"Czereśnie od Świętej Anny" - Michael Sowa [ śląska historia]

 Sprawdziłam, tę książkę kupiłam w styczniu 2023, to jest ogromny plus wyczytywania trupów, jeśli kupiłam książkę z polecenia, to jeśli mi się nie spodoba, to było tak dawno, że nie wiem na kogo pluć jadem. Nie wiedziałam czego się spodziewać, ale kojarzę, że ktoś ją bardzo polecał. Okazało się, że to śląska saga, co nawet pasuje, bo jakiś czas temu było wiele książek, sag rodzinnych, właśnie o mieszkańcach Śląska, o historycznych zawirowaniach. Dzięki tej książce możemy prześledzić ludzkie losy od międzywojnia, po lata siedemdziesiąte.

 

Śląska saga, śląskie drogi. Czasem los plącze ścieżki życia. Czasem ktoś mu w tym pomaga…

Mała Lenchen ma analityczny umysł: świetnie liczy i błyskawicznie kojarzy fakty. Kiedy w 1945 roku do jej rodzinnej miejscowości, niedużego śląskiego miasteczka, wkracza Armia Czerwona, jej dotychczasowe życie się kończy. Gdy Lenchen nieco dorośnie, nauczy się – już jako Helenka – że może liczyć tylko na siebie. Zwłaszcza że tajemnicza postać z przeszłości dołoży wszelkich starań, by uprzykrzyć jej życie i niekorzystnie pokierować jej losem. Zaboli nie raz.

Powieść Michaela Sowy ujmuje ciepłym, pełnym zrozumienia spojrzeniem na Śląsk i Ślązaków – przywiązanych przede wszystkim do ziemi, na której się urodzili. To opowieść o walce o niepodległość, o wojnie i o pokoju ustanowionym przez „narzuconych swoich”… O tym, że na krętych śląskich drogach łatwo o poplątane losy. I o tym, że jest czas zemsty i czas przejrzałych czereśni.

Poznajemy Lenchen, małą dziewczynkę, która wraca ze szkoły, gdy w śląskim miasteczku rozlega się alarm związany z nalotem. Dziewczynka biegnie co sił w nogach, do domu, który jest ostoją bezpieczeństwa. Chyba wtedy Helenka pierwszy raz poczuje strach. Do tej pory jej dzieciństwo było sielanką, wychowała się w zamożnym domu, jej ojciec jest przedsiębiorcą… Małżeństwo jest mieszane, dlatego do tej pory żyło im się dobrze. Jednak wraz z wejściem Sowietów wszystko się zmienia. Pojawia się strach, strata i bieda. Zwłaszcza, że rodzinę prześladuje ktoś z przeszłości, kto nie wybaczył zajść z przeszłości. Po wojnie Helenka musi przestać być Lenchen, już zawsze będzie Helenką, jej bracia też zmieniają imiona, chociaż ona zawsze będzie myślała o nich po niemiecku. Koniec wojny to koniec jej dzieciństwa, musi zacząć pracować, chociaż lubi się uczyć, jest świetna z matematyki. Będziemy ją oglądać do końca lat sześćdziesiątych, jej zmagania z losem, który nie oszczędza jej ciosów, a jej oczami możemy obserwować co się dzieje na Śląsku.

 

„Nic nie jest proste, nic nie jest krótkie, wszystko jest wiecznością lub jej olbrzymią częścią, człowiek zostaje sam ze swymi myślami, sam jak palec, wszyscy ci współczują, płaczą, żałują i jest im przykro. Ale podświadomie każdy jest szczęśliwy, że to akurat nie jego ten los dotknął, że to nie on musi teraz poskładać od nowa swoje rozbite serce, którego kawałki pogubiły się i trudno będzie je wszystkie odnaleźć.”

Ta książka nie jest zła, na pewno jest poruszająca, chociaż też dojmująco smutna. Jeśli ktoś szuka szczęśliwego zakończenia, srodze się rozczaruje. To prosta historia o życiu normalnej kobiety, która za szybko musiała dorastać, za szybko wyzbyła się złudzeń i marzeń. Krótki okres, gdy jej życie się względnie układa, mija za szybko. My możemy stawiać sobie pytanie, na ile to wszystko kwestia zemsty zalotnika sprzed lat. To straszne jak daleko niektórzy posuną się w swojej zemście. Ech, zasmuciła mnie ta książka, człowiek czyta żeby zapomnieć o codzienności, podkarmić się nadzieją, a tutaj, zostałam odarta ze złudzeń.