"Błękitny zamek" - Lucy Maud Montgomery [jak powrót do domu]

 

Lucy Maud Montgomery jest znana głównie z cyklu powieści o Anne Shirley, która niedawno dzięki Wydawnictwu Marginesy przeżywa renesans, za sprawą nowego tłumaczenia. O tym, jak dużo daje świeży, przekład mogliśmy się już przekonać, teraz ponownie dana jest nam przyjemność z odkrywania na nowo ukochanej powieści. Błękitny zamek to książka, która ma dwa znane w Polsce tłumaczenia i każde z nich ma swoje grono fanów. Tym razem mamy trzeci przekład. Zamiast Buby mamy Gnuś, no i pretekst do ponownego czytania tej urokliwej historii.

 

"Błękitny zamek" - Lucy Maud Montgomery [lubię wracać]

 

Moim skromnym zdaniem, chociaż wiem że gusta są różne. Tylko możliwość powrotu do ukochanych książek czyni czytanie wspaniałym. Gdyby nie świadomość, że w każdej chwili mogę wrócić do swiata, który już uwielbiam, to po co mieć regały pełne książek. To z taką nadzieją, zaczynam nową książkę, z nadzieją, że oto będzie kolejny wielki zachwyt, do którego będę wracać latami. Ostatnio jest mniej książek nowych, do których chcę wracać, ale nadal wracam do klasyków. Kupiłam niedawno Błękitny zamek, zapytacie po co, skoro mam stare wydanie a obiecałam, że nie kolekcjonuję wydań… to wszystko prawda, ale słyszałam, że są dwa tłumaczenia tej powieści, że stare wydanie jest nieco pocięte, zatem, no rozumiecie.

"Anne z Redmondu" - Lucy Maud Montgomery [Anne dorasta]

 Zdecydowanie opadły emocje wokół nowego tłumaczenia, klasycznej powieści dla młodych panien. Anne z Zielonych Szczytów stała się faktem, jest obecna na półkach i podbija serca. Po szumie wokół premiery pierwszego tomu, nie ma już śladu. Może dlatego też, że trzeci tom jest mniej znany, trzeba było być fanką by się sięgać tak daleko. Ongi Ania na uniwersytecie, co było mało trafnym tytułem, bo książka nie opowiada o studiach Ani, nie spotkamy tam jej na zajęciach, ale zobaczymy jej życie w uniwersyteckim mieście, to jak spędza czas gdy się nie uczy. Nowy tytuł jest zdecydowanie bardziej trafny.

 

"Kapitan Czart, przygody Cyrana de Bergerac" - Louis Gallet [ francuska klasyka]

Epickie, awanturnicze powieści rodem z Francji kojarzą się przede wszystkim z Dumasem. Może trudno w to uwierzyć, ale ja tego autora znam kiepsko, czytałam Hrabiego Monte Christo i chociaż on mnie zachwycił, to pozostałe książki jednak mnie nie skusiły, chociaż Tata kupił mi chyba Muszkieterów w dwóch wydaniach. Kapitan Czart. Przygody Cyrana de Bergerac`a to powieść często do owego dzieła Dumasa porównywania, ja do tych porównań siłą rzeczy odnieść się nie mogę. Jedno jest pewne, ta książka swoją okładką wpada w oko każdemu kto szuka klasyki bo Wydawnictwo MG jednak jest bardzo spójne pod tym względem.  Jesień to idealna pora roku, by uciec w świat fikcji i przeżyć moc przygód.

"Wojna i pokój" - Lew Tołstoj [ i sprawie, wszystko wiadomo]

Jeżeli jakakolwiek powieść zasługuje na epitet epicka to bezdyskusyjnie jest to Wojna i pokój, dla wielu jest to wyrzut sumienia. Wiele osób może po tej książce Tołstoja znienawidzić. Nie mogę odmówić Tołstojowi umiejętności połączenia historii z fikcją, ukazanie losów narodu, na tle wielkiej historii. Takie powieści trzeba czytać. Jestem ciekawa jak odbierają tę książkę Rosjanie, czy faktycznie mają do niej szacunek, czy cenią swoją epopeję narodową. Czy może tak jak my z naszym Panem Tadeuszem, wiemy, że jest, wiemy że podobno wielkie, ale jak spotykam się z opiniami znajomych, to nudne(nie zgadzam się!) i nie czytali(o zgrozo). A Wojna i pokój w odbiorze i w czytaniu jest o wiele, wiele trudniejszym dziełem.

"Nędznicy" - Viktor Hugo [ "umierać - to nic; strasznie jest nie żyć"]

Prawdziwa miłość jest niezmienna, trwa pomimo upływu czasu, pomimo tego, że zmieniamy się na zewnątrz, nasze poglądy też ewoluują, a jednak jest coś, co trwa niezmienne i chociaż mimo wszystko zmiany następują, bo obiekt naszego uwielbienia, już nie zachwyca nas tak jednym detalem, a drugim, to jednak kochamy ten całokształt. Ja mam tak z Nędznikami, szczerze to mogłabym czytać tę książkę w kółko i wracam do niej, gdy już definitywnie czuję, że muszę, że nie po to siedzę w książkach, żeby upajać się nowościami, muszę mieć czas dla ukochanych przyjaciół. Nędznicy to książka, którą chciałam przeczytać po oglądnięciu serialu, zresztą mój Tata ma sentyment do francuskich autorów i zaraził mnie i Dumasem i właśnie Hugo. Leżałam w szpitalu, będąc nieświadomą jak w ciężkim jestem stanie, zbliżały się moje siedemnaste urodziny, a ja marzyłam o tej książce, a mój cudowny Tatuś poruszył wszystkie księgarnie i zdobył tę książkę. Ile razy czytałam ją od tego czasu? Nie wiem. Wiem, że według mnie to niedościgniony wzór, prawdziwe opus magnum, gdy słyszę o powieściach produkowanych w kilka tygodni i okrzykniętych wielkimi, rewolucyjnymi, fenomenalnymi, wzruszam ramionami i myślę o Nędznikach o powieści, która ma w sobie wszystko. I wiem, że jeśli za sto lat będzie istniał świat, ta książka wciąż będzie czytana.

"Dwór w Haliniszkach" - Emma Dmochowska [ o urokach litewskiej prowincji ]

Oj wzięło mnie to wyczytywanie zapasów widzę na amen. Tym razem wzrok spoczął na błękitnych tomach, a ankieta na FB pozwoliła wybrać. Pyza Pruska uświadomiła mi istnienie powieści Dwór w Haliniszkach, a według opisu miało to być coś zupełnie w moim klimacie. Bałam się czy to nie będzie zbyt sentymentalne, mdłe, ale postanowiłam zaryzykować, bo w Internecie, opinie chociaż nieliczne, to zasadniczo pozytywne. Więc jeśli ktoś lubi klasyczną powieść, z akcją na Kresach, taką typowo polską, z odrobiną pozytywistycznego moralizmu, ale jednak z taki dosyć odważnymi tezami, jak ślady emancypacji to się nie rozczaruje. Czytałam i żałowałam, że BBC nie ekranizuje polskich książek, z tej powieści byłby ładny mini serial, tak na cztery odcinki.

"Wieczór Trzech króli" - William Shakespeare [ co możni robią, o tym gmin plotkuje ]

Było święto Trzech Króli, od jakiegoś czasu postanowiłam, że sięgnę wówczas po komedię Szekspira Wieczór Trzech króli to pierwsza komedia jaką czytałam, widziałam ekranizację Złośnicy, ale w szkole przerabia się tylko dramaty, chyba po to aby zniechęcić młodzież do dziwnego gościa w weterynaryjnym kołnierzu. Trochę się bałam bo nie miałam pojęcia o czym jest ta sztuka, nie mam w pobliżu teatru, więc nie przebieram jak w ulęgałkach w nowych wersjach szekspirowskich dzieł. Uznałam jednak, że maturę już zdałam, nikt nie będzie mnie egzaminował ze środków stylistycznych, przekazu, przesłania autora, a jak mi się nie spodoba, to po prostu będę czytała coś innego. I tyle.

"Podróże Guliwera" - Jonathan Swift

Gdy byłam mała na kasecie VHS oglądałam bajkę o przygodach Guliwera, Rodzice tłumaczyli mi, że była taka książka. Później, gdy słyszałam o powieści, jak przez mgłę wspominałam kolorowe obrazki.  Przez wiele lat nie złożyło się, abym sięgnęła po tę książkę. Chyba najbliżej byłam w okolicach matury, w końcu jest to powieść z XVIII wieku, wpisująca się w pewien kanon. No cóż nie sięgnęłam, bo ja tej epoki literackiej raczej nie lubiłam, za dużo polityki, wątków społecznych, niby zakamuflowanych, ale widocznych jak na dłoni. Jednak jest to klasyka a ja chciałam w tym roku trochę ten temat podgonić. Odniesienia do Podróży Guliwera występują stosunkowo często, często jak na książkę sprzed trzystu lat…

"Makbet" - William Shakespeare ["Nie znajdzie w sobie dość wody, by zmyć krew z mojej dłoni"]

Powiem Wam, że mam spory problem. Gdy taki szarak jak ja, podejmuje się pisania o sztuce takiej jak Makbet, to tak jakby prosty kościelny dokonywał analizy dogmatów. Można po cichu, ale jednak tak ex catedra to nie uchodzi. Jednak postanowiłam sztukę tę odczarować. Zresztą początek nowej dekady życia miał być właśnie takim odczarowaniem. Przez całe życie unikałam tragedii, sztuk, jak ognia, bo same dialogi, te didaskalia. Jakoś mnie to nie przekonywało. A na urodziny wyżebrałam dwa zbiorowe wydania Szekspira i postanowiłam zacząć od Makbeta bo fragment o życiu nic nieznaczącym, będącym pieśnią idioty, jakoś ostatnio do mnie przemawia. Wprawdzie mam wydanie tłumaczone przez Barańczaka, więc ten przekład jest inny niż w moim ukochanym życie jest tylko przechodnim półcieniem, ale i tak cytat ten gości obecnie u mnie na FB na poczesnym miejscu. Zaczęłam czytać i dałam się uwieść czytaniu na głos, wspaniale się czyta Szekspira na głos.

"Dziadek do orzechów" - E.T.A. Hoffman

Wielokrotnie przyznawałam się, że jeżeli chodzi o klasykę literatury dla dzieci, to u mnie jest to kulejąca sprawa. Jako dziecko miałam gust wielce eklektyczny i pewien etap edukacji czytelniczej przeskoczyłam, może winna była biblioteka lokalna, może to, że w domu bardziej kusiły mnie kultowe woluminy na półkach? Skutek jest taki, że dopiero jako starawe Pruchno dopiero sięgnęłam po Dziadka do orzechów, mało tego, ja ten utwór bardziej kojarzyłam z baletem. Więc to już jest dopiero niezły numer. Dlatego tak ucieszyłam się, że Wydawnictwo Mg wydaje tę książkę i to w iście świątecznej szacie graficznej. Z każdym rokiem, z coraz większą atencją sięgam po stare wydania, ze starymi ilustracjami, jakby cały ten modernistyczny, abstrakcyjny szmajs był dla moich zmysłów zbyt chaotyczny.

"Dzieje Tristana i Izoldy" - Autor Anonimowy [ o zgubnym wpływie napojów ]

Z czym mi się kojarzą Dzieje Tristana i Izoldy? A z liceum, była to obligatoryjna lektura i pamiętam jak czytałam tę książkę, czekając aż Mama wróci z wywiadówki. Miałam wydanie z Grega, nawet nie wiem w jakim tłumaczeniu, w domu jest jeszcze jedno wydanie, chyba z serii Koliber, chyba! Dawno do tej książki nie wracałam, a tutaj Wydawnictwo Mg oddaje nam do dyspozycji kultową pozycję w mistrzowskim tłumaczeniu Boya-Żeleńskiego. Oczywiście sam tłumacz jest osobnością, jego smutny koniec na Wzgórzach Wuleckich napawa smutkiem, a ja dzięki sklerozie, mogę niemalże od nowa, z czystą kartą cieszyć się opowieścią o tragicznych losach kochanków.

"Mansfield Park" - Jane Austen [ wybitny portret czasów, ludzi i zwyczajów ]

11 lat po pierwszej lekturze Mansfield Park, postanowiłam wrócić do tej bardzo specyficznej książki, która miała takiego pecha do ekranizacji. Nie jest tak, że Mansfield nie ma fanów, ale trzeba przyznać, że książka jest rzadko wymieniana, jako ukochana powieść, która wyszła spod pióra Austen. Ponieważ w tym tygodniu obchodzimy dwustulecie śmierci tej kultowej autorki i to był dla mnie wyborny pretekst do powtórki. Akurat na kolejne rocznice będę miała inne książki do powtórki, bo widzę, że z każdym czytaniem dostrzegam coś nowego. Dojrzewam, zmienia mi się perspektywa. To dojrzewanie jest zwłaszcza potrzebne w tych późniejszych powieściach Austen, które nie ogniskują swej uwagi, jedynie na wątku romansowym, ale można w nich dostrzec poważniejszą problematykę.

"Róże i kapryfolium" - Paul Leicester Ford [ zmienności, imię twe: Kobieta! ]

Jestem wielką fanką powieści Przeminęło z wiatrem to jedna z moich ukochanych powieści i już dawno przestałam się łapać na zachęty, że to jakieś tam Przeminęło z wiatrem, ale opis tej powieści mnie zaintrygowała. A że postanowiłam trochę odpocząć od nowości, bestsellerów i tych wszystkich jednakowych książek w blogosferze chwyciłam właśnie za Róże i kapryfolium dziwiąc się, dlaczego książka nosząca tytuł(dosłowne tłumaczenie) Janice Meredith. Historia Amerykańskiej Rewolucji, została przełożona tak, a nie inaczej. Czyżby wydawcy uważali, że pensjonarki nie sięgną po książkę, której tytuł sugeruje, że będzie tam historia? A tytuł z kwiatuszkami, może skłoni jakąś matronę do sprezentowania takiej książki? Niezbadane są wyroki losu i rynku wydawniczego, bo ja skusiłam się pomimo kiczowatego, niewieściego konterfektu. Oj nie było lekko. Chociaż na portalach literackich książka zbierała, albo zachwyty, albo miażdżącą krytykę(tertium non datur), obawiałam się, że mnie jednak nie porwie.

"Przypadki Robinsona Crusoe" - Daniel Defoe [ na bezludną wyspę trafić ]

Mam wielki sentyment do szkolnych lektur, lubię korzystać z okazji i do nich wracać. Oczywiście nie do każdej lektury wracam. Tak naprawdę chyba koło 13ego roku życia odkryłam, że szkolne lekturki, to nie tylko dołujące opowieści, nie tylko za krótkie nowelki, które konczą się, chociaż dobrze się nie zaczęły. Pamiętam z jakimi wypiekami na twarzy czytałam przygody Robinsona. Kurczę kilkanaście lat temu. Miałam i to wydanie w którym Robinson opowiada wszystko w pierwszej osobie, jak i gdy cała powieść jest w trzeciej. Obie uwielbiam, no i swego czasu marzyłam o ucieczce na bezludną wyspę. Dobra, czasami nadal marzę, no dobra, czasami nie marzę. Tylko nie może być na tej wyspie pająków. I muszą być książki.

"Wszystko dla pań" - Emil Zola [ francuska klasyka ]

Może i moi Rodzice mają ze mną dobrze, bo dzięki mnie są na bieżąco z wydawniczymi nowościami, jednak nie można mieć lepszych Rodziców niż ja, bo oni są inspiracją do moich spotkań z klasyką. Pomijając ten jeden przypadek, gdy kilka tygodni spałam przy zapalonym świetle bo się bałam(tak Mamo, wciąż pamiętam, tę książkę co to, będzie Ci się podobała Kationku), podsuwali mi zawsze świetne książki, chociaż nie zawsze we właściwym czasie(Tatusiu dziesięcioletnie dzieci nie czytają Hrabiego Monte Christo). Tak kiedyś natchnęła mnie Matkosa aby rozglądnąć się za książką Wszystko dla pań nie wiem czy ja tę książkę kupiłam, czy Mama ją znalazła, w każdym razie egzemplarz powieści Zoli jest starszy od mojej siostry, a trzyma się nawet nieźle, zaczęłam ją czytać(książkę – nie siostrę) w sierpniu, ale imprezowy tryb życia wpłynął na przerwanie lekturę, a bardzo niesłusznie. Wczoraj do niej wróciłam i wolna od sierpniowych upałów, po prostu zachwyciłam się tą książką. Boże!! Ja chcę inne powieści Zoli, wiem na co wypłatę przepuszczę!

"Lalka" - Bolesław Prus [ tamta dziewczyna, tak mało o niej wiesz : P ]

Ponieważ mija właśnie 11 lat, gdy zaczęłam ostatni rok nauki w liceum, moim wymarzonym i ukochanym, to mam takie chcice reminiscencyjne, zresztą jesień po prostu tak na mnie wpływa. Bo jesień to już nie nowe podręczniki, nowy plecak i takie tam gadżety, to układanie rozkładów materiału, rada pedagogiczna, nowe twarze i nauczycielska codzienność. Sięgnęłam po Lalkę bo to jest w pewnym sensie lektura legendarna, wiele osób, nawet tych, które nie lubią czytać, doceniają pióro Prusa, postawa Izabeli Łęckiej jest szeroko omawiana, zwłaszcza gdy, tak jak w mojej klasie polonista, lubi dogadywać kobietą, a pechowo w klasie ma przewagę dziewczyn, a każda, jedna w drugą, bardziej pyskata. Było wesoło.  A ja tęskniąc, za tymi beztroskimi latami(o ile chodząc do tego LO można było być beztroskim), od kilku miesięcy zakładałam powtórkę Lalki w końcu się spięłam, doczytałam korzystając z zaziębienia(czyżby reakcja na powrót do szkoły??)

"Maleńka Dorrit" - Charles Dickens [wznowienie klasyki, w nowej odsłonie ]

Jestem zapaloną fanką klasyki. Dickens jest klasą samą w sobie, ustalił pewne standardy wiktoriańskiej powieści, był guru, mentorem pisarzy w tamtej epoce. Stworzył swój styl, mroczy, nieco cięższy. Mój pierwszy kontakt z tym pisarzem, to nie, Olivier Twist, a Nasz wspólny przyjaciel, na którego ongi polowałam na pewnym portalu. I chociaż kilka tych powieści stoi na półce, to Dickens jest moim wyrzutem sumienia. Mama zachwalała mi Maleńką Dorrit, a ja skorzystałam z tego, że Wydawnictwo Mg wznowiło tę powieść i postanowiłam nadrobić braki w klasyce.

"Emma" - Jane Austen

Małżeństwo dla pieniędzy to nikczemność, a małżeństwo bez nich to głupota - tak zwięźle podsumował lord David Cecil poglądy autorki na tę instytucję. Ale Emma to nie tylko kolejna książka o perypetiach matrymonialnych w XIX-wiecznej Anglii. To przede wszystkim błyskotliwa komedia omyłek, której przedmiotem jest gra pozorów, samooszustwa i iluzje, jakich dostarcza nam w nadmiarze nasz egoizm i zadufanie. W samym zaś środku intrygi stoi niezwykła bohaterka, pełna życia i wigoru, urocza, nieznośna i apodyktyczna Emma...

 Padma z Miasta książek zainspirowała mnie do powtórki książek Austen. Przypomniała, że we wtorek wypadała rocznica urodzin autorki kultowych powieści. Czekając aż poczta dostarczy mi biografię Jane, przypomniałam sobie, że gdzieś po domu pląta się powieść, której powtórkę zaczęłam dawno temu. Książka która ma irytującą główną bohaterkę, a pomimo to jest naprawdę fantastyczną lekturą. Doskonałe ekranizacje, świetni bohaterowie. Powieść idealna, nie tak słynna jak „Duma i uprzedzenie”, ale przecież warta uwagi.

"Ogniem i mieczem" - Henryk Sienkiewicz

Ogniem i mieczem - pierwsza z trzech powieści historycznych napisanych ku pokrzepieniu serc przez Henryka Sienkiewicza w latach 1884-1888. Akcja powieści rozgrywa się w latach 1648-1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Pozostałe części Trylogii to Potop i Pan Wołodyjowski. Powieść była pierwotnie wydana w odcinkach w latach 1883 - 1884 w warszawskim dzienniku Słowo i, z minimalnym opóźnieniem w stosunku do Słowa, także w dzienniku krakowskim Czas. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1884 w Warszawie. Wydanie książkowe miało inne zakończenie powieści aniżeli wersja wydrukowana w czasopismach. Część rękopisu powieści przechowywana jest w Ossolineum we Wrocławiu. Autor mija się chwilami z historyczną prawdą, co nie ujmuje dziełu wartości literackich. Sienkiewicz tworzył swoją powieść, aby podnieść na duchu żyjących pod zaborami Polaków

W sobotę, przypadkiem usłyszałam o akcji „Czytamy Trylogię”, a że dzień wcześniej Asieńka pisała mi, że choroba ją zmogła i czyta „Ogniem i mieczem”, przeto porzuciłam zamiar, aby zabrać się za mój ukochany, trzeci tom Trylogii ku pokrzepieniu serc pisanej i pomyślałam, że oto świetny pretekst do powtórzenia sobie „Ogniem i mieczem”. Do „Potopu” nikt mnie nie namówi, czytałam TO już ze cztery razy i – dla Boga Panie Wołodyjowski – nie namówicie mnie.

Pomysł czytania „Ogniem i mieczem” zaowocował. Oto otwierając tom drugi znalazłam kartkę z kalendarza… 135 dni przed moim narodzeniem. Matecznik czytała Trylogię, przepytywana przyznała się jeszcze do „Nocy i dni”, to wiele wyjaśnia, moje literackie gusta i aberracje.  Znalezienie tej kartki było miłym przeżyciem…. Polecam popytać Mamy co czytały, nosząc Was pod sercem… fajnych rzeczy można się dowiedzieć.

Ad rem, jednakże… Akcja pierwszej części Trylogii rozpoczyna się w dziwnym roku 1648. Pierwsze zdanie tej książki weszło do kanonu. Pewnie często słyszycie… jest też jednym z lepszych książkowych początków. Wprowadza klimat, intryguje. Cudo. Sienkiewicz ma to do siebie, że pisze tak, iż czytając przenosimy się w czasie, ja oprócz wędrówki do czasu buntu Chmielnickiego cofnęłam się do chwili, gdy pierwszy raz „Ogniem i mieczem” czytałam, a było to dawno. Bardzo dawno temu…

Jest przeto rok 1648, czas niespokojny, znaki fatalne, na Zaporożu się gotuje, a Rzeczpospolita słaba. Chociaż tak naprawdę o całym kraju wiele nie przeczytamy, Sienkiewicz zabiera nas na Ukrainę, gdzie straszny kniaź Jarema rządzi ręką żelazną, ale miłościwą. Tu wtrącę dygresję, musimy pamiętać, że Sienkiewicz pisząc ku pokrzepieniu serc historię traktowała instrumentalnie i naginał fakty do swych racji. Powiem Wam, że zakochałam się w Jeremim Wiśniowieckim stworzonym przez Sienkiewicza… Pomimo rządów mocnej ręki Ukraina stoi na skraju wojny, o racjach, które pchnęły Kozaków1) do buntu uczyliście się w szkole… Sienkiewicz zaś opisuję tę wojnę w sposób epicki, barwny, krwawy i sarmacki. Skrzetuski, namiestnik w wojsku Wiśniowieckiego wraca z Krymu, gdzie był z poselstwem, na stepie ratuje życie nieznajomemu, który na odjezdnym wyjawia mu swą tożsamość – Bohdan Chmielnicki. Chmielnicki ucieka na Sicz, a Skrzetuskiego z młodej piersi wyrwie się serce, wkrótce po spotkaniu ze strasznym wodzem, który utopi Rzpitą w krwi braterskiej. Otóż zmierzając ku swej destynacji Jan Skrzetuski poznaje Helenę Kurcewiczównę z jej stryjną, którym to białogłowom, psuje się wóz. Pomagając paniom w opałach Skrzetuski od pierwszego spojrzenia traci głowę dla Heleny, jak okazuje się – z wzajemnością, chociaż kniaziówna przeznaczona Bohunowi, kozakowi z iście ułańską fantazją. W samym środku kozackiego buntu Sienkiewicz z rozmachem opowiada nam dzieje trójkąta: Skrzetuski-Helena-Bohun. Opowiada o problemach Rzeczpospolitej, o porażkach o tryumfach o wielkich wodzach i tchórzach. O kanaliach, ale i rycerzach czystych i słodkich jak Longinus Podbipięta, a także o typowych sarmatach reprezentowanych przez pana Zagłobę.  Powieść wielowątkowa, barwna, żywa, skrząca humorem i wyciskająca z oczu łzy.

Naprawdę – nie znać to wstyd.

Kiedyś te książki znało całe społeczeńśtwo. Naród wychował się na przygodach Skrzetuskiego, kobiety kochały się w Bohunie, rogatej duszy ale mężczyźnie kochającym tak ognistą miłością, że aż destrukcyjną.

Być może mnie zganicie, ale ja należę do obozu Bohuna – zatraconej kozaczej duszy.  Gdy jako młoda, nastolatka czytałam tę książkę, łyknęłam afekt Skrzetuskiego, ale po kilkunastu latach przychodzi mi to trudniej, Sienkiewicz wali nas taką miłością od pierwszego wejrzenia, że Mniszkówna by się tego nie powstydziła.  Skrzetuski kocha, ale tak spokojnie, owszem miłość nie jest prosta, napotyka wiele przeszkód, które Skrzetuski przeżywa – tak jak powinien. Ale Bohun… sięgnijcie na początek tomu II, gdy uwozi Helenę do Jaru i przemawia do niej, namiętnie, pięknie, tak że niewieście serca topnieją. A później… zakończenie mówi samo za sibie. Zasmuciło mnie. Bohun dożywający swych dni w Rozłogach, które podniósł z popiołów…  szukający resztek ciepła we wspomnieniach minionych chwil, gdy ta którą miłował była blisko… gdy była obok, chociaż prawie jak siostra i czasami dała dobre spojrzenie.  Biedny Bohun…

Wątkiem, który od kilkunastu lat wyciska mi łzy z oczu jest, wątek śmierci pana Podbipięty. Ukochałąm tego słodkiego Litwina miłością wielką. Pan Zagłoba dworuje, książkę i rycerstwo kochają się w mocarzu, a ja za każdym razem trzymam kciuki za happy end dla niego. Prawdę o nim rzekł ksiądz podczas pogrzebu… wtedy to ja już płaczę i łkam na całego… Sienkiewicz kanalia umiał pisać takie sceny… już ja sobie z panem Henrykiem porozmawiam w zaświatach… Dlaczego Longinus nie mógł spełnić ślubów i ułożyć sobie życia… i nie mówicie mi, że wtedy z Anusią wątek by się zmienił…

Wiem, że ta książka to popkultura pozytywizmu, wiem jakim celom miała służyć i wiem, że to propaganda, ale wiem jak ja ją przeżywam, jakich wzruszeń doświadczam. Nie mogę sobie wyobrazić, że nie ma jej w moim życiu. Gdy ledwo umiałam chodzić, trzy tomy czerwieniły się z najwyższej półki w biblioteczce, dla małego Kaśka był to dystans równy temu dzielącemu Ziemię od Księżyca, spoglądałam, na te, w sumie sześć książek, emanowała z nich przygoda, piękno i dobro… były dla mnie symbolem zaklętego świata do którego muszę dorosnąć. Dorosłam, a one spełniły swą obietnicę…

Czytając  Trylogię pojąć możemy lepiej pokolenie Kolumbów, wychowane na tych książkach, które miłości do Ojczyzny uczyło się od Skrzetuskiego, którzy nad własne życie, prywatne szczęście cenił służbę Ojczyźnie. Czy zdziwi nas przeto, los jaki spotkał Michałka?

Przy okazji ostatniego czytania wzruszyła mnie scena, gdy do Skrzetuskiego zbolałego na ruinach Rozłogów przychodzi ksiądz i modli się przy nim modlitwą Pańską… i gdy próbuje przypomnieć Janowi, że to co go spotkało, od wyższej instancji pochodzi, próbuje dać mu pocieszenie w wierze…  mocna, poruszająca scena. Pierwszy raz AŻ TAKIE wrażenie wywarła…

Za to właśnie kocham Trylogię, powieści te czytam kolejny raz i znowu odkrywam fragment, który mnie zachwyca, który pokazuje się w innym świetle, z innej perspektywy… Wciąż i wciąż… nie mogę się doczekać, aż powtórzę sobie „Pana Wołodyjowskiego” : )