"Z woli Bożej. Historie duchowej przemocy" - Monika Białkowska [gdy wspólnota staje się sektą]

 Od pewnego czasu mówi się wiele o traumie związanej z religią. Taki temat na tapet wzięła Monika Białkowska, empatia i wiedza, która powinna być stawiana w kościele na piedestale, ale że za mojego życia tam pewnie nic się nie zmieni(prędzej lefebryści na skutek ekskomuniki wybiorą oficjalnie papieża). Mnie nie spotkało w kościele nic złego, chociaż byłam w różnych wspólnotach od dziecka, jedyne co mogło być źródłem  traumy to głupota, ale duchowieństwo nie ma na nią monopolu. Po przeczytaniu tej książki dostrzegłam jakie miałam szczęście, a jakie nieszczęście spotkało innych. Wstrząsające historie.

 

Zaczyna się niewinnie. Wydaje ci się, że znalazłeś bezpieczną przystań, wspierającą wspólnotę, księdza, który cię rozumie. Wreszcie angażujesz się w coś sensownego. Ktoś zna odpowiedź na twoje pytania.

Stopniowo coraz więcej czasu poświęcasz życiu religijnemu. Odcinasz inne relacje i formy zaangażowania. Nie zauważasz, kiedy charyzmatyczny lider przejmuje kontrolę nad twoim życiem. Nagle orientujesz się, że straciłeś życie prywatne, poczucie własnej wartości, czas, pieniądze. Żyjesz w ciągłym lęku. Nie wolno ci mieć wątpliwości. Słyszysz tylko: to dla Jezusa. Bóg tego chce.

Przemoc duchowa sieje ogromne spustoszenie. Skrzywiony obraz Boga, patologiczne poczucie winy, utrata powołania, depresja – to tylko niektóre z możliwych konsekwencji. Dotknięte nimi osoby nie wiedzą, gdzie szukać pomocy. Monika Białkowska – teolożka, dziennikarka – dociera do ich wstrząsających historii.

Monika Białkowska po książce o zakonnicach i patologiach w zakonach żeńskich pokazuje nam dramaty związane z nadużyciem władzy i autorytetu w kościele. Co ciekawe nie poznamy tutaj wierchuszki polskiego kościoła, chociaż będą już celebryci, aczkolwiek niewymienieni z nazwiska(chociaż można skojarzyć fakty). Jest pracująca w ośrodku pomocy społecznej kobieta, która nie umie przebić się przez mur zakonnych zależności. Widzi nieprawidłowości, próbuje coś z tym zrobić, ale gdy bierze się za to stanowczo wypada z łask, siostry odcinają się od niej. Mamy dziewczynę, która była upokarzana, stosowano na niej przemoc psychiczną wykorzystując wiedzę o jej deficytach. Przerażające są opowieści o wspólnotach charyzmatycznych, tak podobnych do sekt, gdzie ksiądz pełniący rolę lidera jest jak guru, a jego słowo jest prawem, może wybierać studia, przyszłość, nawet męża, wszystko pod pozorem działania Ducha. Brak karności, bodaj tylko sceptycyzm są herezją, za to grozi ostracyzm. Obok przemocy duchownych straszne jest zachowanie osób trzecich, które zmanipulowane przez lidera zatracają ostatni ewangelicznej postawy. To bynajmniej nie jest atak na Kościół to jest ostrzeżenie, że zło może kryć się dokładnie tam, gdzie chcemy przed nim uciec, w miejscu które powinno być naszym schronieniem, opoką.

 

Sytuacje, które opisuje Monika Białkowska, są wręcz niewyobrażalne. Jasne, że słyszałam o księżach, którzy wypytują podczas spowiedzi o kwestie intymne, słyszałam a nawet znałam księży, którzy wykorzystując swoją pozycję byli bucami, ale przy tym o czym przeczytałam, to naprawdę pikuś. Są ze dwie takie historie, że owszem toksyczne zachowanie, ktoś za bardzo uwierzył, że wraz z sutanną dostał też boską nieomylność, to że traktuję to jako „nic dziwnego u księży” nieco mnie niepokoi, jednak historie tych nadużyć, których ofiary później myślały o skończeniu ze sobą, musiały pójść na terapię i nadal są na lekach, bo kiedyś szukając Boga trafiły na osobę, która wykorzystała. Na końcu książki znajdziemy studium przemocy, jak ją rozpoznać, jak przeciwdziałać, jaki jest profil osoby która staje się ofiarą przemocy. Dla mnie ta książka jest wyłącznie historią do poznania, ale przykre jest to, że dla kogoś to może być historia życia.

Jak to u Moniki Białkowskiej napisana jest z ogromnym wyczuciem, delikatnością. Mądrze, ale i ciekawie. Naprawdę bardzo polecam, chociaż to nie jest lekka książka na weekend.