"Z woli Bożej. Historie duchowej przemocy" - Monika Białkowska [gdy wspólnota staje się sektą]

 Od pewnego czasu mówi się wiele o traumie związanej z religią. Taki temat na tapet wzięła Monika Białkowska, empatia i wiedza, która powinna być stawiana w kościele na piedestale, ale że za mojego życia tam pewnie nic się nie zmieni(prędzej lefebryści na skutek ekskomuniki wybiorą oficjalnie papieża). Mnie nie spotkało w kościele nic złego, chociaż byłam w różnych wspólnotach od dziecka, jedyne co mogło być źródłem  traumy to głupota, ale duchowieństwo nie ma na nią monopolu. Po przeczytaniu tej książki dostrzegłam jakie miałam szczęście, a jakie nieszczęście spotkało innych. Wstrząsające historie.

 

"Siostry. O nadużyciach w żeńskich klasztorach" - Monika Białkowska [patologia w habitach, jak łamie się ludzi]

 

Ostatnio odkryłam podkast Moniki Białkowskiej i chociaż już kilka razy zapomniałam włączyć odcinek na żywo, to z lubością słucham jej kojącego głosu, wyważonych wypowiedzi i zatapiam się w społeczności otwartych ludzi zatroskanych o los Kościoła. Nie fanatyków, którzy z kamieniami chcą rozpalać stosy, nie gronem faryzeuszy, którzy głoszą potępienie na prawo i lewo, a przypomniałam sobie, że na półce mam książkę o żeńskich zakonach. Kiedyś czytałam książkę o odchodzących zakonnicach, ale tamta książka była pisana pod tezę, czułam, że Monika Białkowska podejdzie do tematu uczciwie.

 

"Jak rozbiłam szkło. Moje dorastanie wśród Świadków Jehowy" - Tulia Topa [ o rzeczywistości w sekcie]

Ponieważ słucham kanału Światusy, to naturalnie, że algorytmy podpowiadały mi inne filmiki w tym klimacie, a ostatnio z każdego kąta wyskakiwała na mnie Tulia Tołpa i informacja, że napisała o Świadkach Jehowy. Oglądałam sporo filmów, myślałam, że sporo wiem i postanowiłam, że na pewno tej książki nie kupię. Oglądnęłam kilka wywiadów z Tulią i uznałam, że już wiem wszystko, ale coś mnie jednak skusiło i nie mogłam doczekać się lektury. Gdy Tata żył, dosadnie powiedział Świadkom co myśli o ich wizytach i omijali nie tylko nasz dom, ale i całą ulicę, kilka tygodni temu świadkowie jednak przyszli, a ja raz że nie umiem robić awantur, dwa akurat miałam w głowie świeżo czytanie dnia, ale jednak dosyć stanowczo powiedziałam nie, ale czuję że jeszcze zadzwonią. Nigdy nie miałam więc do czynienia z tą religią, ale wychowałam się wśród praktykujących katolików i byłam ciekawa tego porównania.

 

"Klucz do Ewangelii św. Marka" - Kardynał Grzegorz Ryś [ książka jak katedra]

 Miałam kilka postanowień wielkopostnych, na gruncie czytelniczym było to przeczytanie dwóch książek, które że tak powiem rozwiną moją duchowość. Dwa tygodnie przed Wielkanocą okazało się, że każda z tych lektur jest w polu i trzeba przysiąść fałd. Tą drugą książką był Klucz do Ewangelii św. Marka, mam jeszcze Klucz do Ewangelii św. Łukasza, ale wybrałam Marka, nie dlatego, że jest krótsza, ale akurat kiedy wybierałam lekturę, to w czytaniach dziennych dominowały czytania z Marka. To druga książka kardynała Rysia, o komentarzach do Ewangelii, którą czytałam i wierzcie mi nie, nie ma przypadków. Klucz do Ewangelii św. Jana czytałam, gdy zmarła Mamusia i były w tej książce fragmenty, które mnie pokrzepiły i były idealne na czas, który przeżywałam. Okazało się, że ta książka była wspaniałą lekturą na czas Postu i samodoskonalenia się oraz walki ze słabościami.

 

"Helena misja możliwa" - Przemysław Raczyński, Ewelina Gładysz [ bym oblicze Twoje, tam oglądać mógł, gdzie wybranym miejsce, przygotował Bóg]

 Pamiętam wiadomość o tym, że polska misjonarka zginęła gdzieś w Boliwii. Helena Kmieć była mniej więcej w moim wieku i wtedy była niusem w wiadomościach, a że ja nie lubię kiedy czyjaś śmierć jest pożywką dla mediów, to nie chciałam dawać im pożywki. Kiedy Tata zachorował i zmarł to jakoś tak się złożyło, że YT podsunął mi serię filmików z cyku Kawa z Helen zaczęłam oglądać i bardzo się zaangażowała. Poczułam, że mam z Helenką więź jakiej nigdy nie miałam z żadną z moich świętych patronek. Cały ubiegły rok oglądałam te filmiki(niektóre znam na pamięć) i polowałam na allegro na książkę, która została napisana krótko po tych tragicznych wydarzeniach. Niedawno ukazało się wznowienie i niezwłocznie nabyłam. Postanowiłam, że to będzie jedna z moich lektur duchowych na Wielki Post, no i właśnie skończyłam.

 

"Połamany celibat" - Monika Białkowska [ o celibacie w wywiadach]

 

Ostatnio chętniej sięgam po książki o tematyce powiązanej z duchowością, czy też Kościołem. Czasami to pozycje stricte dotyczące duchowości, a czasami takie okołożyciowe. Ta książka zdecydowanie należy do drugiej kategorii. Nie spodziewałam się jakiegoś traktatu o celibacie. To jest książka, która pisze kobieta bo kiedyś zarzucono jej romans z księdzem, wiadomo jak jest w małych i tradycyjnych społecznościach. A ona po prostu pochodziła z domu, w którym z księżmi utrzymywało się przyjazne stosunki, ona uważa, że potrzeba księżom takich relacji i dopóki nie poradzimy sobie z tym tematem, celibat będzie ciążył. Zresztą, teza o szkodliwości celibatu, bezsensie tegoż, jest motywem przewodnim tej książki, co nieco mnie zaniepokoiło. Nie lubię książek pisanych pod tezę. Autorka nie ma w tej książce rozmowy z księżmi homoseksualistami, ani tymi którzy wybrali kapłaństwo zamiast miłości.  Mamy za to rozmowy z kobietami, których, no właśnie… kochankowie? Partnerzy? Wybrali jednak pozostanie w kapłaństwie.

 

"Duchowni. Cała prawda o życiu w sutannie" - Dawid Gospodarek

 

Książkę o duchowieństwie kupiłam ponad rok temu. Rok temu rzadko chodziłam do kościoła, raczej na śluby i pogrzeby, ewentualnie na uroczystości na których towarzyszyłam Tacie(i to z grubej rury bo prymicje i święcenia diakonatu), myślałam, że to będzie książka o skandalach, nie sprawdzałam wydawnictwa, ani opisu i ta książka trafiła do mnie w ciekawym czasie. Chciałam lekkiej lektury, która oderwie moje myśli od codzienności, a dostałam nader wymagającą lekturę.

 

"Klucz do Ewangelii św. Jana" - kard. Grzegorz Ryś

 

Jakiś czas znany biskup Ryś został kardynałem i okazuje się, że polski kościół się podzielił, na fanów i zaciekłych krytyków. Jeśli chodzi o mnie jestem zdecydowane wielbicielką. Chociaż darzę wielką estymą Mszę Trydencką, to jednak wielu księży zaangażowanych w to środowisko, nie wspomnę o wiernych to fanatycy i oszołomy, dlatego lubię czytać kogoś rozsądnego, który nie fiksuje się na formie a na treści. Zaczęłam czytać ten tom jakiś czas temu, ale nie wychodziła mi lektura z doskoku, dopiero ostatnie przeżycia sprawiły, że była mi ta książka kołem ratunkowym.

 

"O rzeczach ważnych" - abp Grzegorz Ryś[już kardynał ;) ]

Stosikowe losowanie wypadło w tym miesiącu bardzo specyficznie. Ślepy los wskazał książkę, o której myślałam od jakiegoś czasu, a mianowicie na O rzeczach ważnych, arcybiskupa Grzegorza Rysia. Ja wiem, że temat biskupów i księży jest bardzo zapalnym wątkiem, ale akurat Grzegorz Ryś cieszy się sporym szacunkiem i autorytetem. Gdy został mianowany kardynałem(jesień 2023), nie słyszałam głosów krytycznych, prócz oczywiście tradsów, którzy czują awersję do każdego, który śmie powiedzieć, że życie jest pięknym darem, a nie ciągłym cierpieniem, które trzeba znosić. W każdym razie na firmamencie polskiego episkopatu, Grzegorz Ryś jawi się jako ostatni sprawiedliwy.

 

"Odnaleziony ksiądz" - Marcin Adamiec [ historia odchodzenia]

 

Jakiś czas temu sięgnęłam, trochę przypadkiem po książkę Zniknięty ksiądz, autor tej książki opowiedział przeróżne historie o księżach, ale końcówka mnie zbulwersowała i do dziś pamiętam, że byłam wściekła. Przeglądałam zapowiedzi i wtedy w oczy wpadła mi nowa książka autora. Widziałam, że Marcin Adamiec był gościem telewizji śniadaniowej, ale jeszcze nie oglądałam. Poprzednia książka wpisuje się w trend mówienia o patologiach instytucji, nadużyciach, błędach systemu, ta książka to już bardzo indywidualna historia młodego człowieka, który zmienia swoje życie.

 

"Franciszek Blachnicki. Ksiądz, który zmienił Polskę" - Tomasz P. Terlikowski [biografia Ojca Oazy]

 Tak się składa, że książkę o założycielu Oazy, kupiłam po wysłuchaniu podcastu w którym gościem był Tomasz Terlikowski. Tak ciekawie opowiadał o Blachnickim, że poczułam imperatyw nabycia tej książki. Sama przez kilka lat chodziłam na oazę, bo na podkarpackiej wsi nie było alternatyw, była to naturalna kolej rzeczy, dopiero czytając tę książkę uświadomiłam sobie jak oderwane od ideałów Ojca Oazy był twór którego byłam członkiem. Nosiłam Foskę, ale nigdy nam nikt nie wytłumaczył skąd nazwa, jaka symbolika. Nic. W sumie nie wiem, czy na spotkaniach na które jeździłam padło nazwisko Blachnickiego… nie mogę sobie tego przypomnieć, ale teraz jest już to jaśniejsze. Ksiądz Franciszek Blachnicki był bardzo niejednoznaczną postacią, postacią którą zwalczali współcześni mu hierarchowie a nie tylko bezpieka.

 

"Irlandia wstaje z kolan" - Marta Abramowicz [ Religia nie oznacza dziś monopolu na moralność]

 Zwrot wstawiać z kolan, może mieć dwa znaczenia. Po pierwsze jako proces odzyskiwania dumy, godności. W kontekście religijnym może oznaczać to po prostu koniec modlitwy. Dlaczego sięgnęłam po tę książkę? Otóż ostatnio podglądam tradycyjnych katolików i u jednej babeczki(rozmiłowanej w narzekaniu na podłe czasy) przeczytałam, taką gorzką refleksję, że u nas może skończy się jak w Irlandii, że ludzie odejdą od wiary. Oczywiście były próby wyjaśnienia, że w Irlandii sytuacja jest nieciekawa, ale wiadomo dyskusja pod znakiem blokuj. Wszystko co słyszałam o Irlandii i co się tam działo, w obliczu tak kompleksowej opowieści – blednie. Odpuśćcie sobie kawę. Ta książka podniesie Wam ciśnienie.

 

" Śluby(nie) posłuszeństwa. Prawdziwe życie zakonnic" - Justyna Dżbik-Kluge [jak to jest z obediencją?]

 

Jakiś czas temu pojawiła się książka Zakonnice odchodzą po cichu, osoby krytykujące Kościół zaczytywały się i podpierały się  nią w licznych debatach. To była forpoczta książek o kryzysie Kościoła. Wtedy jeszcze nie było takiej dyskusji mocnej. Niemniej, uważam że tamta książka Abramowicz, nie była miarodajna. To tak, jakby pisać o tym, że małżeństwo jest złe, rozmawiając tylko z bitymi żonami. Oczywiście nikt, nie odbiera zakonnicom odchodzącym z zakonu prawa do odejścia, prawa do własnego zdania, ale w swoim życiu miałam styczność z wieloma osobami, z różnych stanów Kościoła i nie uważam, by życie w zakonie było tak czarne. Justyna Dżbik-Kluge bierze na tapet życie w zakonie z naciskiem na ślub posłuszeństwa. Tytuł jest bardzo przewrotny, ale zobaczycie, że faktycznie ten ślub jest niedoceniany. Pewnie nie wiecie, ja miałam dwa momenty w życiu, gdy myślałam o pójściu do zakonu, ale nie dałam rady porzucić prawa własności do moich książek.

 

"Wygasanie. Zmierzch mojego Kościoła" - Tomasz Terlikowski [ koniec Kościoła i katolicki ortodoks]

 Był czas gdy na Tomasza Terlikowskiego reagowałam alergicznie. Jego radykalizm, ortodoksja i to paradoksalnie, gdy byłam aktywna przy parafii, mnie odrzucały. Dlatego w sumie nie wiem jak to się stałam, że kilkanaście miesięcy temu włączyłam wywiad z nim. Może automatyczne propozycje YT? Słuchałam tego wywiadu i byłam w szoku. Może to inny Terlikowski? Może pomyliłam nazwiska? Myśli, które wypowiadał Tomasz Terlikowski były moimi myślami. Zawód, gorzka złość na episkopat, smutek w patrzeniu co robią z Janem Pawłem II.  Kiedy zobaczyłam książkę Wygasanie. Zmierzch mojego Kościoła od razu ją zamówiłam i bardzo za mną chodziła.

 

"Słowa, z którymi was zostawiam" - Piotr Pawlukiewicz

Lata temu, gdy byłam nastolatką kazania księdza Pawlukiewicza były bardzo na topie. Pamiętam, że jeden z wikarych przyniósł nam na religię fragmenty kazań, które padły na podatny grunt. Omawialiśmy to, ba wiem, że wiele osób wzięło bardzo na serio, to co tam padło. Nie mogłam po latach znaleźć tych kazań, ale z tego, co pamiętam - ostro bym polemizowała. Mój tata swego czasu bardzo słuchał kazań Pawlukiewicza, ogólnie tę książkę chciałam dla niego. W końcu przyszła na mnie kolej. Pochłonęłam ją w jedno popołudnie. To publikacja skierowana moim zdaniem do osób w wieku nastu lat, które nie podchodzą bardzo racjonalnie, dają się ponieść ładnym słowom. Bardzo namawiam do tego, żeby podchodzić krytycznie i analizować. Jestem już w wieku, gdy jest się cynicznym, gdy spogląda się na wszystko szkiełkiem. Pewnie piętnaście lat temu, moja opinia byłaby inna.

"Raban! O Kościele nie z tej Ziemi" - Mirosław Wlekły [czy można inaczej?]

 

Mirosław Wlekły to dla mnie autor, którego kojarzę z książką o Gareth`cie Jones`ie, czyli zachodnim dziennikarzu z Kornwalii, który pokazywał prawdę o wielkim głodzie na Ukrainie, ale jego głos został zakrzyczany. Obywatel Jones to była jedna z lepszych książek jakie ongi czytałam, byłam na filmie i tak, wiem że znajomi którzy byli ze mną na imprezach słuchali wykładu o tym jak prawda zabija i jak ciężko się przebić. Drodzy znajomi ja Was bardzo, bardzo… lubię i dlatego – nie ma za co!! Raban o Kościele nie z tej ziemi  nie wiem, czy ją kupiłam, bo chciałam czytać dalej tego autora, czy widziałam gdzieś reklamę i byłam ciekawa. Nie pamiętam – na pewno było to dawno. Biorąc pod uwagę, w którym miejscu ta książka stoi – obstawiam, że nabyłam ją w 2020, tak obstawiam – ale kto wie.

 

"Byłam katolickim księdzem. Historia Ludmiły Javorovej, kobiety wyświęconej w Czechach" - Tomasz Maćkowiak [ czy tytuł powinien pasować do treści?]

 Pewne rzeczy mam zakodowane w głowie, gdy słyszę pielęgniarka widzę kobietę w białym fartuchu, z pasiastym czepcem na głowie(chociaż od lat nie widziałam tego czepca w użyciu, w szpitalu), słyszę górnik widzę mężczyznę, ubranego na czarno, z śladami węgla na twarzy, gdy słyszę katolicki ksiądz widzę mężczyznę, w koloratce i w sutannie. Dlatego, gdy zobaczyłam tytuł tej książki umknęła mi końcówka czasownika, wskazująca rodzaj żeński. Byłam pewna, że to będzie kolejna książka napisana na fali krytyki Kościoła, książka o alkoholu, nadużyciach. Gdy ten rodzaj żeński do mnie dotarł, byłam pewna, że to książka o transseksualiście, który będzie jechał po Kościele. Tymczasem to zupełnie inna historia, a tytuł może być mylący. Swoją drogą, czy tytuł powinien korespondować z treścią? I jestem ciekawa, jakie jeszcze książki o Kościele, warte są uwagi?

 

 

"Śledztwo setnika" - Davis Bunn, Janette Oke

 

Dwa lata temu w środku pandemii ogarnął mnie zakupowy szał. Jakoś tak wtedy wolałam siedzieć w domu, zbierałam ogromne zapasy, jaby znowu ktoś miał zamknąć nas na długie miesiące. Miesiące mijały a książki zaległy w hałdach, stosach i czekały na swoją kolej. Stąd właśnie akcja trupów z półki. Tym razem wylosowałam Śledztwo setnika dostałam jako gratis i chociaż bardzo lubię tę autorkę i czytałam mnóstwo pozytywnych recenzji, to jakoś leżał ten tytuł i czekał, aż się zlituję.

 

"Opowieści biblijne oczami kobiet" - Joanna Osesik

 W Wielkim Tygodniu dopadł mnie solidny kryzys czytelniczy. Nic mnie nie wciągało na tyle, żeby pokonać świąteczną gorączkę i zmęczenie. Teraz jest sobota, a ja mam do upieczenia swoją dolę świątecznych wypieków. Muszę przebrać pościel i sprawić by chybotliwe stosy książek przestały się przewracać, przy byle kroku. A jednak nie rzuciłam czytania całkowicie. Na Wielki Tydzień wybrałam lekturę o charakterze religijnym. Stary Testament oczami kobiet, chociaż czytałam już kiedyś podobną książkę, to lubię taką tematykę, chociaż ta książka powinna nosić tytuł Kobiety z Księgi Rodzaju. Miałabym inne podejście, akurat Księgę Rodzaju – Genesis znam chyba najlepiej ze wszystkich Ksiąg…

 

"Księża na księżyc"- Ks. Piotr Pawlukiewicz

W Polsce kochamy narzekać, wdzięcznym tematem jest: pogoda, polityka, a od pewnego czasu (a może i od zawsze, tyle że ja o tym nie wiem) to także księża. Z księżmi jest trochę jak z politykami, większość ludzi uważa, że mają się za kogoś lepszego, a popełniają nasze grzeszki. Ks. Piotr Pawlukiewicz, znany kaznodzieja bierze za punkt honoru odpowiedzenie na najczęstsze zarzuty. Obrona, zwłaszcza w takiej formie jest zwykle bardzo kontrowersyjną sprawą, bo i po części jest to przyznanie się do winy, a po drugie, ciężko uciec od protekcjonalnego tonu. No nic, byłam ciekawa, czy ta książka zmieni mój sposób postrzegania. Znam kazania księdza Pawlukiewicza od lat, mój stosunek do jego kazań ewoluował, ale gorąco postanowiłam sobie, że nie będzie to miało wpływu na recenzję.