"Imperium bólu. Baronowie przemysłu farmaceutycznego" - Patrick Radden Keefe [ jak uzależniono Amerykę od opioidów]

 

Mam obsesję na punkcie epidemii opioidowej w USA od ponad roku. Po raz pierwszy wyłożono mi to zagadnienie w Podkaście Amerykańskim, później oglądałam seriale na ten temat, a potem wpisałam Imperium bólu na listę trupów do przeczytania w 2026. Jeśli ktoś chce zobaczyć jak doszło do tego, że w Ameryce jest tyle ludzi zombie, a także jak bezwzględni są ludzie w swojej chęci zysku to jest to książka idealna. A zaczyna się od rodziny żydowskich imigrantów, matka pochodzi z Polski. Książka to jednocześnie saga rodzinna, a z drugiej strony opowieść o tym jak zbudować fortunę niszcząc ludzi i jak nie ponosić konsekwencji.

 

"Wszyscy tak jeżdżą" - Bartosz Józefiak [ sierpniowy trup]

 

Reportaż Wszyscy tak jeżdżą, zainteresował mnie od kiedy zobaczyłam zapowiedź. Byłam wtedy świeżo po kupnie auta, no i co za tym idzie świeżo po powrocie za kierownicę i wtedy zaczęła się moja permanentna zgroza nad tym co dzieje się na drogach. Otóż od kiedy zaczęłam prowadzić samochód, a nie jeździć w szlachetnej roli pasażera(byłam w tym świetna), myślę o dwóch rzeczach, po pierwsze: marzę o kierowcy służbowym, a po drugie dlaczego prawo o ruchu drogowym jest traktowane jako zbiór luźnych, za to niewiążących sugestii. No i niejako w odpowiedzi na ogrom moich frasunków związanych z sytuacją wyszła ta książka. Tyle, że musiała swoje odczekać, aż dostała się do słoika z trupami.

 

"Nieprzezroczyste. Historie chłopskiej fotografii" - Agnieszka Pajączkowska

 Lecimy nadal z trupami z półki, tym razem mieszkająca u mnie od kilkunastu miesięcy książka o chłopskiej fotografii. Książkę kupiłam zaraz po premierze, więc mam jeszcze wydanie w którym autorka dośpiewała sobie całą historię o człowieku zaangażowanym w mordowanie Żydów, tak, że wydawnictwo musiało wycofać cały nakład pierwszego wydania. W międzyczasie czytałam książkę tej autorki, w której jeździła po prowincji i rozmawiała z ludźmi w zamian za zrobienie zdjęcia. Powtórzę to co myślałam wtedy, autorka nie rozumie wsi i patrzy na nią z wyższością, po co więc tak się czepiła takiej tematyki?

 

"ZATO. Miasta zamknięte w Związku Radzieckim i Rosji" - Alice Lugen [ o sekretach zimnej wojny]

 Stosikowe losowanie w lipcu było dosyć przewrotne. Padło na tytuł, który mam jesieni, a który kupiłam przed urlopem ponieważ liczyłam, że będzie nieskończony i przeczytam na nim setki książek, w tym dziesiątki reportaży. Jak możecie się spodziewać urlop się skończył, a ja zostałam z jeszcze dłuższą listą. Alice Lugen napisała już jedną książkę dotykającą tajemnic Związku Radzieckiego, opowieść o Przełęczy Diatłowa to głośny temat, a hipotezy dotyczące tego co się tam wydarzyło zapełniają terabajty w internecie. Nieco inaczej jest z zamkniętymi miastami w Rosji, tutaj znajdziecie opowieści o których wcześniej mogliście nie słyszeć.

 

"Osobisty przewodnik po Pradze"- Mariusz Szczygieł

 

Jeśli chodzi o czerwcowe losowanie ślepy los tym razem podrzucił mi książkę Osobisty przewodnik po Pradze. Każdy wie jak Mariusz Szczygieł lubi Czechy, a teraz możemy poznać Pragę jaką chce nam pokazać autor. Dodatkowo książka jest ilustrowana zdjęciami robionymi przez Filipa Springera. Nie pamiętam dlaczego kupiłam tę książkę, zapewne na fali uwielbienia Mariusza Szczygła, która dopada mnie cyklicznie. No i tak leżała ta książka na hałdzie, pewnie by ją tam śmierć zastała, gdyby nie trafiła do tej akcji, która daje szanse na czytanie.

 

"Jak złodziej przyszła. Reportaże i rozmowy o starości" - Elżbieta Strzałkowska, Grażyna Latos

 

Stosikowe losowanie w lutym przyniosło mi reportaż o starości. Kupiłam ją dawno, bo bardzo lubię tę serię reportaży. Wątek starości jest mi szczególnie bliski i widzę jak bardzo podejście do tego tematu się zmieniło. Gdy się urodziłam moja Babcia była po sześćdziesiątce, a jako że spędziłam z nią lwią część dzieciństwa, odwiedzałam z nią jej koleżanki. Niektóre poruszały się o balkoniku, inne rześko jechały rowerem wygnać krowę na pastwisko, inne nie opuszczały domu, wychodząc najdalej na ławkę przed furtką. Nikt nie usuwał starszych, nie łudził się, że jego to ominie, że zawsze będzie młody, nigdy nie uciszał babci, która składała na osobnej półce ubrania do trumny. Tego już nie ma. Nie dlatego, że nie ma rodzin wielopokoleniowych, raczej dlatego że nie mówimy i nie myślimy o końcu naszego życia. W końcu drogi krem nas ustrzeże przed tym problemem. A w tej książce możemy się zmierzyć z kilkoma aspektami przemijania.

 

"Nie oświadczam się" - Wiesław Łuka [ o zbrodni połanieckiej]

 O zbrodni połanieckiej dowiedziałam się pierwszy raz czytając Ziarno prawdy gdzie motyw takiej makabrycznej zbrodni był przywołany i pamiętam jak działał mi na wyobraźnię. Wcale nie łączyłam tego z nie tak znowu odległym Połańcem, dopiero niedawno temat wrócił przy okazji rozmów w pracy i wtedy zaczęłam czytać intensywniej i krew mi mroziło. Długo wzbraniałam się przed czytaniem tego reportażu, ale uznałam, że no zobaczę. Zaczęłam czytać i już mnie pochłonęło bez reszty.

 

"Zderzenie czołowe. Historia katastrofy kolejowej pod Szczekocinami" - Bartosz Jakubowski

 

W mojej okolicy i w mojej rodzinie tradycje kolejarskie są bardzo silne. Spora część mojej rodziny była kiedyś związana z PKP i doskonale pamiętam katastrofę pod Szczekocinami. Pamiętałam skalę tej tragedii, a same Szczekociny kojarzyłam, bo było to spore miasteczko na trasie pieszej pielgrzymki do Częstochowy, a że za każdym razem miałam tam kryzys to i nazwa wryła mi się w pamięć. A i ja dosyć często jeździłam wtedy pociągami, na szczęście wtedy niewiele czytałam na temat katastrof kolejowych, ponieważ inaczej solidnie wjechałoby mi to na psychikę. Teraz nie wiem czy tak beztrosko udam się w podróż koleją.

 

"Welewetka. Jak znikają Kaszuby" - Stasia Budzisz [ stosikowe losowanie było łaskawe]

 

Stosikowe losowanie w styczniu okazało się dla mnie bardzo łaskawe, wylosowała mi się książka, którą mam od jakiegoś czasu, bo polecała ją moja znajoma, prawdziwa fachowiec jeśli chodzi o Kaszuby, chyba pierwszy raz od Niej usłyszałam o Kaszubach coś więcej. Cieszę się, że w naszej świadomości mówi się więcej o tym że zróżnicowanie narodowościowe nie było domeną tylko międzywojnia, że 1945 rok nie wymazał wszystkich grup narodowych. Więcej mówi się o Ślązakach, o Łemkach, właśnie o Kaszubach, pojawiają się książki o Mazurach i Warmiakach, więc coś się dzieje.

 

"Norymberga. Naziści oczami psychiatry" - Jack El-Hai

 Temat procesu w Norymberdze to jest mój konik. Od ponad dwudziestu lat kupuję i czytam co mi się nawinie. Dawno nic nowego nie wychodziło na rynku, dlatego kiedy zobaczyłam nowy reportaż i to z wydawnictwa Czarne z Hermanem na okładce, to się bardzo napaliłam. Zamówiłam w przedsprzedaży i czekałam z zapartym tchem. Trochę rozczarowała mnie objętość książki, ale uznałam, że nie ma co oceniać przed przeczytaniem.

 

"Milczące bliźniaczki" - Marjorie Wallace

 Ostatnie stosikowe losowanie przyniosło mi bardzo nietuzinkową książkę, a mianowicie Milczące bliźniaczki kupiłam ją dawno temu, pod wpływem polecajek z internetu. Nie słyszałam o tych siostrach, nie widziałam filmu(a wiem, że jest) pewnie, gdyby nie losowanie to leżałaby ta książka i czekała jeszcze bardzo długo, ale to na koniec roku wpadła taka tematyka bardzo ciężka. Nie wiem czy polecam tę książkę na koniec roku, w środku tej atmosfery pełnej pokoju i dobra.

 

"Zboże rosło jak las. Pamięć o pegeerach" - Bartosz Panek [ o historii PGRów]

 

Ostatnia książka z urlopowego urobku. Sięgnęłam po nią szukając tej dobrej książki i tak wzrok mi padł na książkę, którą kupiłam jakiś czas temu, a fragmenty widywałam na różnych portalach. Miałam skończone trzy lata, gdy uchwalono ustawę o likwidacji PGRów, w mojej wiosce takowego nie było, a wieś w większości pracowała w pobliskim mieście i nie wiązała się z uprawą roli. Pierwszy raz o PGRach usłyszałam chyba w serialu Plebania(serial w reportażu jest wspomniany), rodzice coś mi opowiadali, czytałam jakieś artykuły, ale dopiero lektura tego reportażu dała mi kompleksowe spojrzenie na ten temat. Dołożyła też kamyk do ogródka mojej wdzięczności, że lata dziewięćdziesiąte to dla mnie okres beztroskiego dzieciństwa, że nie pamiętam tych zmian, niepokoju i mam ochotę utulić i ozłocić moich Rodziców, że to przeżyli i nigdy nie dali mi poznać, jak źle się wtedy w kraju działo.

 

"Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku" - Adam Zadworny [ co się wydarzyło w styczniu 1993]

 Nie wiem co mnie wzięło na słuchanie o katastrofie promu Heweliusz, pamiętałam to zatonięcie z dzieciństwa. Miałam mniej niż sześć lat i jakoś to bardzo w głowie mi to zapadło. Pamiętam, że w 1998 jak płynęliśmy stateczkiem po Wiśle, intensywnie szukałam kół ratunkowych. Rok później podczas rejsu po Bałtyku zastanawiałam się, jak uda mi się zdobyć kamizelkę ratunkową, skoro były zamknięte za kratą. Pojawiła się zapowiedź książki i ją zamówiłam, a lekturę przyspieszyła informacja, że ma być serial o tej największej powojennej katastrofie morskiej w Polsce. Zginęli wszyscy pasażerowie, a ocalało tylko dziewięciu członków załogi. A tej książce dowiemy się co się wydarzyło.

 

"Wędrowny zakład fotograficzny" - Agnieszka Pajączkowska [ tam gdzie cywilizacja nie dociera]

 Kupiłam Wędrowny zakład fotograficzny już jakiś czas temu, ponieważ zainteresowała mnie koncepcja. Nie wiedziałam, że autorka napisała też reportaż o kobietach ze wsi, a to by tylko podbiło moje zainteresowanie. Napisała też jeszcze jedną książkę, z którą jest związana jakaś kontrowersja, ale tym zajmę się za jakiś czas. Sięgnęłam po nią teraz, ponieważ koleżanka na IG wstawiała ciekawe opisy i uznałam, że teraz już czas. Niestety od samego początku miałam wrażenie – a nie miałam tego wrażenia przy tamtym reportażu- że autorka jest bardzo protekcjonalna, to uczucie towarzyszyło mi przez większą część lektury, ale możliwe, że jako mieszkanka wsi jestem przewrażliwiona.

 

"Nasze ciała, ich pole bitwy. Co wojna robi kobietom" - Christina Lamb [jakim okrutnym miejscem jest świat]

 Dawno temu, pod wpływem zachwytów w internecie kupiłam książkę Nasze ciała, wasze pola bitew, klasycznie chciałam odczekać aż nieco zapomnę o tych zachwytach, a trochę się bałam lektury, aż trafiła, jak wiele przed nią, do słoika z trupami na nowy rok. Miałam dobrą intuicję, że się bałam. Ta książka pokazuje, że może i sobie wmawiamy, że świat idzie do przodu, jesteśmy na wyższym poziomie cywilizacyjnym, ale to bujda. Jesteśmy okropnymi istotami, a świat to obrzydliwe miejsce, a już świat owładnięty wojną sprzyja najgorszym instynktom, które drzemią w człowieku. Chociaż z niektórych wydobywają pokłady bohaterstwa i siły.

 

"Tragedia w Waco. David Koresh i tajemnica jego sekty" - Jeff Guinn [ książka kupiona na promce, gorsza niż odcinek podkastu]

 

Czas płynie jak szalony, jest tyle rzeczy do zrobienia, więc do perfekcji opanowałam robienie kilku rzeczy na raz. Najlepiej, gdy do robienia czegoś co nie wymaga skupienia zajmuję się czymś co angażuje umysł. Tak wsiąkłam w podkasty, a że mamy sezon na koszenie trawy to uznałam, że nadrobię kilka odcinków Podkastu Amerykańskiego i tak padło na odcinek o rocznicy zamachu w Chicago, tam wspomniano o oblężeniu Waco i temat mnie zaintrygował, tym bardziej, że na promocji w empiku kupiłam książkę. Odcinek odsłuchałam, książkę znalazłam i zaczęłam czytać.  

 

"Dzieci, które gorszą" - Artur Nowak [ o seksualnych skandalach w Kościele słów kilka]

 

Książkę Dzieci które gorszą kupiłam jakiś czas temu, ale tak ją wsadziłam w półki, że nie mam pojęcia gdzie leży, ale znalazłam na Legimi przypadkiem i dosyć szybko pochłonęłam, bo nie jest to obszerna książka, a wpisuje się w książkę o grupach zawodowych. Nie oszukujmy się księża są hermetycznym środowiskiem i nadal otacza ich aura sacrum, więc to normalne, że jesteśmy ciekawi co się dzieje za drzwiami plebanii, a że dzieje się niekiedy kiepsko, to wiemy, ale jesteśmy ciekawi tych szczegółów. Dzieci, które gorszą w kontekście Kościoła mogą oznaczać wiele, a co oznaczają w tym kontekście?

 

"Najlepsi katolicy pod słońcem. Pożegnanie Irlandczyków z Kościołem" - Derek Scally

Dokonałam dziwnego wyboru lektury na Wielki Tydzień, nie pamiętam co mną kierowało. O laicyzacji Irlandii już czytałam. Irlandia w kontekście odejścia od Kościoła często jest przywoływana jako przykład lewackich wpływów, omotania konsumpcjonizmem, zaprzedania tożsamości narodowej. Często przestrzega się Polaków, aby nie szli tą drogą, a moim zdaniem powinno się przestrzegać hierarchów, by nie szli tą drogą. Prawda ma wyzwolić, trzeba stanąć w prawdzie, tyle się o tym mówi w innym kontekście oczywiście. Ten reportaż ma bardzo solidną objętość, a że autor jest Irlandczykiem, który mieszka w Niemczech, to i obserwuje radzenie sobie z traumą złej historii.

 

"Podhale. Wszystko na sprzedaż" - Aleksander Gurgul [ inauguracja trupów z półki A.D. 2025]

 

Druga książka w roku i pierwszy trup z półki, padło na książkę kupioną ponad dwa lata temu na fali czytania reportaży. Podhale. Wszystko na sprzedaż. Trochę kupiłam bo to Wydawnictwo Czarne, bo ja ogólnie nie lubię Zakopanego, nie jestem fanką gór, a to trochę przez moich Rodziców, którzy po kiepskich doświadczeniach wysłania pierworodnego potomstwa na kolonię na drugi koniec polski, uznali że na mnie nauczą się na błędach i tak w wieku dziesięciu lat pojechałam na kolonię z osiemnastolatkami i sześciolatkami i wszyscy łaziliśmy po górach. Od tamtej pory w Zakopanem byłam może trzy razy i jakkolwiek oszałamia mnie widok Tatr, tak natężenie ludzi, natrętność ulicznego handlu zawsze mnie odrzuca. A po lekturze tej książki, o będę się trzymała na dystans. Tylko czy na pewno?

 

"Rozkład. O niedemokracji w Ameryce" - Piotr Tarczyński [moja obsesja eskaluje]

 

Miłość i obsesja spadają na człowieka tak gwałtownie, jak zmienia się pogoda w górach. Robiąc makijaż w ponury poniedziałek i włączając film na YT nie wiedziałam, że właśnie wkraczam na drogę nowej obsesji, która w krótkim czasie skłoni mnie do wydania ogromnej ilości pieniędzy, na wszystko co pomoże mi lepiej zrozumie kraj, który zasadniczo mnie nie interesował. Miałam krótki epizod zainteresowania orzecznictwem amerykańskiego Sądu Najwyższego na etapie wyboru tematu doktoratu, ale odrzuciłam go, bo… nigdy nie interesowałam się Ameryką. Nie rozumiem fascynacji tym krajem, wolę kulać kupkę moich problemów na mojej ziemi, niż być imigrantem, przybyszem i tym złym, w tym wymarzonym Eldorado. Jednak Piotr Tarczyński i Łukasz Pawłowski swoją pasją, swadą i inteligencją podbili mnie bez reszty. Od ponad tygodnia słucham nałogowo ich podkastu, a przy okazji znalazłam książkę, którą kupiłam równo rok temu.  Rozkład. O nie demokracji w Ameryce to książka napisana przez Piotra Tarczyńskiego(który to z Jackiem Dehnelem napisał moją ukochaną serię o Profesorowej Szczupaczynskiej), o czym ona jest i co pomaga nam zrozumieć w związku ze zbliżającymi się wyborami?