niedziela, 9 grudnia 2018

"W co wierzy ten, kto nie wierzy" - Umberto Eco, Carlo Maria Martini [ znowu słowo na niedzielę ]

Kiedy tylko zobaczyłam zapowiedź książki z nazwiskiem Eco na okładce chciałam ją przeczytać, z ciekawości, bo kojarzę go jako autora wzbudzającego zachwyt, a którego twórczość znam raczej kiepsko. Nawet za bardzo nie czytałam opisu, po prostu się napaliłam. Okazało się, że W co wierzy ten, kto nie wierzy? To książka epistolarna, wznowienie korespondencji ukazującej się publicznie pomiędzy Eco a kardynałem Carlo Marią Martinim, nazywanym kardynałem dialogu. Listy te mają być dialogiem pomiędzy laikiem a człowiekiem, który swoje życie oparł na wierze w Boga, gdy słyszymy taką zapowiedź spodziewamy się raczej awantury, niż wyważonej rozmowy, okazuje się jednak, że można rozmawiać z szacunkiem i empatią, można opierać się na tych samych źródłach i dochodzić do innych wniosków, ale i przeciwnie wychodząc ze skrajnie różnych punktów dochodzić do podobnego wniosku. Niezwykle inspirująca, ale i wymagająca lektura.



Trwają na przeciwnych krańcach spectrum – jeden jest światowej sławy pisarzem, autorem „Imienia róży” i samozwańczym człowiekiem świeckim; drugi, hierarchą Kościoła Katolickiego, wymienianym w gronie potencjalnych następców obecnego papieża. W tej przyjacielskiej, lecz zaciętej szermierce listów i idei, Umberto Eco i Carlo Martini dyskutują nad kwestią aborcji, rolą kobiet w Kościele, etyką i Apokalipsą. Stawiają czoła najtrudniejszym dylematom nowego milenium, świadomi dzielących ich różnic, wiary i niewiary. Rezultat? Jest oszałamiający. Jakie bowiem są granice wiary? I w co wierzy ten, kto nie wierzy?
Jeśli mamy wieść dialog, to musi on obejmować także obszary, na których nie ma zgody. Ale to nie wszystko; jeśli na przykład laik nie wierzy w "rzeczywistą obecność", katolik zaś - co naturalne - i owszem, to fakt ten nie oznacza wzajemnego niezrozumienia, lecz po prostu szacunek dla przekonań partnera.

Te niespełna dziewięćdziesiąt stron tekstu to rozmowa na cztery zasadnicze tematy, okraszone dygresjami, podyktowanych ciekawością drugiego człowieka i jego światopoglądu. Zużyłam kilkanaście kolorowych karteczek, by zaznaczyć co ciekawsze fragmenty o których chciałabym na spokojnie pomyśleć, a nie mogę ich w całości przytoczyć, bo nie godzi się aż tak przekopiowywać tekstu. Listy zawierają rozważania na temat celu życia, postrzegania Apokalipsy, nadziei i jej roli, autorzy wchodzą również w temat początku życia, a właściwie w założeniu miała być to próba określenie tego początku. Mamy również temat dotyczący płci, kobiety i mężczyzny i kapłaństwa kobiet, w ogóle miejsca kobiet w nauczaniu Kościoła. A na koniec to chyba wisienka na torcie, czyli rozmowa o źródle etyki, zasad moralnych u człowieka niewierzącego w Boga, po części odnajdziemy tu fragment z preambuły polskiej Konstytucji w której znajdziemy fragment o ludziach którzy z wiary w Boga wywodzą pewne uniwersalne wartości oraz o tych którzy uznanie tych wartości wywodzą z innych źródeł. Czy da się nas sprowadzić do wspólnego mianownika, gdy różnimy się tak bardzo? Chociaż różnice widać wyraźniej, czasami trzeba skupić wzrok na tym co nas łączy. Zresztą w tej książce znalazłam wiele ważnych stwierdzeń, które powinno się przywrócić nawet w dyskursie publicznym, który za często zalewa nas nienawiścią.


W co wierzy ten, kto nie wierzy to książka która pomimo niewielkiej objętości zachwyca. Nie tylko pokazuje wyraźnie pewne sprawy, potrzebę dialogu, ale pokazuje jak to zrobić, przede wszystkim zacznijmy od wyjaśnienia co rozumiemy poprzez najważniejsze pojęcia, czasami konflikt wynika nie z niemożności dojścia do porozumienia, ale z tego, że jak to mówią na wsi ja o niebie ty o chlebie, rozmawiamy o dwóch zupełnie innych rzeczach, zjawiskach a spór bierze się z nieporozumienia. Po takim wyjaśnieniu oczywiście różnica poglądów może trwać nadal, ale zawsze fundamentem musi być szacunek dla interlokutora, nie można narzucać komuś swojego poglądu, bo tak każe mi religia, świetny jest ten fragment o gwałcie na swobodzie wyznania, o stanowisku Jana Pawła II na temat tolerancji. Ta książka pokazuje, że o różnicach można w zgodzie rozmawiać, bez wyzwisk a z cytowaniem źródeł, refleksją, ciekawością drugiego człowieka z innym światopoglądem i te różnice w światopoglądzie nie muszą dzielić, bo różne pochodzenie, inne wyznanie nie muszą sprawiać, że nie dojdziemy do porozumienia, możemy patrzeć inaczej, ale zobaczymy to samo, jak chociażby prymat godności osoby ludzkiej.
Książka nie jest taka łatwa i niewymagająca, autorzy są erudytami, cytują w oryginale łacinę, odwołują się do dzieł kultury niegdyś powszechnie znanych osobom wykształconym, które dziś nie są aż takie popularne, bo ośmielę się wysunąć tezę, że po łacinie mało kto czyta św. Augustyna, czy św. Tomasza. Lektura po prostu wymaga skupienia i uwagi, jeśli nie władacie łaciną przyda się słownik i Internet, a i tak niektóre zwroty będą dosyć hermetyczne, ale nie warto się zrażać, warto się zapoznać z treścią tej książki!!



Książka recenzowana dla portalu Duże Ka

*tłumaczył: Ireneusz Kania

2 komentarze:

  1. Umberto Eco to jeden z moich ulubionych pisarzy :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. za mło go czytałam, żebym mogła się pokusić na takie stwierdzenie

      Usuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Według Wydawnictw

Czarna Owca (14) Dom Wydawniczy Rebis (5) Replika (2) Wydawnictwo Psychoskok (2) Wydawnictwo Agora (16) Wydawnictwo Aktywa (2) Wydawnictwo Albatros (14) Wydawnictwo Bellona (5) Wydawnictwo Bukowy Las (3) Wydawnictwo Czarna Owca (19) Wydawnictwo Czarne (30) Wydawnictwo Czerwone i Czarne (1) Wydawnictwo Czwarta Strona (24) Wydawnictwo Czytelnik (3) Wydawnictwo Dobra Literatura (1) Wydawnictwo Dolnośląskie (10) Wydawnictwo Dowody na Istnienie (5) Wydawnictwo Dragon (4) Wydawnictwo Edipresse Książki (16) Wydawnictwo Erica (1) Wydawnictwo Esprit (2) Wydawnictwo Feeria (1) Wydawnictwo Filia (19) Wydawnictwo Franciszkanów "Bratni Zew" (1) Wydawnictwo Hachette (2) Wydawnictwo Harper Collins (11) Wydawnictwo Insignis (11) Wydawnictwo Iskry (10) Wydawnictwo J. Przeworskiego (1) Wydawnictwo Jaguar (5) Wydawnictwo JanKa (2) Wydawnictwo Kobiece (62) Wydawnictwo Książnica (12) Wydawnictwo Kwiaty Orientu (1) Wydawnictwo Lira (10) Wydawnictwo Literackie (46) Wydawnictwo MAG (1) Wydawnictwo Manufaktura Tekstów (1) Wydawnictwo Marginesy (55) Wydawnictwo Media Rodzina (12) Wydawnictwo Mg (26) Wydawnictwo Młodzieżówka (1) Wydawnictwo Muza (42) Wydawnictwo Nasza Księgarnia (3) Wydawnictwo Noir Sur Blanc (9) Wydawnictwo Nova Res (8) Wydawnictwo Nowa Proza (1) Wydawnictwo Otwarte (32) Wydawnictwo Pascal (24) Wydawnictwo Planeta (1) Wydawnictwo Poradnia K (6) Wydawnictwo Poznańskie (23) Wydawnictwo Prozami (1) Wydawnictwo Prószyński (69) Wydawnictwo PWN (3) Wydawnictwo Replika (37) Wydawnictwo Sic! (2) Wydawnictwo Smak Słowa (3) Wydawnictwo Sonia Draga (4) Wydawnictwo SQN (10) wydawnictwo Stara Szkoła (2) Wydawnictwo superNOWA (1) Wydawnictwo Szara Godzina (3) Wydawnictwo Szelest (1) Wydawnictwo Szósty Zmysł (7) Wydawnictwo Świat Książki (16) Wydawnictwo Święty Wojciech (1) Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (9) Wydawnictwo Uroboros (3) Wydawnictwo Vesper (1) Wydawnictwo W.A.B (42) Wydawnictwo WAM (4) Wydawnictwo WasPos (2) Wydawnictwo Wielka litera (5) Wydawnictwo WM (1) Wydawnictwo YA (3) Wydawnictwo Young (6) Wydawnictwo Znak (111) Wydawnictwo Zwierciadło (1) Wydawnictwo Zysk i s-ka (57)

Categories

2016 przeczytane (259) 2019 czytam (263) 2020 (216) 2021 (117) 52 filmy w 2014 (22) 52 filmy w 2015 (6) akcje (27) amor vincit omnia (10) Angielski ogród (8) audiobook (16) autobiografia (9) biografia (84) bolly (9) candy (2) Cmentarz Zapomnianych Książek (2) czytam przeleżałe trupy z półek (76) czytane 2018 (244) dzienniki (4) Euro 2012 (4) fantastyka (12) felietony (3) historia (61) kkd (4) klasyka (35) klasyka literatury popularnej (21) kolorowe czytanie (4) komedia (1) koty (5) kryminał (109) kucharzę (53) listy (1) literatura na peryferiach (4) łańcuszek (20) Mundial RPA (1) muzycznie (47) naturalnie (2) nie samą książką (141) oglądnęłam (189) ogrodowo (5) oscarowe wyzwanie (2) pachnące (129) planowanie i zagospodarowanie(niekoniecznie przestrzenne) (8) plany (7) podaj cegłę (14) podróże (8) podróże w czasie (15) podsumowanie (96) podsumowanie 2015 (12) podsumowanie 2016 (11) podsumowanie 2017 (14) podsumowanie 2018 (12) poezja (8) prawdziwe historie (36) projekt - nobliści (5) prywatne (75) prywatnie (9) przeczytałam (2399) przeczytałam 2015 (243) przeczytane w 2010 (1) przeczytane w 2011 (1) Real Madryt (3) recenzja książki (1370) recenzyjne (1500) religia i duchowość (16) reportaż (61) retro (6) robótki (24) roczne podsumowanie (7) romans (160) saga rodzinna (25) seriale (33) sportowo (27) stosik (102) test (1) top10 (12) turystycznie (1) village candle (12) w 2017 przeczytałam (226) woski (126) wymiana (8) wyzwanie - Agatha Christie (54) wyzwanie czytelnicze (69) wyzwanie filmowe (31) wyzwanie Picoult/Sparks (2) wyzwanie w centymetrach (1) yankee candle (94) z półki 2015 (3) zakupy (1) zapowiedź (11)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (2) Agnieszka Lingas-Łoniewska (14) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (5) Ałbena Grabowska-Grzyb (5) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (2) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (2) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (4) Anna J. Szepielak (3) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (2) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (3) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (3) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (2) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (3) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (4) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (5) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (14) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (2) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (2) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (15) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (4) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (4) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (3) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (7) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (6) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (8) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (2) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (4) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (4) Jacek Hugo-Bader (2) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (8) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (3) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (5) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (16) Jodi Picoult (23) John Borrell (1) John Boyne (3) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (12) John Seeney (1) Jojo Moyes (10) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (5) Katarzyna Bonda (9) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (15) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (2) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (2) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (10) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (4) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (7) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (2) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (17) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (3) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (2) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (3) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (7) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (4) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (3) Michał Heller (2) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (8) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (8) René Goscinny (3) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (5) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (3) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (16) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (4) Wilkie Collins (3) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy