"ZATO. Miasta zamknięte w Związku Radzieckim i Rosji" - Alice Lugen [ o sekretach zimnej wojny]

 Stosikowe losowanie w lipcu było dosyć przewrotne. Padło na tytuł, który mam jesieni, a który kupiłam przed urlopem ponieważ liczyłam, że będzie nieskończony i przeczytam na nim setki książek, w tym dziesiątki reportaży. Jak możecie się spodziewać urlop się skończył, a ja zostałam z jeszcze dłuższą listą. Alice Lugen napisała już jedną książkę dotykającą tajemnic Związku Radzieckiego, opowieść o Przełęczy Diatłowa to głośny temat, a hipotezy dotyczące tego co się tam wydarzyło zapełniają terabajty w internecie. Nieco inaczej jest z zamkniętymi miastami w Rosji, tutaj znajdziecie opowieści o których wcześniej mogliście nie słyszeć.

 

"Trzy imiona Ludki" - Gisela Pou[mniej znana historia]

Książka Trzy imiona Ludki zaciekawiła mnie już swoim opisem. Nie znałam tego wątku z historii, a przecież swego czasu mocno interesowałam się historią Hiszpanii, no ale jakoś Barcelonę traktowałam po macoszemu. Byłam bardzo ciekawa w którą stronę pójdzie autorka, kiedy czytałam opis, pomyślałam o Hannie Krall i o rozmowie Mariusza Szczygła, w jednym z podkastów o jej felietonie w którym dziewczynka, tyle razy zmieniała imię ukrywając się, że nie wiedziała jak się przedstawić. Poruszyło mnie to.

 

"Wybrakowane. Jak leczono kobiety w świecie stworzonym przez mężczyzn" - Elinor Cleghorn

 

Uwielbiam książki o historii medycyny, więc kiedy zobaczyłam u kogoś tę książkę, natychmiast kupiłam. Bycie kobietą bywa ciężkie, a ta książka pokazuje nam jak długą drogę przeszliśmy, chociaż jeszcze wiele zostało do zrobienia. Słyszałam, że kobiety są rzadziej diagnozowane z powodu zawału, ponieważ mają inne objawy, a typowe objawy są objawami występującymi u mężczyzn. A to tylko początek. Ta książka to podróż przez historię medycyny, ale z perspektywy kobiet, od wędrujących macic do endometriozy i chorób autoimmunologicznych.

 

"Norymberga. Naziści oczami psychiatry" - Jack El-Hai

 Temat procesu w Norymberdze to jest mój konik. Od ponad dwudziestu lat kupuję i czytam co mi się nawinie. Dawno nic nowego nie wychodziło na rynku, dlatego kiedy zobaczyłam nowy reportaż i to z wydawnictwa Czarne z Hermanem na okładce, to się bardzo napaliłam. Zamówiłam w przedsprzedaży i czekałam z zapartym tchem. Trochę rozczarowała mnie objętość książki, ale uznałam, że nie ma co oceniać przed przeczytaniem.

 

"Historia dla odważnych" - Rafał Sadowski [czy kiedyś przestanę kupować książki, pod wpływem chwili?]

 Gdyby ktoś mnie zapytał dlaczego kupiłam książkę Historia dla odważnych to miałabym problem z odpowiedzią na to pytanie. Ogólnie nie jestem odbiorcą podkastów, w drodze do pracy raczej słucham muzyki, bo wtedy mogę śpiewać(niestety dobry Bóg poskąpił mi pożądanego talentu śpiewaczego po Mamie, ale nie pokarał mnie totalnym brakiem umiejętności trafiania w czystą nutę po Tacie). Na siłowni oglądam seriale, jednak w ubiegłym roku znalazłam przestrzeń przy kilku czynnościach, do których podkasty pasują. I tak natknęłam się na odcinek o Titanicu. Zbiegło się to z zapowiadaną premierą tej książki, a ja jestem niespełnionym historykiem i lubię wspierać ludzi z pasją, a bezdyskusyjnie Rafał Sadowski do takich należy. Książka swoje odleżała, a ja się za nią zabrałam, a nadmienię, że kupując nie czytałam opisu, więc nie wiedziałam o czym będzie.

 

"Codzienność i groza. Trzecia Rzesza w 1943 roku" - Oliver Hilmes [ nietypowo o historii]

 

Jedną z najbardziej wyczekiwanych premier wiosny była książka Codzienność i groza. Trzecia Rzesza w 1943. Okładka, która wyglądała jak propagandowy plakat i tematyka, bardzo mnie przyciągały. Chociaż w sumie, jak zwykle, nie wczytywałam się w opis i nie widziałam, czy to powieść, czy też naukowy traktat. Zawsze mnie intrygowała Trzecia Rzesza od strony zwykłego obywatela. Zwykle książki o takiej tematyce dotyczą, albo opozycjonistów, albo już końca wojny, gdy wszystko jest wiadome, Niemcy dowiadują się o skali okropieństw, a sami drżą o własne życie. Ta książka miała być czymś zupełnie nowym.

 

"Przeżyj miłość w średniowieczu" - Frances Gies, Joseph Gies

Ostatni trup listopada oficjalnie pochowany, a nie była to lektura łatwa, co przewidywałam męcząc się z inną książką z tej serii. Jednak słowo się rzekło, słoiczek z trupami został wybrany i trzeba było ją doczytać. Mam sentyment do średniowiecza, trochę mnie bawi, że jest synonimem ciemnogrodu, a z drugiej strony piewcy średniowiecza podkreślają wspaniałość tego okresu skupiając się jedynie na aspekcie religijnym. A przecież średniowiecze to nie kilkadziesiąt lat, nawet nie wiek, nie trzy, to praktycznie tysiąc lat. Wkładanie takiego ogromu czasu do jednej szuflady jest awykonalne, ale autorzy rozumieją te trudność i dzielą średniowiecze na mniejsze fragmenty.

 

"Dziewczyny ze Słowaka" - Maria Paszyńśka [ kobieca wersja "Kamieni na szaniec"

Lubię powieści Marii Paszyńskiej, chociaż dawno po żadną nie sięgałam. Polecano mi powieść o dziewczynach z przedwojennego liceum. Książka jest ładnie wydana i wpada w oko, aż w końcu się złamałam. Miała poczekać na swój czas, ale uznałam, że będzie doskonałym pomysłem na fryzjera i takie tam wyjścia. Tylko że, gdy już zaczęłam nie mogłam się oderwać. Kamienie na szaniec w szkole czytaliśmy wszyscy(w moim świecie czyta się lektury), a ta książka będzie kobiecą wersją. Wojna widziana oczyma dziewcząt nasiąkniętych ideałami.

 

"Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce" - Anna Wylegała

 Z piętnastu tysięcy dworów istniejących w 1939, do dziś przetrwało trzy tysiące, z czego dwa tysiące jest w ruinie. Taką informację wyczytamy w książce Był dwór, nie ma dworu, książka o reformie rolnej, niby stare dzieje, ale z ciekawości chciałam przeczytać. Jeśli nie jesteście ze wsi, to nie wiecie, ze blisko osiem dekad po reformie, tu ciągle żyje pamięć o tym kto dostał ile ziemi i dlaczego. Kto dostał najlepszą, a kto i tak był gołodupcem. Może i w miastach są muzea i uniwersytety, ale nic tak nie strzeże pamięci jak wieś. Książkę kupiłam po premierze, nawet zaczęłam czytać, ale że tak powiem trochę mi coś przerwało i książka w końcu trafiła do trupiego słoika. Książka kupiona w 2022 z czterema innymi książkami. Widzę, że do przeczytania została mi tylko jedna.

 

"Osiem dni maja. Ostateczny upadek III Rzeszy" - Volker Ullrich

 

Tym razem w stosikowym losowaniu padło mi na książkę, która nie zalegała od dekad na moich stosach, przeciwnie to książka którą mam mniej niż pół roku. Wydaje mi się, że zamówiłam ją w przedpremierze, pod koniec kwietnia, bo chciałam wczuć się w klimat rocznicy końca wojny. Dlaczego więc nie przeczytałam w maju? Ano dlatego, że premiera się opóźniła i książkę wysłano kilka dni po ósmym maja. Gdyby nie to losowanie, jest szansa, że czekałaby na kolejny maj. Bardzo lubię wątek końca wojny i czytałam już wybitne pozycje jak chociażby 1945  Wojna i pokój czy Wielka trwoga, zatem poprzeczka była zawieszona wysoko.

 

"Ambulans jedzie na wieś. Śladami wędrownych wyrwizębów" - Aleksandra Kozłowska

 Mamy do czynienia z renesansem zainteresowania wsią. Druga chłopomania, ale mam nadzieję, że w mądrzejszym wydaniu. Nie wpatrujemy się w wieś ślepo kopiując jakieś ludowe zwyczaje, czy wzory, ale oto pochylamy się nad historią wsi. Kiedy zobaczyłam zapowiedź książki Ambulans jedzie na wieś byłam bardzo ciekawa, bo po pierwsze uwielbiam wątki dotyczące historii medycyny, a po drugie jestem świadoma swojej wiejskiej historii, co ja gadam ja ciągle mieszkam na wsi. Podtytuł zawęża tematykę, oto pojedziemy śladami objazdowych stomatologów.

 

"Po tamtej stronie nieba" - Tomasz Betcher [finał historycznej trylogii]

 Nie mam automatycznych uprzedzeń względem autorów wydających swoje powieści własnym sumptem. Owszem, wiele takich powieści to grafomania, ale też bywa, ze uznane wydawnictwa wydają coś o tak niskim poziomie, że skóra cierpnie. Niemniej Tomasz Betcher zdecydował finałowy tom swojej trylogii wydać sam. Krok ciekawy, bo ta seria miała uznane grono czytelników. Nie wnikam w motywy autora, książkę bez trudu kupiłam na portalu aukcyjnym, zaczęłam czytać bo byłam ciekawa czy moje tropy się sprawdzą, jak skończy się ta seria… kim jest dziadek Magdy i Wiktorii i co łączy go z tą płaszczyzną historyczną.

 

"Czas wilka. Powojenne losy Niemców" - Harald Jähner [ jak skończyło się nazistowskie szaleństwo]

 

Trzecia Rzesza fascynuje. Chyba każdy, kto interesował się historią miał taki etap, że interesował się nazistowskimi Niemcami. Fascynacja naukowa, nie że każdy kto interesuje się historią, w pewnym momencie biega ze swastyką. Nie pamiętam, kiedy trafiła do mnie ta książka. Wydaje mi się, że dostałam ją na urodziny, bo chciałam. Mnie, od czasów 1945 Wojna i pokój fascynuje okres powojenny. Ta książka miała skupić się na Niemczech. Czytałam książki o Polsce, o Europie, ale byłam ciekawa co działo się w kraju, który rozpętał wojnę, który wybrał Adolfa i narodowy socjalizm. Czy wszyscy zapadli na zbiorową amnezję, czy może jak w Harrym Potterze byli zmuszeni zaklęciem? No i jak to się stało, że Niemcy, które przegrały wojnę po kilku dekadach były w lepszym miejscu niż Polska, która po swojej stronie miała prawo i moralność? Czy już wtedy Donald Tusk wynosił polskie dobro za Odrę?

 

"Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych" - Zbigniew Rokita [ podróż po niewiedzy, niepamięci]

 

Kiedy zobaczyłam tytuł Odrzania byłam totalnie obojętna. Myślałam, ze to jakieś nowe słowo, nowomowa, dziwne określenie czegoś na siłę i totalnie to zlekceważyłam. Czy skojarzyłam okładkę z iglicą i z Wrocławiem? Całkowicie nie. Zauważyłam, że to autor reportażu o Śląsku, który ciągle leży i czeka(leży książka, autor niestety nie leży u mnie na półce). Dopiero wnikliwa lektura opisu sprawiła, że chciałam przeczytać i czułam wręcz imperatyw lektury. Ziemie Odzyskane przez lata były w służbie propagandy, teraz, kolejne pokolenie, które tam przyszło na świat, zaczyna opowiadać. Autor jest dwa lata młodszy ode mnie i już ma Nike. Nie wcale się nie czuję jak przegryw. Powinnam być zawistna i zalać się żółcią, ale od pierwszej strony ta książka jest doskonała.

 

"Chcieliśmy być wolni. Powstanie Warszawskie 1944" - Rafał Brodacki, Paweł Brudek, Paweł Ukielski, Katarzyna Utracka, Michał Tomasz Wójciuk, Andrzej Zawistowski

 Sierpień jest tradycyjnie miesiącem pamięci o Powstaniu Warszawskim. Za rok bardzo okrągła rocznica i naprawdę smutno się robi, gdy patrząc na malejącą grupę weteranów, uświadamiam sobie, ile Ci ludzie musieli znieść. Od wybuchu Powstania minęło 79 lat. Wojna, powstanie, wyzwolenie, stalinizm, socjalizm, stan wojenny, przemiany ustrojowe. To bardzo dużo wydarzeń. Jak wspomniałam, tych ludzi jest coraz mniej, coraz mniej pojawia się ich wspomnień, ale tutaj mamy książkę, która zbiera wszystko, ale w nieco innej niż Davies, lżejszej formie. Według mnie ta książka jest z podobnej ligi co książka Normana Daviesa, adresowana dla ludzi, którzy chcą o Powstaniu dowiedzieć się możliwie najwięcej. Wymagająca lektura, ale wymarzona na prezent dla pasjonata.

"Drzazga. Kłamstwa silniejsze niż śmierć" - Mirosław Tryczyk [ czy warto budzić przeszłość?]

 O kiedy uczęszczam na Dyskusyjny Klub Książki omawialiśmy różne lektury. Czasami były to lekkie powieści, czasami ciężkie reportaże, intrygujące biografie. Ba, omawialiśmy książki dotyczące czasów wojennych, ale chyba pierwszy raz czytałam książkę, której tematyka jest bardzo kontrowersyjna. Sama książka jest ciężka, jej lektura, może nie tyle boli, jak zadany w brzuch cios, ale właśnie chyba kłuje jak tytułowa Drzazga. Zastanawiam się, jak podeszliby do lektury ludzie, którzy negują Holocaust, czy zaprzeczają temu, że Polacy brali w tym udział, czy to zmuszani przez Niemców, czy niepowstrzymywani, czy też niezależnie, bo przecież do pogromów dochodziło w Polce nim Adolf Hitler doszedł do władzy. Jestem bardzo ciekawa dyskusji jaką wywoła ta książka.

 

"Ludzie to idioci" - Wojciech Drewniak [ Tylko w tej książce rozwinięcie skrótu NKWD]

 Biograficznie, ze względu na pesel powinnam być uzależnioną od YT fanką, ale ja nie przepadam za tym medium. Bardzo niewielu twórców oglądam regularnie, raczej nie odliczam godzin do nowego filmiku(chyba, że Bartek?!), dlatego kiedy wychodziła pierwsza HBC książka, to nie zwróciłam na to uwagi. Ponadto, miałam chwilę wcześniej w rękach książkę o historii, która miała mieć lekki format i bawić ucząc, a ja zamiast rozbawienia czułam zażenowanie. Dlatego miałam alergię na książki o historii takie zabawne. Aga bardzo polecała te książki i w końcu zaczęłam zwracać uwagę na Wojtka Drewniaka o którym coraz częściej słyszałam. W 2021 oglądałam sporo tych filmików, pasowały świetnie do kawy przed pracą i herbaty po. Siódmy tom zamówiłam już w przedsprzedaży i przedmajowy weekend upłynął mi pod znakiem debilizmu ludzi. Premiera miała miejsce w 37 rocznicę katastrofy w Czarnobyly, piękna klamra pokazująca, że teza jakoby człowiek był koroną stworzenia, jest naprawdę na wyrost.

 

"Kiedy wybuchnie wojna? 1938. Studium kryzysu" - Piotr M. Majewski

 

Oto przedostatni trup z półki. Gdy rok temu, kiełkował mi w głowie ten pomysł, obawiałam się, mojego słomianego zapału. Bałam się, że braknie mi czasu, że zapomnę. Cieszę się, że prawie wytrwałam. Tym razem, na tapet wzięłam książkę, którą kupiłam przy okazji Nike 2020. Zbierałam się do pracy, w telewizji omawiano książki nominowane do tej nagrody. Oj, 2020 był owocny jeśli chodzi o zakupy, ten darmowy smart. Książka przyszła, pogłaskałam okładkę i skazałam na zapomnienie(btw, korzystając ze świąt zamówiłam trylion książek z Krytyki Politycznej – czy się nie pospieszyłam?

 

"Demony śmierci. Zbrodniarze z Gross-Rosen" - Tomasz Bonek

 Lato nie kojarzy się z książkami historycznymi, raczej czas drinków, upalnych dni i niewymagających lektur czytanych na plaży, a jednak mnie pośród nowości Księgarni Tania Książka, wpadła w oko  książka z definicji trudna. Demony śmierci. Zbrodniarze z Gross-Rosen. O ile o Auschwitz słyszał każdy Polak, ale o Gross-Rosen wie mało kto, do tego stopnia, że o tym iż brat mojej babci był nie tylko w Auschwitz, ale i w Gross-Rosen dowiedziałam się z książki. Od tego czasu szukam książek o tym obozie, ale dopiero teraz odważyłam się jakąś przeczytać. Bardzo mocna lektura

 

"Historia bez cenzury 5: I straszno, i śmieszno - PRL" - Wojciech Drewniak [historia w zabawnej odsłonie, po raz piąty]

 

Niestety bądź stety, zależy od perspektywy, urodziłam się u schyłku tworu zwanego Polską Rzeczpospolitą Ludową. Stety, bo oszczędzono mi spotkań z ZOMO, permanentnym brakiem wszystkiego i przyjaźnią z ZSRR, a niestety bo miałabym takie punkty za pochodzenie, że teraz byłabym pierwszym sekretarzem w komitecie wojewódzkim i już powoli mogłabym zsyłać ludzi, którzy mnie drażnią do kopalni uranu. Jak również może dostałabym Medal Bohatera Pracy Socjalistycznej co jest mym skrytym marzeniem. Moi Rodzice żyli w PRL-u a sam ten okres jest w pewnym sensie kultowy, oczywiście żeby to nie zabrzmiało tak, że tęsknimy za laniem nas pałami, za pustymi półkami, ale wiele osób te czasy wspomina z sentymentem? Inni dostrzegają, że może Konstytucja jest inna, ale absurdy niezmiennie, a ci którzy wiedzę swą opierają wyłącznie na serialach typu Alternatywy 4, chichoczą i uważają że było tak zabawnie, że tylko wtedy życie mają polot. Jak było naprawdę? Skąd się ten PRL wziął, kogo kochali Polacy i za co, jakie były kultowe auta a jakie programy w TV, czy to prawda, że cały Naród odbudowywał stolicę? Wojciech Drewniak o wszystkim nam opowie.