"Szklane ptaki. Opowieść o miłościach Krzysztofa Kamila Baczyńskiego" - Katarzyna Zyskowska["W chmurnej otchłani skały płaczą. Na górskiej grani słońca krwią"]

 Krzysztof Kamil Baczyński jest chyba najbardziej znanym poetą z okresu II wojny światowej, jestem ciekawa, czy gdyby nie zginął, byłby tak popularny. Nie zrozumcie mnie źle, lubię jego wiersze, ale tragicznego wydźwięku, wielkości nadaje im śmierć autora. Nawet wczesne wiersze mają ten tragiczny dodatek. W liceum oczywiście, jego małżeństwo, tak pospieszne z Basią i śmierć obojga oddziaływała na wyobraźnię młodzieży, Romeo i Julia pośród bomb. Pamiętam, że dekadę temu powieść Ty jesteś moje imię zbierała niesamowicie pozytywne recenzje, a mnie rozczarowała. Z tego powodu miałam nie czytać Szklanych ptaków, nie chciałam drugiego zawodu, los jest jednak przewrotny i ta książka, chociaż bardzo marudziłam, została wybrana na kolejną lekturę Dyskusyjnego Klubu Książki. A spotkanie Klubu – rzecz święta i trzeba przeczytać. Obiecałam sobie, że nie dam się uprzedzeniom, tym bardziej, że ostatnio do poezji Baczyńskiego mam bardzo pozytywny stosunek, czytam, czy słucham w wersji śpiewanej.

 

"Zanim" - Katarzyna Zyskowska Ignaciak [ kobieta bez męża, znaczy tyle, co piach na gościńcu ]

Maria Skłodowska wraca do łask. Nie jest już tylko bożyszczem nauczycielek chemii i fizyki, ale wkracza pod strzechę. Ostatnio czytałam książkę, która kładła nacisk na romans Marii z Paulem, tymczasem Katarzyna Zyskowska-Ignasick sięgnęła po ten rozdział w życiu noblistki, który był białą kartą. Pierwsza, nieszczęśliwa miłość, która odmieniła Marię Skłodowską. Lubię prozę autorki, dotychczasowe jej książki wydanie przez wydawnictwo MG mnie po prostu oczarowały. Chciałam więcej. Czy opowieść o Marii Skłodowskiej mnie oczaruje, skoro książka o Baczyńskim i Basi mnie tak nieco rozczarowała?

"Upalne lato Gabrieli" - Katarzyna Zyskowska - Ignaciak

Rok 2015. Gabriela Kern, uznana pisarka i spełniona matka, opuściwszy Warszawę, wiedzie leniwą egzystencję w urzekającym zakątku Mazur. W jej hermetycznym, pozornie poukładanym świecie nie ma miejsca na rozpamiętywanie przeszłości i rozdrapywanie ran. Gaba do perfekcji opanowała sztukę życia hic et nunc, toteż nie tęskni za nikim i za niczym. Incydentalnie wikła się w niezobowiązujące związki, lecz od kochanków nie oczekuje deklaracji uczuć – sama także nikomu ich nie składa. Zamiast tego afirmuje wolność, ceni niezależność i uważa, że samotność to stan niezwykle wygodny, mimo że współcześnie niedoceniany… 
Tymczasem nadchodzi kolejne upalne lato. Gaba wydaje kontrowersyjną powieść o swoim ojcu, znanym opozycjoniście okresu przemian. Rozliczenie się z fragmentem najnowszej historii z osobistych przyczyn nie jest dla niej proste. Ponadto w wyniku nieoczekiwanego telefonu na nowo powracają do niej sprawy, które jakiś czas temu z rozmysłem zamiotła pod dywan niepamięci. Wiadomości z Francji – gdzie przed laty spędziła brzemienne w skutkach wakacje – sprawią, że Gaba będzie musiała opuścić swoją strefę bezpieczeństwa, rozwikłać rodzinne tajemnice i zajrzeć w głąb siebie. Tylko czy na wybaczenie zadawnionych krzywd nie jest już za późno?
Saga Upalne lato… której trzecią część stanowi Upalne lato Gabrieli to opowieści, której rytm nadają zawirowania historii. Dwudziestolecie międzywojenne, okupacja, PRL i gorączka lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku stanowią barwne tło dla psychologicznego portretu trzech pokoleń kobiet.

Katarzyna Zyskowska – Ignaciak nie produkuje dwudziestu książek rocznie, ale jak już napisze… Eleganckie kobiety, nie czytają powieści… eleganckie kobiety czytają ambitne książki, na och i ach, bo jak się ma oczy pomalowane i czyta się powieść, to jest ryzyko, że ta elegancka kobieta się rozpłacze… i tusz, eyeliner… mogą się rozmazać, pomimo wodoodporności. Finał trylogii o upalnych latach. Poprzednie dwie książki mnie zachwyciły… ta też. Jestem oddaną fanką autorki do grobowej deski.

"Ty jesteś moje imię" - Katarzyna Zyskowska-Ignaciak

Trwa wojna, zniewoleni mieszkańcy Warszawyżyją w cieniu łapanek i ulicznych egzekucji.Gruzy pozostałe po kampanii wrześniowej,wszechobecne cierpienie i strachto nie najlepsza sceneria dla miłości.
Jednak właśnie wtedy krzyżują się drogiBasi i Krzysztofa.
Dziewiętnastoletnia dziewczyna i piękny poeta.Trochę nieśmiali, odrobinę zagubieni, bardzo zakochani.Ponad czarną otchłanią okupacji,w czasach najtrudniejszych wyborów,rozkwita niezwykła miłość, biała magia.

Dziś miał być stos, ale chciałam jednak na gorąco opowiedzieć Wam o książce, na którą długo miałam ochotę, długo nie mogłam jej zdobyć, ale w końcu udało się i przeczytanie jej zajęło mi mniej niż 24 godziny… a czytałam w każdej wolnej sekundzie.

Znam Katarzynę Zyskowską-Ignaciak z dwóch książek. „Upalne lato Marianny” i „Upalne lato Kaliny”, obie cudowne, klimatyczne, w swoim czasie uwiodły mnie i znalazły się nawet w rankingu najlepszych książek roku 2013. Nie czytałam niestety żadnej współczesnej powieści autorki, a słyszałam też same zachwyty, więc pewnie się to zmieni. Oczekiwałam po tej powieści wiele, chociaż czy w roku siedemdziesiątej rocznicy wybuchu Powstania można przeczytać coś nowego, coś co nas poruszy jeszcze bardziej?

„Ty jesteś moje imię” to zbeletryzowane losy Basi z Drapczyńskich Baczyńskiej i jej męża, poety Polski Walczącej, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Autorka wybierając taką formę opowiedzenia tej historii, mogła zapełnić białe plamy na mapie ich losów. Książka zaczyna się w sierpniu `44 roku, gdy ukrywająca się w piwnicach z rodzicami Basia, podczas szalejącego dookoła Powstania, zamartwia się o męża. Nie może poradzić sobie z tym lękiem, bezradnością. Dodatkowo odmienny stan, dokłada jej zmartwień. Ucieka we wspomnienia, do pewnego zimowego dnia, gdy na wykładzie z logiki poznała Krzysia, poetę, którego wiersze czytała już wcześniej i była pod ich ogromnym wrażeniem. Ich spotkanie było typowym „gromem z jasnego nieba”, przeskoczyła iskra, zadziałała chemia. Dwie wrażliwe istoty spotkały się w mrozie okupowanej Warszawy i świat się zatrzymał. Oboje doświadczyli iluminacji, że oto znaleźli swoją drugą połowę, androgyne. Pokrewieństwo dusz. Obie rodziny młodych,  chociaż różne od siebie zgadzały się, że pomysł ślubu, niemalże tuż po poznaniu nie jest najlepszy. Najbardziej sprzeciwiała się matka Krzysztofa, która swojego jedynaka darzyła toksyczną, wręcz destrukcyjną miłością.

Warszawa pogrążona jest w mroku okupacji, a jej ulicami podążają Basia i Krzyś, zapatrzeni w siebie, zakochani.  Oboje nadwrażliwi mają świadomość niepewności jutra, dlatego spieszą się kochać, spieszą się żyć…  Nad ich codziennością wisi żelazna pieść niepewności i lęku, która oddala się tylko gdy są razem, wtedy doświadczają poczucia nieśmiertelności.

My wiemy jaki finał ma ta historia. Los Basi i Krzysia nie jest ewenementem, jest raczej smutną normalnością tamtych czasów, a jednak Zyskowska-Ignaciak tchnęła w posągowego Krzysia  i jego żonę nowe życie. Po pierwsze historia koncentruje się na Basi, na tej zapomnianej, pomijanej Basi, która była muzą poety i rywalką jego matki. Basia, którą przedstawia nam autorka jest fantastyczną kobietą, córką swojego pokolenia, ludzi niezłomnych, wychowanych do wolności. Basia jest nieśmiała, wycofana, ma problemy z nawiązywaniem znajomości, ale przy Krzysiu rozkwita, on wydobywa z niej pasję, odwagę, dzielność. Nieśmiałą Basia dla męża jest w stanie toczyć boje o jego poezję. Jednak nawet miłość do Krzysia nie jest w stanie znieść obecności matki Krzysztofa. Chociaż nie… problem relacji synowa-teściowa oraz syn-matka, jest ważnym problemem, w tej książce, no może w jej fragmencie. Autorka pokazuje jak bardzo zafiksowana na punkcie syna była Stefania Baczyńska, jak bardzo jej miłość jest toksyczna, momentami chora.  We wszystkich testach o K.K Baczyńskim, przynajmniej między wersami można było przeczytać o tym jak problemogenna była matka poety, ale to Zyskowska-Ignaciak decyduje się wyłożyć kawę na ławę.

Jak wspominałam, miałam ogromne oczekiwania co do tej książki, ale odrobinę się zawiodłam. Moim zdaniem jest nierówna. Faktycznie, początek i okres tuż po ślubie Baczyńskich jest fantastyczny, przepełniony emocjami, później robi się jałowo, miejscami nudnawo, później znów robi się ciekawie, a później znowu akcja robi się przydługa. Nie posądzajcie mnie o znieczulicę, to nie jest tak, ale gdy czyta się ileś książek o wojnie, o okupacji i gdy rynek jest zalewany takimi książkami, to aby przyciągnąć uwagę czytelnika naprawdę trzeba czegoś wyjątkowego. Czegoś, czego mi zabrakło, abym mogła książkę nazwać idealną. Znamienne jest również to, że się nie popłakałam.

Reasumując, uważam że książka jest naprawdę ciekawa, chociaż nierówna, o wiele bardziej podobały mi się poprzednie powieści autorki. Czytało mi się ją szybko, byłam żywo zainteresowana fabułą, chociaż znałam zakończenie… niepokoiła mnie interpretacja niektórych faktów z życia poety, ale w końcu to zbeletryzowana biografia a więc musi być jakaś licentia poetica. Nie żałuję jakoś strasznie pieniędzy wydanych na książkę, wcale nie żałuję czasu poświęconego na lekturę. Czy polecam? Raczej tak, miewa naprawdę fantastyczne momenty

"Upalne lato Marianny" - Katarzyna Zyskowska-Ignaciak

Ostatnie lato Marianny to stylowo opisana historia pierwszej miłości osiemnastolatki żyjącej w spokojnym dworze na wsi mazowieckiej. Mamy lato 1939 roku i choć wokół mówi się już tyle o wojnie, dla dziewczyny liczą się jedynie jej uczucia, których obiektem i celem jest poznany w Warszawie, a potem zjawiający się w sąsiedztwie, młody wykładowca prawa. 
Opowieść utkana została ze wspomnień dziadków Autorki. Osadzona w barwnych czasach ich młodości i zbudowana z retrospektyw dawno przebrzmiałych emocji, a jednak – jak sądzę – niezwykle współczesna. Bo Marianna, jak każdy dorastający człowiek ma nieokiełznany apetyt na życie. I jak wszyscy pragnienie dotknąć tabu – bez względu na cenę. Taka chęć zrozumienia własnej cielesności i odnalezienia miejsca w świecie często kończy się rozczarowaniem, niemniej jest nieodłącznym elementem dorastania. Nieodłącznym i ponadczasowym

 Raptem wczoraj do moich rąk dostało się „Upalne lato Marianny”, jestem w trakcie lektury „Legionu”, więc jakieś pięć minut walczyłam ze sobą, że najpierw jedną skończę itp. Później przez jakieś dwie godziny wmawiałam sobie, że „jeszcze tylko pięć stron”, później wzięłam rower, plecak na plecy, książkę do plecaka i pojechałam. Przestałam też udawać i siebie przekonywać. Tuż przed północą skończyłam czytać, myśleć o tej książce, jeszcze nie przestałam. To jedna z tych książek, które zapadają w człowieka. U mnie była odwrócona kolejność, najpierw przeczytałam „Upalne lato Kaliny”, a później dopiero „Upalne lato Marianny”, ta wywrócona kolejność bardzo nie przeszkadza, a pozwala mi zrozumieć Mariannę, tą Mariannę, którą tak znielubiłam w „Kalinie”, no i wiem już dlaczego imię Kalina. ;) Chyba.

W przededniu wybuchu wojny poznajemy Mariannę, szlachecką córkę, pannę z dobrego domu, która właśnie dostała się na prawo, do wielkiego miasta, do upragnionej Warszawy. Chce się wyrwać z sennej mazowieckiej wsi, na której ludzi żyją według reguł  ustalonych przed wiekami, nic tam się nie zmienia, wszystkie wieści dochodzą z opóźnieniem. Marianna wierzy, że przed nią świat stoi otworem, że wszystkie jej marzenia się urzeczywistnią, nawet że ponownie spotka, poznanego przelotnie na Nowym Świecie mężczyznę, w którego oczach od razu utonęła. Jak wszyscy młodzi Marianna chce ruszyć z posad bryłę świata, żąda rewolucji, zmiany schematów, nie chce wierzyć w to, że wojna – która to urzeczywistni, jest już za progiem.

Poznając losy Marianny, poznajemy jednocześnie historię jej rodziny i najbliższego otoczenia. Rodzinna okolica Marianny jest zwyczajna, do bólu zwyczajna, zdarzają się tam tragedie, patologie, które jakoś wpisują się w codzienność tego małego społeczeństwa, które żyje swoimi skandalikami a przymyka oczy na prawdziwe dramaty sąsiadów. Mnie najbardziej poruszyła historia Gabrysi, po przeczytaniu jej, nie mogłam sobie znaleźć miejsca, ogromnie mnie zasmuciła, jest taka prawdziwa i tak porażająca.  Przynajmniej ja tak ją odebrałam.

Miałam problem z Marianną, bo czytając „Upalne lato Kaliny” uprzedziłam się do niej, widziałam w niej egoistkę, kobietę, która nie była zdolna do miłości, umiała dbać tylko o siebie i o swoje żądze. Teraz widzę, że nim wojna i życie ją zmieniło była to pełna wiary, ideałów młoda dziewczyna, egocentryczna, tak jak egocentryczne potrafią być tylko nastolatki. Na jej drodze staje mężczyzna, ucieleśnienie jej marzeń, w dziewczynie budzi się pożądanie, coś co na tej wsi jest tabu. Zwłaszcza w jej sferze, w jej stanie. Jest młoda panienką, tylko dzieckiem, nikt z rodziny nie podejrzewa, że może pragnąć mężczyzny. Jej matka zmarła wydając na świat jej brata, nie ma więc tej naturalnej „przyjaciółki” która mogłaby wyjaśnić jej co się dzieje z jej ciałem i umysłem. Marianna jest zdana na siebie, musi działać po omacku. Aż pewnej nocy, to działanie po omacku sprawia, że od tej chwili nic już nie będzie takie samo.

Z lektury „Upalnego lata Kaliny” znam dalsze losy Marianny i inaczej na nią patrzę, jest mi jej żal, nie mogę tak jednoznacznie ją potępić. Właściwie – gdy o niej myślę – nie myślę o potępieniu, chce mi się płakać, na myśl o dziewczynie, której wydawało się że świat należy do niej, a którą świat zniszczył. W historii Marianny jest sporo białych kart, każda z nas może samodzielnie je zapełnić, „dośpiewać” resztę. Nic nie zmienia jednak faktu, że historia Marianny jest historią tragiczną, historią kobiety, którą unicestwiła miłość, która rzekomo tak buduje. Czy uczucie Marianny było złe, że zasługiwało na karę?

Jak tak młodziutka dziewczyna może kochać w zły sposób? Życie nie jest sprawiedliwe i nieprawda, że miłość wszystko zwycięża, sprawia, że to my stajemy się pobici i pokonani. Smutne to strasznie…

Nie mogę się doczekać trzeciego tomu, mam nadzieję, że będzie tak samo dobry…  I że będę miała takiego samego kaca książkowego jak po tej książce.

|| Upalne lato Marianny ||   || Upalne lato Kaliny ||   || Upalne lato Gabrieli ||

"Upalne lato Kaliny" - Katarzyna Zyskowska-Ignaciak

Jakim człowiekiem może stać się kobieta, silnie poturbowana przez wojnę, która wyrzekła się

wszystkiego dla miłości?
Kalina prawie nie zna własnej matki – Marianna nigdy nie pozwoliła, by ktokolwiek, włącznie z córką, poznał jej przeszłość i zrozumiał życiowe motywacje. Dlatego Kalina, choć jest już dorosłą kobietą, nadal w głębi serca pozostaje małym, skrzywdzonym dzieckiem. Zagubionym, samotnym i niepewnym swojego miejsca w świecie.Już nie ma sielskiego dworu wśród rozkołysanych, mazowieckich pól, a niezwykłą atmosferę ostatniego, przedwojennego lata zatarła w pamięci późniejsza zawierucha. Marianna jest zagubiona w nowej, siermiężnej rzeczywistości i nie potrafi uporać się z noszoną w sercu tajemnicą.Ale los nie pozwoli jej być biernym obserwatorem życia. Kalina staje się żoną, matką… ale dopiero gdy na jej drodze staje Maciej, musi się rozliczyć sama ze sobą.
„Upalne lato Kaliny” pewnymi watkami nawiązuje do „Upalnego lata Marianny” (choć książka jest odrębną całością).Tym razem autorka przenosi czytelnika w sugestywnie naszkicowany świat końca lat sześćdziesiątych. 

 Oczekiwałam lekkiej lektury na upalne dni… dostałam kolejnego kaca książkowego. Miało być lekko i przyjemnie, było intensywnie, szykujcie się na kolejną beznadziejną recenzję, bo takiej dobrej książki nie umiem opisać dobrze. Będzie znowu usiłowanie nieudolne – to karne mnie chyba prześladuje.

początek lektury przy kawie

Nie czytałam – jeszcze!!- „Upalnego lata Marianny”, ale „Upalne lato Kaliny” przemówiło do mnie w kilka chwil. Widziałam, że książka gości na wielu blogach, więc odłożyłam ją, aby nabrała mocy urzędowej. „Wytrzymałam” tydzień. A i tak za długo.  Odebrałam tę książkę jako bardzo mocną opowieść o życiu. Skłoniła i skłania mnie do refleksji.

Kalina to córka Marianny – znanej z poprzedniej książki „Upalne lato Marianny”. W tej książce poznajemy w jaki sposób losy Marianny wywarły wpływ na los jej córki. Marianna, żyjąc tylko własnym życiem, własnymi potrzebami, zaniedbała najbliższą rodzinę, skrzywdzona na początku dorosłego życie ni potrafiła dać córce miłości, nie potrafiła być matką. Kalina z tego powodu jest poharatana uczuciowo, dodatkowo okres liceum sprawił, że straciła wiarę w Boga i straciła zaufanie do mężczyzn.  Kalina tak jak jej matka nie potrafi kochać. Pod koniec lat sześćdziesiątych, nieco tylko po dwudziestce, gdy życie się zaczyna, gdy okulary są różowe, ona wychodzi za mąż za około dwie dekady starszego wykładowcę uniwersytetu, historyka, który kocha Kalinę, chce z nią być, ale nade wszystko kocha swoją historię, swoje szpargały. On przeżył wojnę, doświadczył tego zmierzchu bogów, tragedia wojny odcisnęła na nim piętno, Kalina urodziła się już po wojnie, w rodzinie szlacheckiej, wywłaszczonej, ale której jako-tako się wiodło. Ona jest młoda, powinna szaleć, on chce tylko siedzieć w książkach.  Katalizatorem, który doprowadza do ich ślubu jest ciąża. Dziecko które pojawia się na świecie cieszy Jerzego, ale nie wzbudza żadnych uczuć w Kalinie, która korzysta z okazji i zostawia córeczkę w rodzinnym domu pod okiem swej dawnej piastunki, pod pretekstem kończenia studiów i pisania pracy. Ostatnim akordem wolności, nim będzie musiała zmierzyć się z wychowaniem córki jest wyjazd z mężem i z przyjaciółmi do Zakopanego. Jerzy będzie pracował, Kalina pozna góry. I być może wszystko pozostałoby po staremu, gdyby nie spotkanie Maćka – przyjaciela, Basi – z którą Kalina i jej mąż jadą w góry. Młody, pełen życia chłopak, którego życie również nie było sielanką, ale niemalże rówieśnik Kaliny z bezpośredniością graniczącą niekiedy z bezczelnością  uświadamia jej, jakie nieszczęśliwe, puste i jałowe życie wybrała. Może i spotkanie Maćka nic by nie zmieniło, bo Basia uprzedziła przyjaciółkę jakim jest on lekkoduchem i bawidamkiem, jak skacze z kwiatka na kwiatek. Ale rozmowa Kaliny z właścicielką pensjonatu, uświadamia jej co w życiu jest ważne, jak szybko mija czas, i jak w tym kontekście ważne jest owo słynne carpe diem. Może i to wszystko nie zdołałoby popchnąć Kaliny na nowe tory, gdyby nie Gabrysia, jej dawna piastunka, nie postanowiła przerwać milczenia i nie opowiedziała jej historii życia i dramatu Marianny. Historia matki stała się iskrą na prochu… A jak to się skończyło? Czy książki się kończą? A może trwają w nas, jako alternatywne byty?

Zwykle staram się fabułę streścić w kilku zdaniach, hmmm dziś mi nie wyszło za bardzo, a starałam się

Z nadmiaru emocji emocji musiałam coś upiec ;]

napisać tylko o rzeczach najważniejszych, starałam się nie spolerować, chyba mi się udało. : ) Siła tej książki nie tkwi w konkretnych wydarzeniach, których zdradzenie mogłoby zepsuć przyjemność lektury. Właściwie to zastanawiam się, jakim cudem ta książka tak mnie skopała. Czytając ją, ogarniał mnie przejmujący smutek, pomimo górskich szczytów, potęgi Tatr, wśród których rozgrywa się akcja. Przebiegały mi mrówki wzdłuż kręgosłupa, ogarniała mnie pustka i ten smutek… Naprawdę rzadko zdarza się, abym książkę odbierała tak mocno.  Nawet teraz po odłożeniu książki(jeszcze nie na półkę) czuję taki bezdech, jakbym dostała pięścią w brzuch.

Piękny, staranny język, celne i mądre zdania, które trafiają w serce, przynajmniej w moje, uderzyły w pewne podstawy mojej filozofii, mojego sposobu na życie i na pewno nimi zachwiały, czy je zburzą?

Sam pomysł w gruncie rzeczy jest zlepkiem pomysłów oklepanych i znanych, ale tak zebrany do kupy jest czymś nowym i bardzo, bardzo dobrym. Jestem pod wielkim wrażeniem tej książki oraz stylu autorki, która znajduje drogę do duszy czytelnika i gra na niej, jak tylko chce.

Kac po tej książce będzie ogromny… idę chyba klinika jakiegoś zastosować.

|| Upalne lato Marianny ||   || Upalne lato Kaliny ||   || Upalne lato Gabrieli ||