"Wańkowicz. Życie na kraterze" - Łukasz Garbal

 

Miejska Biblioteka w mieście mojego urodzenia nosi imię Melchiora Wańkowicza, poznałam to nazwisko, gdy zaczęłam z niej korzystać w liceum. Po powrocie z pierwszej wizyty zapytałam w domu kim on był i usłyszałam, że był cenzurowanym reporterem, napisał ważną książkę o Monte Cassino, a że ja wtedy raczej nie czytałam reportaży, to przyswoiłam sobie z grubsza biografię i zapomniałam o nim na lata. A później jeden ze znajomych bardzo reklamował mi Ziele na kraterze, później dostałam tę książkę na urodziny i przepadłam. Kiedy zobaczyłam zapowiedź biografii Wańkowicza, chciałam przeczytać coś więcej o człowieku, który stworzył książkę o której myślę często i której tytuł przychodzi mi na myśl, za każdym razem, gdy widzę kwiatek zakwitający w szczelinie betonu.  A to prawdziwa cegła.

 

"J. Robert Oppenheimer. Człowiek, który stworzył bombę atomową" - Chris McNab [ od czasu do czasu, mam na tapecie zdjęcie Oppenheimera]

 Mam obsesję na punkcie inteligentnych mężczyzn. Ponad dwa lata temu świat za sprawą filmu Nolana oszalał na punkcie Roberta Oppenheimera, nagle wszystko co dotyczyło Los Alamos stało się modne. Wyszła wielka i opasła biografia ojca bomby atomowej, która była bardzo przydatna, aby lepiej docenić film. Później w Podcaście historycznym był wątek bomby atomowej, a teraz jako kropkę nad i mogłam przeczytać książkę Chrisa McNaba i dla mnie ta książka jest pozycją idealną dla kogoś kto jest ciekawy tego kim był Oppenheimer, ale nie aż tak by przebrnąć przez kilkaset stron bardzo szczegółowej biografii.

 

"Diana. Królowa serc" - Julie Heiland

 Stosikowe losowanie w październiku przyniosło mi ciekawy tytuł. Ta książka leżała tak długo, że byłam pewna że to jest biografia. Gdy w końcu przyszła na nią kolej, byłam w szoku że to beletryzowana biografia. I chociaż dziwnie mi się chodziło z tym cukierkowym tomem o barwie barbie różu, to jednak porwała mnie ta opowieść, chociaż to było ciekawe doświadczenie czytać powieść o tych wydarzeniach które już były tyle razy wałkowane.

 

"Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej" - Marcin Wilk [ najgłośniejsza biografia tego lata!]

 Polskie arystokratki często odgrywały dużą rolę jako mecenaski sztuki i nauki, ale kobiety w świecie nauki w pierwszych dekadach XX wieku nie były powszechnym zjawiskiem. My Polacy mieliśmy już jakąś tradycję w tym względzie, Polki od dekad wyjeżdżały za granicę, gdy w Polsce uniwersytety były przed nimi zamknięte. Jednak to było dostępne dla najwybitniejszych i lepiej sytuowanych. Popatrzmy na drogę Marii Skłodowskiej, ile ją kosztowało to wyrzeczeń. Jednak nie była to droga Karoliny Lanckorońskiej. Gdy czytałam o niej wiele lat temu, sama związana wtedy z uniwersytetem, byłam nią zafascynowana, później przeczytałam Chłopki i moje spojrzenie na arystokrację stało się bardziej krytyczne, jednak nawet największy krytycyzm nie może negować tego, że życie Lanckorońskiej było długie i fascynujące, a my dostajemy, ponad po dwóch dekadach od jej śmierci, pierwszą pełną jej biografię.

 

"Karol III. Biografia króla" - Robert Jobson [ kim jest obecny król Wielkiej Brytanii?]

 Jest coś w rodzinach królewskich co hipnotyzuje i przyciąga. Moja fascynacja Windsorami to jest poważna obsesja, zbieram książki o nich, czytam artykuły, chociaż jednak historyczne aspekty zawsze pociągają mnie bardziej. Jednak kiedy zobaczyłam, że w czerwcu ukażą się dwie niezależne biografie króla Karola III, zwanego przez lata wiecznym następcą tronu, chciałam bardzo je przeczytać. Nie umiałabym się zdecydować, pierwsza przyszła książka z Muzy i zaczęłam czytać. To świeża premiera, więc nie widziałam, żadnych recenzji. Od razu powiem, że czyta się szybko, ale nie ufam obiektywizmowi autora.

 

"W stronę Anny. Opowieść o Annie Iwaszkiewicz" - Sylwia Góra [nietuzinkowa kobieta ]

 Bardzo lubię i cenię serię biografii z Marginesów. To opowieści o kobietach, które były wybitne dla swojej epoki, ale przez lata z jakiegoś powodu były w cieniu, nie miały szansy przemówić. Anna Iwaszkiewicz zaintrygowała mnie za sprawą powieści i serialu Stulecie Winnych, cicha towarzyszka Iwaszkiewicza, a im więcej o niej czytałam, szukałam, tym bardziej mnie intrygowała i dlatego gdy tylko zobaczyłam zapowiedź biografii to od razu chciałam przeczytać. Momentalnie się za nią zabrałam. Wspaniała lektura na letnie czytanie w cieniu drzew.

 

"Magda"" - Magda Gessler, Dominik Linowski.

 

Długo nie kojarzyłam kim jest Magda Gessler, u mnie w domu nie oglądało się Kuchennych rewolucji, ale kiedyś wsiąkłam w polskiego Masterchefa, a później moja koleżanka ze studiów u której czasami nocowałam, ze swoją współlokatorką oglądały Kuchenne rewolucje i chodziłyśmy do knajp po rewolucjach. Rozumiałam, że to jaka Magda Gessler jest w tym programie to jest jakiś pozór, gra. Aż w końcu widziałam jakiś filmik, żeby nie porównywać się do takich ludzi, bo mieli inny start, to mnie zaciekawiło, bo trzeba przyznać, że Magda Gessler miała wyjątkowo barwne życie, byłam ciekawa co się stało. Dawno temu czytałam jakąś autobiografię, a ta najnowsza mnie intrygowała, ale szkoda mi było pieniędzy. Na szczęście są wyprzedaże w biedronce i tak upolowałam. Okazało się, że to świetna lektura jako przerywnik pomiędzy innymi książkami.

 

"Garbo. Najbardziej tajemnicza gwiazda Hollywood" - Robert Gottlieb

 

Czy jesteście fanami kina? Ja raczej do takich się nie zaliczam, nie zwykłam wydawać ostatnich groszy na bilet do kina. Jednak lubię biografie, a nie trzeba być filmowym fanatykiem, by kojarzyć Gretę Garbo(chociaż najprawdopodobniej nie oglądałam żadnego filmu z jej udziałem). W kultowym polskim serialu Dom, jeden z bohaterów permanentnie podrywa kobiety porównując je właśnie do Garbo. I faktycznie, gdy spojrzymy na jej fotografie, nie sposób zachwycić się jej urodą. Kim była ta kultowa dla swojej epoki aktorki. Oto dostajemy do rąk obszerną biografię, pięknie wydaną, na dobrym papierze z dużą ilością zdjęć.

 

"Dezorientacje. Biografia Marii Konopnickiej" - Magdalena Grzebałkowska [ zacna biografia na leniwe dni]

Ostatnimi dniami intensywnie zastanawiałam się czy Magdalenę Grzebałkowską odkryłam sama, czy jedną z książek polecił mi Były(miał drań gust do dobrych książek, to uczciwie muszę przyznać), ale wydaje mi się, że nim wspomniał mi o jednej z książek, to sama przypadkiem nabyłam 1945 wojna i pokój,  od tamtej pory jestem fanką autorki i mam wszystkie biografie, które wyszły spod jej pióra(to czy przeczytałam, to zupełnie inna kwestia), a na biografię Konopnickiej się napaliłam i ucieszyłam się, że akurat korzystając z przerwy świątecznej będę mogła ją przeczytać. Biografię Dulębianki już czytałam.

 

"Gierek. Człowiek z węgla" - Piotr Gajdziński [ trup z półki z września jeszcze]

 

Kiedy wspominam swoje dzieciństwo, to myślę o tym, że nie znałam aktualnych postaci z popkultury, ale wiedziałam, że Cyrankiewicz był łysy, Gomułka lubił jeremiady, a Gierek nas zadłużył. W starych filmach bez problemu określałam czas akcji po portretach pierwszych sekretarzy. Książkę o Gierku kupiłam, bo mamy w domu książki o innych notablach PRLu, a ponadto oglądałam film o Gierku(fatalny, nie róbcie sobie tego). Sprawdziłam, książkę kupiłam dwa lata temu, dziwne byłam pewna, że wcześniej, niemniej trafiła do słoika z trupami i padło na nią pod koniec września, ale jest naprawdę wymagająca i męczyłam ją dłużej niż zakładałam.

 

"Nina i Józef. Sceny z życia, które minęło." - Liliana Śnieg-Czaplewska

 Ostatnio gdzieś mi mignął artykuł o Ninie Andrycz i Józefie Cyrankiewiczu. Nie pamiętam czasów, gdy nie wiedziałam, kim był Cyrankiewicz, o tym że jego portrety wisiały wszędzie, obok Gomułki, słyszałam od najmłodszych lat. Artykuł przeczytałam, opowiadał o małżeństwie Andrycz i Cyrankiewicza i była informacja że więcej mogę przeczytać w książce. Kupiłam książkę Mamie w grudniu, jeszcze jej nie przeczytała, ale mnie w końcu skusiła. Wydawnictwo Rebis było dla mnie rękojmią jakości.

 

"Franciszek Blachnicki. Ksiądz, który zmienił Polskę" - Tomasz P. Terlikowski [biografia Ojca Oazy]

 Tak się składa, że książkę o założycielu Oazy, kupiłam po wysłuchaniu podcastu w którym gościem był Tomasz Terlikowski. Tak ciekawie opowiadał o Blachnickim, że poczułam imperatyw nabycia tej książki. Sama przez kilka lat chodziłam na oazę, bo na podkarpackiej wsi nie było alternatyw, była to naturalna kolej rzeczy, dopiero czytając tę książkę uświadomiłam sobie jak oderwane od ideałów Ojca Oazy był twór którego byłam członkiem. Nosiłam Foskę, ale nigdy nam nikt nie wytłumaczył skąd nazwa, jaka symbolika. Nic. W sumie nie wiem, czy na spotkaniach na które jeździłam padło nazwisko Blachnickiego… nie mogę sobie tego przypomnieć, ale teraz jest już to jaśniejsze. Ksiądz Franciszek Blachnicki był bardzo niejednoznaczną postacią, postacią którą zwalczali współcześni mu hierarchowie a nie tylko bezpieka.

 

"Królowa naszych czasów. Najważniejsza biografia Elżbiety II" - Robert Hardman

 

Chociaż w 2021 roku pojawiały się coraz częściej informacje o gorszym samopoczuciu królowej Elżbiety, to jednak większość osób nie dopuszczała do świadomości myśli, że Elżbieta może umrzeć. Ja osobiście zawsze byłam pewna, że monarchini mnie przeżyje, dlatego informacja o tym, że odeszła do wieczności wytrąciła mnie z równowagi. Po jej śmierci ukazało się sporo książek o tej tematyce, w większości były to wznowienia, zatem dla mnie niezbyt łakomy kąsek, bo byłam ekspertem od biografii Elżbiety, nim to było modne i szczycę się solidną kolekcją biografii, pierwszą kupiłam kilkanaście lat temu, ale biografia, którą zapowiedział i wydał Znak, powiem prawdę, prawdziwe opus magnum, bardzo drobiazgowa biografia panowania tej wyjątkowej królowej. Gdyby ktoś mnie zapytał, jaką biografię wybrać, ale tylko taką jedną… wskazałabym tę bez wahania.

 

"Samotnica. Dwa życia Marii Dulębianki" - Karolina Dzimira-Zarzycka [ o skandalu z grobem w tle]

 Byłam chyba w liceum, gdy przeczytałam pierwszy artykuł mówiący o tym, że może i Maria Konopnicka jest synonimem polskiej poetki, ale jej orientacja seksualna… cóż – wtedy był to po prostu rzeczowy tekst, dziś obawiam się wzbudziłby ogrom emocji. Ach, gdy byłam na grobie Konopnickiej nie sądziłam, że losy tego grobowca były tak burzliwe, że tak bulwersowały córkę Marii. Niniejsza książka nie jest biografią Konopnickiej, ale opowieścią o Marii Dulębiance, która wychodzi na pierwszy plan – aczkolwiek nie możemy powiedzieć, że Dulębianka żyła w cieniu swojej przyjaciółki. Oj była pełnokrwistą postacią.

 

"Oppenheimer. Triumf i tragedia ojca bomby atomowej" - Kai Bird, Martin J. Sherwin[ "Stałem się śmiercią; niszczycielem światów."]

 Koniec lipca upływał pod znakiem dwóch wielkich premier. O uwagę widza biła się Barbie i Oppenheimer. Nie powinno Was dziwić, że gdyby nie firmowa strona przeszłabym obok tego szumu obojętnie, ale tak zaczęła się rozmowa. Znajomi pytali znaczącym tonem Ty pewnie idziesz na Oppenheimera a później przypadkiem dowiedziałam się, że film jest na podstawie książki. Kupiłam od razu i 24 godziny później miałam opasłą biografię ojca bomby atomowej. Naprawdę czytam o fizyce jądrowej różne książki, biografie naukowców, od około 20 lat, ale nigdy nie myślałam o tym kim był Robert Oppenheimer. Teraz jestem w nim zakochana. Jeśli wybieracie się na film, najpierw przeczytajcie książkę, wtedy pełna paradoksów i tragedii postać Oppiego będzie dla Was spójna. Film skupia się na sprawie o poświadczenie bezpieczeństwa i w retrospekcjach poznajemy Roberta i jego wkład w budowę bomby. Kim był ten którego znamy jaki Ojca bomby atomowej, czy istniało ryzyko, że odpalając bombę zapali się atmosfera? Niesamowita lektura.

 

"Maud Montgomery. Uskrzydlona" - Mary Henley Rubio [najbardziej oczekiwana biografia, pierwszej połowy tego roku]

 

Niewielu jest autorów, o których możemy powiedzieć, że ukształtowali pokolenie, jeżeli już to są autorzy w konkretnym kraju. W Polsce mogłabym wskazać Sienkiewicza, który był wspólnym mianownikiem dla ludzi czytających. Lucy Maud Montgomery to autorka, która ukształtowała literacki gust rzeszy dziewcząt. Która nie kochała się kiedyś w Gilbercie – niech pierwsza rzuci kamieniem. Ania Shirley, lub też Anne – teraz w nowym tłumaczeniu, kształtowała naszą wrażliwość. Kim była kobieta, która stworzyła Anne, ale też Emilkę, Pat tudzież Bubę? Od jakiegoś czasu dostępne są na rynku dzienniki Maud, ale dowiemy się z tej książki, jak często je przeredagowała, jak wiele napisała bardzo post factum, wiedząc, że jej sława będzie badaczy skłaniała do lektury tych pamiętników. Ta biografia, tak solidna(ponad sześćset stron), to różne wspomnienia osób, które Maud pamiętały. Oj gorzka jest ta biografia. Jak pozory mogą mylić.

 

"Korona. Fenomen najpotężniejszej monarchii" - Wioletta Wilk-Turska [Windsoromania]

 Sobota oczywiście upłynęła pod znakiem koronacji. Statystyki pokazują, że na koronację czeka się długo. Większość ludzi których znam miało po raz pierwszy tego doświadczać. Wiem, że były osoby, które to zbojkotowały, a część miała to w nosie. Ja byłam ciekawa, jak Karol pokaże się na koronacji, odwiecznym rytuale, a jednocześnie chcą zostawić indywidualny ślad. Książka powinna sprzedawać sama, tytuł nawiązuje do znanego serialu, a okładka pokazuje królową i syna, który już ją zastąpił.

 

"Wedlowie. Czekoladowe imperium" - Łukasz Garbal [ skąd się wzięli czekoladowi magnaci?]

 Początek miesiąca to czas na losowanie nowego trupa z półki. Padło tym razem na biografię Wedlów. Wedel to synonim czegoś dobrego. Ptasie mleczko, czekolada i bombonierki o i torciki wedlowskie. Nawet jeżeli nie jest się wielkim fanem czekolady to i tak inwestuje się w ich produkty.  Skąd się wzięli, jakim cudem produkty pod marką prywatnego przedsiębiorcy były popularne w czasach PRLu, gdy jednak zwalczano prywatną własność? Co dała w prezencie Stalinowi fabryla Wedla i czy prawdą jest to, co twierdzą zwolennicy edukacji domowej, że żłobki powstały by eksploatować matki? Tym razem Wydawnictwo Czarne, zamiast reportażu daje nam, no właśnie? Biografię?

 

"Zemsta. Meghan, Harry i wojna Windsorów" - Tom Bower [ z drugiej strony barykady]

 Nie przeszłam obojętnie obok premiery autobiografii Księcia Harrego, jako pies na tematy związane z Windsorami, oglądałam i pamiętny wywiad i serial, teraz przyszła pora na książkę, która ma opowiadać wersję drugiej strony. To nie miała być oczywiście odpowiedź pałacu, ani oficjalne stanowisko Firmy, tym bardziej byłam ciekawa o czym opowie ta książka, co będzie tam nowego. Z relacjami Sussexów miałam problem wynikający ze znanej rzymskiej paremii Nemo iudex in causa sua, czy tutaj znajdę w końcu prawdziwe rozstrzygnięcie?

 

"Ten drugi" - Książę Harry

 

Nie było chyba głośniejszej premiery tego roku, niż autobiografia Księcia Harry’ego, od czasów premiery kolejnych tomów przygód małego czarodzieja, chyba żadna książka napisana przez Brytyjczyka nie budziła takich emocji. Co to się działo w komentarzach na Facebooku, oj było gorąco. Oczywiście atmosferę podbił dokument na Netflixie. Można być fanem Dynastii albo nie, ale nie dało się przejść obok tego szumu obojętnie. Przeżywałam ślub Harry’ego, wciąż pamiętam ten majowy, ciepły dzień, gdy sprzątałam pokój, a w telewizji transmitowano kolejny królewski ślub. Później przecierałam oczy ze zdumienia. Chciałam dowiedzieć się, jak to wygląda z drugiej strony. Harry ewidentnie idzie w ślady swojej matki, jego książka ma demaskować, pokazywać cierpienie i bezwzględność rodziny.