środa, 24 października 2018

"Profesor Weigl i karmiciele wszy" - Mariusz Urbanek [pierwszy raz film na YT a dopiero teraz teks]

Nie kryję się z tym, że książki Mariusza Urbanka uwielbiam, dawkuję sobie książkę o krasnoludkach, bo czy pisze dla dzieci, czy dla dorosłych, to Jego książki są złotem. Tym razem, po melancholijnej biografii Makuszyńśkiego, znowu przyszła kolej na Lwów, na świat nauki i na opowieść o człowieku, którego zna świat, a Polska skazała na infamią na podstawie plotki, a że był częścią polskiego Lwowa to dodatkowo musiał zginąć w otchłani niepamięci. Profesor Rudolf Weigl, rekordzista noblowskich nominacji, człowiek który życie spędził na walce z tyfusem plamistym. Ta książka to opowieść o mieście, które przeminęło, o czarze i uroku Galicji, o wielkich umysłach zatopionych w dyskusji podczas karmienia wszy w okupowanym, wojennym mieście. Niezwykła książka.



Rudolf Weigl to człowiek, który pokonał tyfus plamisty.
W czasie pierwszej wojny światowej epidemie tyfusu pochłonęły kilka milionów ludzkich istnień. Szczepionka opracowana przez Weigla uratowała od śmierci kolejne miliony w Chinach, Afryce i Europie.
W czasie drugiej wojny światowej we Lwowie dał polisę na życie paru tysiącom ludzi. Poeta Zbigniew Herbert, matematyk Stefan Banach, filozof Mieczysław Kreutz, pisarz Mirosław Żuławski, geograf Eugeniusz Romer, historyk literatury Stefania Skwarczyńska, kompozytor Stanisław Skrowaczewski, aktor Andrzej Szczepkowski karmili własną krwią wszy konieczne do produkcji leku.
Ausweis Instytutu Antytyfusowego Rudolfa Weigla był w czasie okupacji gwarancją bezpieczeństwa. Pozwalał uniknąć wywiezienia na roboty przymusowe i bezpiecznie wyjść z każdej łapanki. Niemcy potrzebowali szczepionki. Chcieli, żeby Weigl podpisał reichslistę. Odmówił. Czuł się Polakiem, choć w jego żyłach nie było polskiej krwi. Kusili go poparciem w Komitecie Noblowskim dla nagrody, do której był wielokrotnie nominowany przed wojną. Nie uległ.
Po wojnie wrócił temat Nobla dla Weigla. Wtedy kilku zazdrosnych kolegów oskarżyło go o kolaborację, bo szczepionkę, którą produkował, wykorzystywał Wehrmacht.
Historia zadrwiła z Rudolfa Weigla okrutnie. Pierwszy raz stracił szansę na Nobla, bo chciał być Polakiem a nie Niemcem, drugi, bo znaleźli się Polacy, którzy uznali, że był złym Polakiem.


Profesor Rudolf Weigl urodził się w Galicji, za panowania Franciszka Józefa, w zamożnej rodzinie, gdy miał kilka lat zmarł mu ojciec, matka ponownie wyszła za mąż i tak mały Rudolf zaczął się polonizować. Zasymilował się do tego stopnia, że był doskonale dwujęzyczny, a ludzie wspominając go, nie pamiętają, aby miał obcy akcent. To pochodzenie i życiowe perturbacje sprawiły, że nabrał przekonania, że narodowość się wybiera, że niczego nie przesądza urodzenie. Dlatego wiele lat później odmówi podpisania reichslisty, chociaż byłoby to dla niego bardzo korzystne. Zwiąże swoje życie  z tyfusem, z wszami które tę chorobę roznosiły. Żył w sprzyjających czasach, bo nic tak korzystnie nie wpływa na częstotliwość wybuchu epidemii tyfusu jak wojna. Jego nazwisko znał cały naukowy świat, a jakim człowiekiem był Weigl prywatnie? Liberał, stroniący od polityki, uczciwy do szpiku kości, flirciarz, zapalony łucznik i wielbiciel polowania, z tego ostatniego definitywnie wyleczyła go wojna. Człowiek inteligentny, pracowity o ciekawym charakterze. Te cechy sprawiają, że książkę czyta się jak najcudowniejszą powieść.


Jeżeli ktoś nie zna książek Mariusza Urbanka powinien to czym prędzej nadrobić. Nie musi koniecznie od biografii Weigla, ale moim zdaniem warto te książki czytać. Są wspaniałe na jesień. Te książki mają w sobie dużą dozę melancholii. Zawsze mnie zastanawia to jak człowiek z Wrocławia, potrafi pisać o Galicji, o Lwowie, może faktycznie ten klimat Kresów został przeflancowany na wrocławski grunt? Zachwyca mnie naukowy świat naukowy Lwowa opisany przez Mariusza Urbanka, pokazuje świat który przeminął, świat w którym honor był cnotą nadrzędną, tę degrengoladę widać, już w powojennych czasach, widać jak zmieniają się obyczaje. To jakby elegia o świecie, który został zmieciony z powierzchni ziemi.
Nie sposób nie polubić Rudolfa Weigla, ciężko pokochać biografię bez sympatii do jej przedmiotu. Czytając końcówkę było mi smutno, że człowiek, któremu tyle ludzi zawdzięczało życie, nie tylko dzięki pracy w Instytucie Tyfusowym, ale także ci, którym ocaliły życie jego szczepionki, był tak niesprawiedliwie potraktowany przez nasz kraj i przez ludzi. Nie będę Wam opowiadała bajek, biografia jest genialnie napisana i naprawdę warto, a wręcz trzeba ją przeczytać.



Książka recenzowana dla portalu Duże Ka

8 komentarzy:

  1. Wspaniała recenzja Kasiek, przeczytałem jednym tchem, książka wędruje na moją listę do przeczytania, pozdrawiam jesiennie i wieczornie, z pełnią księżyca w tle :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Znowu w Iskrach... Mnie aż ssie na tę książkę. Może znajomy pożyczy.....

    OdpowiedzUsuń
  3. Nie czytałam nic Mariusza Urbanka, ale możliwe, że w końcu uda mi się to nadrobić ;)

    Pozdrawiam,
    Lady Spark
    [kreatywna-alternatywa]

    OdpowiedzUsuń
  4. Mam to już w domu, pożyczyłam z biblioteki, bo kupili.
    Osobiście nie przepadam za Urbankiem, ale temat mnie zainteresował - w serialu "Polskie drogi" Jadwiga Cieślak-Jankowska pokazała komuś udo, a tam miała przypięte małe pudełeczko z wszami, które karmiła dla pieniędzy, na zlecenie tegoż instytutu Weigla. Tylko, że to były czasy komuny, więc zdaje się, że ten instytut był w Krakowie, a nie we Lwowie (syt. jak z Panią Dulską :))) I ja tę skrzyneczkę z wszami zapamiętałam na całe życie. Serial leciał w końcówce lat 70.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ten serial częśto powtarzają Mama ogląda.


      Ale jak możesz nie lubić Urbanka

      Usuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Według Wydawnictw

Czarna Owca (10) Dom Wydawniczy Rebis (4) Wydawnictwo Psychoskok (2) Wydawnictwo Agora (9) Wydawnictwo Albatros (11) Wydawnictwo Bellona (5) Wydawnictwo Bukowy Las (3) Wydawnictwo Czarna Owca (14) Wydawnictwo Czarne (22) Wydawnictwo Czwarta Strona (17) Wydawnictwo Czytelnik (3) Wydawnictwo Dolnośląskie (8) Wydawnictwo Edipresse Książki (12) Wydawnictwo Erica (1) Wydawnictwo Esprit (1) Wydawnictwo Feeria (1) Wydawnictwo Filia (13) Wydawnictwo Hachette (2) Wydawnictwo Harper Collins (7) Wydawnictwo Insignis (7) Wydawnictwo Iskry (7) Wydawnictwo Kobiece (31) Wydawnictwo Książnica (9) Wydawnictwo Literackie (37) Wydawnictwo MAG (1) Wydawnictwo Marginesy (28) Wydawnictwo Media Rodzina (8) Wydawnictwo Mg (17) Wydawnictwo Muza (21) Wydawnictwo Nasza Księgarnia (3) Wydawnictwo Noir Sur Blanc (6) Wydawnictwo Nova Res (5) Wydawnictwo Nowa Proza (1) Wydawnictwo Otwarte (26) Wydawnictwo Pascal (11) Wydawnictwo Planeta (1) Wydawnictwo Poradnia K (3) Wydawnictwo Poznańskie (15) Wydawnictwo Prószyński (47) Wydawnictwo PWN (3) Wydawnictwo Replika (29) Wydawnictwo Smak Słowa (3) Wydawnictwo Sonia Draga (2) Wydawnictwo SQN (7) wydawnictwo Stara Szkoła (1) Wydawnictwo superNOWA (1) Wydawnictwo Szara Godzina (3) Wydawnictwo Szelest (1) Wydawnictwo Szósty Zmysł (4) Wydawnictwo Świat Książki (11) Wydawnictwo Święty Wojciech (1) Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (8) Wydawnictwo Uroboros (2) Wydawnictwo Vesper (1) Wydawnictwo W.A.B (31) Wydawnictwo WAM (2) Wydawnictwo Wielka litera (4) Wydawnictwo YA (3) Wydawnictwo Young (2) Wydawnictwo Znak (61) Wydawnictwo Zwierciadło (1) Wydawnictwo Zysk i s-ka (20)

Categories

2016 przeczytane (259) 2019 czytam (188) 30 dni z książkami (23) 52 filmy w 2014 (22) 52 filmy w 2015 (6) akcje (27) amor vincit omnia (10) Angielski ogród (7) audiobook (16) autobiografia (3) biografia (73) bolly (9) candy (2) Cmentarz Zapomnianych Książek (2) czytam przeleżałe trupy z półek (53) czytane 2018 (244) dzienniki (3) Euro 2012 (4) fantastyka (8) felietony (2) historia (41) kkd (4) klasyka (33) klasyka literatury popularnej (21) kolorowe czytanie (4) komedia (1) koty (5) kryminał (84) kucharzę (53) listy (1) literatura na peryferiach (4) łańcuszek (20) Mundial RPA (1) muzycznie (47) naturalnie (2) nie samą książką (141) oglądnęłam (189) ogrodowo (5) oscarowe wyzwanie (2) pachnące (129) planowanie i zagospodarowanie(niekoniecznie przestrzenne) (8) plany (7) podaj cegłę (14) podróże (6) podróże w czasie (13) podsumowanie (96) podsumowanie 2015 (12) podsumowanie 2016 (11) podsumowanie 2017 (14) podsumowanie 2018 (12) poezja (6) prawdziwe historie (27) projekt - nobliści (5) prywatne (75) prywatnie (9) przeczytałam (1993) przeczytałam 2015 (243) przeczytane w 2010 (1) przeczytane w 2011 (1) Real Madryt (3) recenzja książki (963) recenzyjne (1201) religia i duchowość (9) reportaż (40) retro (3) robótki (24) roczne podsumowanie (7) romans (96) saga rodzinna (15) seriale (32) sportowo (27) stosik (102) test (1) top10 (12) turystycznie (1) village candle (12) w 2017 przeczytałam (226) woski (126) wymiana (8) wyzwanie - Agatha Christie (54) wyzwanie czytelnicze (69) wyzwanie filmowe (31) wyzwanie Picoult/Sparks (2) wyzwanie w centymetrach (1) yankee candle (94) z półki 2015 (3) zakupy (1) zapowiedź (11)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (2) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (2) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (4) Anna J. Szepielak (3) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (2) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (3) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (3) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (2) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (3) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (3) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (5) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (12) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (2) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (15) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (3) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (3) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (6) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (5) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (3) Jacek Hugo-Bader (2) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (8) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (3) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (14) Jodi Picoult (23) John Borrell (1) John Boyne (3) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (9) John Seeney (1) Jojo Moyes (8) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (4) Katarzyna Bonda (7) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (15) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (2) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (10) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (5) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (2) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (16) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (2) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (7) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (3) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (7) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (7) René Goscinny (3) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (4) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (13) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (3) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy