"Dobra pani" - Sylwia Winnik [stosikowe losowanie a conto grudnia]

Pomyliły mi się miesiące w stosikowym losowaniu i w pierwszej kolejności zabrałam się za grudniową losowankę. Tę książkę polecono mi na Instagramie, na fali powieści historycznych. Nie słyszałam wcześniej o Mariannie Orańskiej, która miała związki z dzisiejszą Polską, chociaż sama pewnie się nijak z Polską nie utożsamiała. Lubię takie książki, które odkrywają przede mną nieznane wcześniej postaci. A beletryzowane biografie to już lubię szczególnie.

 

Zamek jak z bajki, wille w słonecznej Italii, posiadłości w Berlinie i nad Renem, podróże po całym świecie, damy dworu i jedwabne suknie…

Brzmi jak doskonałe życie? Możliwe, ale z drugiej strony tego obrazu widać kobietę zamkniętą w złotej klatce obyczajów i powinności.

Marianna Orańska, od niemal 200 lat nazywana Dobrą Panią, była na równi kochana i znienawidzona. Nie zamierzała się wpisywać w sztywne schematy, łamała wszelkie zasady dworskiej etykiety XIX wieku. Był to jednak okres, kiedy arystokracja uwielbiała… bale i skandale. Nieugięta, niezależna niderlandzka królewna szybko stała się więc obiektem plotek, budząc zgorszenie. Podczas gdy władcy pragnęli się wzbogacać, ona wolała dzielić się tym, co miała, z ubogimi. Jako filantropka, która wyprzedziła swą epokę podejściem zarówno do biznesu, jak i drugiego człowieka, stała się niewygodna dla polityków ówczesnego świata.

Sylwia Winnik, uznana reportażystka, stworzyła opartą na faktach niezwykłą powieść o zakazanej miłości, drodze do niezależności i życiu na własnych zasadach w świecie rządzonym przez mężczyzn. Jej karty wypełnia zapach egzotycznych podróży, ale też tęsknota za prawdziwym domem, a ten zawsze jest tam, gdzie ludzie, których kochamy.

Marianna Orańska urodziła się przed Kongresem Wiedeńskim. Przyszła na świat w Berlinie, gdzie jej rodzice przebywali na wygnaniu. Odebrała bardzo liberalne wychowanie. Wychowano ją na wykształconą i asertywną. Nie rozumiała różnicowania pomiędzy arystokracją a niższymi warstwami, jak również nie rozumiała dlaczego kobiety mają mniej praw niż mężczyźni. Jak każda młoda dziewczyna marzyła o miłości i współczuła kuzynowi rozdzielonemu z ukochaną Elizą Radziwiłłówną.  Sama zakochała się z wzajemnością w wygnanym księciu szwedzkim. Rodzicie zgodzili się i młodzi się zaręczyli, ale na przeszkodzie stanęła polityka, zwłaszcza brat Marianny był zagorzałym przeciwnikiem. Zaręczyny zostają zerwane, a Marianna musi wyjść za kuzyna, syna pruskiego króla. Albrecht znany jest z licznych romansów, ale młoda dziewczyna wierzy, że jeśli oboje dadzą szansę temu małżeństwu, to ono będzie szczęśliwe i zgodne. Niestety, prędko okazuje się, że Albrecht, nie chce zmieniać swych przyzwyczajeń, a dodatkowo nie szanuje żony i jest bucem. Życie nie szczędzi też Mariannie ciosów, umierają jej dzieci, traci matkę, a wcześniej dostrzega jak źle względem żony zachowywał się jej ukochany ojciec. Dopiero po kilkudziesięciu latach, decyduje się najpierw na separację z mężem, a później na rozwód. Chociaż żyje w okresie, kiedy żona powinna być ślepa, to ma w sobie wielką siłę, by postawić się każdemu i walczy o szczęście.

 

Jak wspomniałam wcześniej, nie słyszałam wcześniej o Mariannie, więc czytałam tę książkę z ciekawością. Niestety nieco się zawiodłam. Książka opisuje prawie siedem dekad życia, ale jest bardzo poszarpana. Jak dla mnie to bardziej szkic, ledwie zaczynamy jakiś wątek i prast, już się zmienia okres, bardzo brakowało mi konsekwentnego prowadzenia opowieści. W ten sposób nie poznajemy tak naprawdę nikogo. Marianna jest bardzo kartonowa, poznajemy ją z afektowanych wypowiedzi, jest przez to strasznie sztuczna. Chociaż bez wątpienia była rozumną i wykształconą osobą, te jej rozważania o tym, jak ciężko jest być arystokratą, a jak dobrze być takim chłopek wzbudziły mój pusty śmiech. To takie bezrefleksyjne. Moim zdaniem ta książka miała duży potencjał, który nie został wykorzystany. Szkoda.