"Pacjenci" - Jürgen Thorwald [ organizm ludzki to genialna machina, wielka zagadka ]

Uwielbiam książki Jurgena Thorwalda, każdą biorę i polecam w ciemno. Gdy na liście nowości pojawiło się wznowienie jego książki Pacjenci podskoczyłam z radości. Ta książka, na allegro osiągała bajońskie sumy, jeszcze kilkanaście tygodni temu żeby ją mieć trzeba było zapłacić dobrze ponad sto złotych. Zapytacie czy warto, już przed lekturą wiedziałam, że tak. Thorwalda nie trzeba bardzo reklamować, wystarczy mieć styczność z jedną z jego książek aby wiedzieć, dlaczego wszystkie to bestsellery. Proszę państwa! Porywająca, wstrząsająca opowieść o początkach transplantacji, nie z uczonego, stricte medycznego punktu widzenia, ale z ludzkiej perspektywy, z perspektywy jednostki, dla której nie ma żadnej nadziei.

"Kruchy dom duszy" - Jürgen Thorwald [ „Jego mózg... kruchym domem duszy"]

Ludzki organizm jest fascynującą machiną. Za każdym razem, gdy zastanawiam się o tym, jak jest skonstruowany, wpadam w zachwyt. Gdy zaś myślę o postępie jaki dokonuje się na naszych oczach, ciągle, to niemalże padam na kolana przed ludzkim umysłem, geniuszem, ale później przypominam sobie, że to ludzie znaleźli nowe zastosowanie dla cyklonu B i wymyślali nieludzkie sposoby zabijania. Ot taki paradoks. Ludzi mózg jest wielką zagadką. Dlatego z taką niecierpliwością wypatrywałam wznowienia książki Thorwalda(uwielbiam jego medyczne książki!!), Kruchy dom duszy, tytuł jest cytatem z Szekspira, odwołuje się do przekonania, że pod sklepieniem czaszki, drzemie kwintesencja, tego kim jesteśmy, jakby w opozycji do twierdzenia, że rządzi nami serce. Mną rządzi zdecydowanie mózg(chyba ma teraz wakacje też : P ).

"Ginekolodzy" - Jürgen Thorwald [ o kobiecym koszmarze]

Ku rozbawieniu niektórych lektura ta towarzyszyła mi podczas oczekiwania na kolędującego księdza. Zastałam ją w domu, gdy wróciłam z pracy a tak byłam jej ciekawa, że nie chciałam zwlekać ni minuty. Thorwald pisze tak, że człowiek martwieje, ma ciarki, przeżywa stan osłupienia a później przychodzi ta cudowna świadomość – jak wspaniale żyć w tych czasach, w czasach w których dentysta ma znieczulenie(znam rzeźnika, który nie używa, a jeszcze zdaje głupie pytania), w których nikt nie dźga na ślepo drutem, ani nie przypala rozżarzonym żelazem. Piękne czasy, cudownie jest żyć. Naprawdę.

"Triumf chirurgów" - Jürgen Thorwald

Kontynuacja znakomitego Stulecia chirurgów, czyli kolejna odsłona heroicznej opowieści o początkach i dziejach chirurgii.
Jürgen Thorwald, posługując się zapiskami swego dziadka Henry'ego Stevena Hartmanna, z wykształcenia lekarza, a z zamiłowania podróżnika i historyka medycyny, odkrywa przed nami kręte ścieżki, jakimi przyszło podążać prekursorom nowoczesnej chirurgii. Przedstawia dramatyczne dzieje ich nowatorskich odkryć i wynalazków, opowiada niezwykłe historie pionierskich operacji i zabiegów na poszczególnych narządach. Dzięki wartkiej i obrazowej narracji Thorwalda mamy wrażenie, jakbyśmy sami zaglądali przez ramię lekarzowi przy stole operacyjnym lub badaczowi pochylonemu nad mikroskopem bądź też przysłuchiwali się burzliwym sporom podczas kongresów medycznych i dyskusjom na przyjęciach lekarskiej śmietanki towarzyskiej sprzed stu lat. Fascynująca lektura.

 Moja znajomość z Thorwaldem, zaczęła się w sumie przypadkiem i od mojej rosyjskiej pasji. Otóż interesując się zmierzchem Rromanowów, siłą rzeczy musiałam zetknąć się z tematem hemofilii. Ta choroba w jakiś sposób mnie zafascynowała, szukałam każdej informacji – a w czasach przed internetem – nie było łatwo. Mama mi opowiedziała o rodzinie w której był chłopiec chory na hemofilię(mieszkali blisko domu rodzinnego Matkosia), i tak trafiłam na książkę o hemofilii Thorwalda. Zaczarował mnie swoim talentem, a że słyszałam, że inne jego książki są co najmniej tak samo dobre, to możecie się domyślać :P Rok temu poddałam się specyficznemu urokowi Stulecia chirurgów, teraz przyszła pora na kontynuację. Czy warto?

"Stulecie chirurgów" - Jürgen Thorwald

Thorwald przenosi czytelników w czasy, gdy zarówno znieczulenie, jak i przekonanie, że mycie rąk przed zabiegiem zmniejsza ilość zakażeń, były wyśmiewane jako bzdury. zmiany rozpoczęły się dopiero 16 października 1846, kiedy to w Massachusetts przeprowadzono pierwszą udaną operację pod narkozą. To początek tytułowego stulecia żywiołowego rozwoju chirurgii, której odważne i często ryzykowne poszukiwania porywająco kreśli Thorwald. Barwnie i intrygująco napisana książka wciąga niczym najlepsza powieść nic więc dziwnego, że doczekała się już wielu wydań i przekładów na całym świecie, a kolejne pokolenia czytają ją z wypiekami na twarzy

 Z Thorwaldem spotkałam się przy okazji książki o hemofilii „Krew królów” mnie zachwyciła. Po prostu. Od tamtej pory polowałam na pozostałe jego książki, ale po pierwsze – cenowo są dosyć ekskluzywne, a i bywało, że nakład się wyczerpał. Dzięki spotkaniu z Joasią w Sandomierzu kupiłam „Godzinę detektywów” 50% taniej. Później promocja w Znaku sprawiła, że dokupiłam trzy brakujące(teraz będę polowała – ale to jak przeczytam te- na „Męską plagę”). Ponieważ długo na nie chorowałam, od razu chwyciłam „Stulecie chirurgów” i utonęłam – na w międzyczasie czytałam inne książki, dlatego tyle mi zeszło. Jeśli zastanawiacie się czy nabyć Thorwalda – to niesłusznie.

Autor korzystając z notatek dziadka po kądzieli śledzi kamenie milowe chirurgii.  Jego dziadek miał szczęśćie żyć w czasach, gdy chirurgia zmieniała się z dnia na dzień, miała miejsce rewolucja i chociaż w poró1)naniu do wieków wcześniejszych zmiany te były prędkie to i tak dla wielu nadchodziły zbyt późno. Niektóre z opóźnieniem trafiały do świata z powodu zaślepienia mędrców chirurgii, którzy nie chcieli wierzyć, że coś co sprzeczne było z duchem w którym wzrastali, może być prawdziwe.

Książka momentami przejmująca dreszczem, odkrywająca przed nami koszty postępu. Mamy okazję dowiedzieć się, jakie ofiary trzeba było ponieść, aby medycyna doszła do tego punktu w którym jest teraz. Większość z Nas idąc do dentysty nie pozwala nic zrobić bez znieczulenia, a wyobraźcie sobie operacje, regularne operacje na żywca. Można zemdleć czytając opisy wycinania kamienia z pęcherza moczowego – na żywca, amputacja piersi – na żywca. Wycięcie języka z przypaleniem naczyń? Też na żywca. Zresztą nie tylko ogromny ból był przeszkodą. W ciemnych latach chirurgii wiedza o ludzkim ciele tyle ile zaobserwowano w czasie sekcji, znano więc budowę, ale funkcjonowanie i zasady działania były czarną magią. Taki stan rzeczy był źródłem wielu przesądów, nieznajdujących w niczym uzasadnienia. Przez lata panował przesąd, że otwarcie otrzewnej zawsze zakończy się śmiercią, każdy chirurg, który odważyłby się na złamanie tej reguły narażony był na wykluczenie z lekarskiego grona i nie mógł liczyć na ich solidarną pomoc w przypadku, gdyby sprawa zawisła przed sądem. Gdyby nie ogromna desperacja pacjentki i zbieg okoliczności, jeszcze długo wierzono by, że otwarcie otrzewnej to śmierć. Zresztą – często postęp medycyny dokonywał się za sprawą ludzi na pograniczu życia i śmierci, tak zdesperowanych, że woleli zaryzykować, dla strzępka nadziei.

Thorwald miał talent do opisywania historii medycyny, czyni to tak sprawnie, że książkę czyta się jak najlepszą powieść. Przyssałam się do tej książki i nie miałam ochoty jej porzucić. Dla wszystkich fanów medycyny, historii, seriali medycznych, pozycja obowiązkowa, na pewno się nie zawiodą. Cieszę się, że na półeczce czekają jeszcze cztery książki Thorwalda, a jeszcze kilka muszę dokupić.

 

historyczne czytanie ;-)

Brakuje mi słów, że tę książkę opisać, jest po prostu świetna, chociaż trudna, co wrażliwsze osoby mogą mieć kilka kryzysów, ale to na początku, później jest już bardziej cywilizowanie. O ile można cywilizowanymi czasami można nazwać okres, gdy aseptyka nie istniała, gdy narzędzia wycierało się w surdut, a fartucha używano do czasu gdy stał się sztywny od krwi i ropy. Ach! I jeszcze odór ropy i zaropiałych ran był oznaką zdrowienia i uznawany był za nieodłączny zapach szpitali.

Znajomość tej książki, warunków szpitalnych pozwala zrozumieć głęboko zakorzeniony w świadomości ludzkiej lęk przed szpitalami. W „Nocach i dniach” jest scena, gdy ludzie uciekają na widok nadchodzących lekarzy, jakby zobaczyli diabła. Po tej lekturze wcale mnie to nie dziwi. Zresztą, doceniłam lepiej czasy w których żyję.

Bardzo Wam tę książkę polecam!!

Czytanie z widokiem na piękno

"Krew królów. Dramatyczne dzieje hemofilii w europejskich rodach książęcych" - Jürgen Thorwald

Jürgen Thorwald, autor Stulecia chirurgów oraz Stulecia detektywów, bada jedną z najbardziej tajemniczych i podstępnych chorób w dziejach: hemofilię. Według powszechnie panującej opinii choroba ta charakteryzuje się szczególnym przebiegiem procesu dziedziczenia. Zapadają na nią jedynie męscy członkowie rodziny. Kobiety natomiast są nosicielkami choroby, same jednak nie ujawniają jej symptomów. Najsłynniejszą nosicielką tej rzadkiej przypadłości była królowa Anglii Wiktoria. To ona nieświadomie poprzez mariaże swych dzieci przyczyniła się do rozpowszechnienia jej na europejskich dworach. Bohaterami Krwi królów są trzej książęta, a zarazem trzy najbardziej znane przypadki hemofilii w Europie. Losy wydziedziczonego następcy tronu hiszpańskiego Alfonsa, księcia pruskiego Waldemara, walczącego o życie podczas ostatnich dni II wojny światowej, oraz carewicza Aleksego, leczonego przez demonicznego Rasputina, układają się we wstrząsającą kronikę wydarzeń, które w dużym stopniu zaważyły na losach Europy przełomu XIX i XX wieku.

 Hemofilia jest jedną z najrzadszych chorób. Mnie jednak fascynowała. Nie pamiętam czasów gdy nie wiedziałam co to jest hemofilia. Nie wiem czy tak wcześnie Rodzice zaszczepili we mnie historycznego bakcyla, a może to wiedza z poprzednich wcieleń? Wiedziałam, że najbardziej znanym hemofilikiem był carewicz Aleksy, syn ostatniego cara Rosji Mikołaja II. Hemofilia nazywana była chorobą królów, objawiała się brakiem właściwego krzepnięcia krwi, choremu na każdym kroku groziło wykrwawienie się. Chorowali na nią przedstawiciele wielkich dynastii Europy, tylko mężczyźni.

Jurgen Thorwald opisuje trzech hemofilików – Alfonsa, syna króla Hiszpanii Alfonsa XIII, który był zmuszony uciekać z Madrytu owładniętego rewolucją, Waldemara właściciela majątku Żabkowice Śląskie, będący bratankiem cesarza Wilhelma II i siostrzeńcem carycy Aleksandry. Trzecim – ostatnim bohaterem powieści jest nieszczęsny carewicz Aleksy.

Autor przyjmuje bardzo ciekawą konwencję, opisuje życie chorych mężczyzn. Przy Alfonsie to on sam opowiada o historii swojej rodziny, obawie matki co do wyboru żony przez syna. Opowiada o zdiagnozowaniu u niego hemofilii, ciągłym lęku o jego życie.  Życie w złotej klatce, choroba która uniemożliwiła mu normalne życie, która przyczyniła się do pogorszenia nastrojowo społecznych i w oczach bliskich a także ludu uczyniła z niego nieodpowiedniego następcę tronu. Ten opis, życia młodego człowieka jest bardzo poruszający, może dlatego iż Autor uczynił go bardzo osobistym, nie dowiadujemy się o tym wszystkim od świadków, osób które coś słyszały, coś widziały, poznajemy relację bezpośrednią. Niemalże przysłuchujemy się rozmowie. Dzięki temu rozdziałowi poznajemy, dosyć pobieżnie, schyłek monarchii przed wojną domową i dramat jej poszczególnych członków. Alfons umarł mając 31 lat. Akurat wszedł w wiek w którym śmiertelność hemofilików w związku ze procesami biologicznymi była bardzo mała, tylko około 8%(co w porównaniu z 58% śmiertelności w wieku od narodzin do dwudziestego roku życia, wydaje się znikomym odsetkiem).

Waldemar Hohenzollern nie musiał umrzeć, gdyby nie wojenna zawierucha, paniczna niechęć w stosunku do Niemców, którzy rozpoczęli II wojnę światową, przeprowadzony by transfuzję i stary książę przeżyłby. Waldemar dobiegał sześćdziesiątki, nie zabił go okres dzieciństwa, nie pokonały go upadki,  skaleczenia, jako jeden z nielicznych hemofilików dożył tak sędziwego wieku, wiązało się to z tym, że tak jak Alfons, dożył czasów gdy odkryto zbawienną moc transfuzji krwi od zdrowych osób, posiadających właściwą grupę krwi. Takie transfuzje często ratowały mu życie. Niewiele brakło, a tym razem również by je uratowały. Waldemar jest przedstawicielem dynastii Hohenzollerów, o której niewiele się mówi w kontekście hemofilii. Jest więc Waldemar ciekawostką, nie tylko ze względu na dynastię z jakiej się wywodzi, ale również ze względu na wiek którego dożył.  Jego brat zmarł również, w młodym wieku z powodu hemofilii.

Wreszcie ostatni bohater książki, syn Mikołaja II i Alicji Heskiej – Aleksy. Długo wyczekiwany następca tronu, wymodlony cud, chłopiec który miał ocalić Rosję. Prawda o jego przypadłości wyszła na jaw, najwcześniej(z wszystkich bohaterów), wkrótce po narodzinach dał o sobie znać krwotok z pępka, wtedy cienie podejrzenia zawitały na dwór, razem z nimi rozpacz i strach na dobre rozgościły się przy kołysce małego. Rozpoczęła się szalona walka o życie carewicza, toczona w tajemnicy. To z powodu chorego carewicza na dworze pojawił się Rasputin, będący ostatnim szarlatanem, który starał się dochrapać synekury za pomocą swoich szemranych umiejętności. Jednak w jakiś sposób pomagał chłopcu, tamował jego krwotoki i uśmierzał ból. Autor używając logicznych argumentów, próbuje wyjaśnić fenomen cudów Rasputina. Czytając opis zmagań Aleksego z chorobą, niejednokrotnie się wzruszymy. Jak pełne udręk było jego życie, jak doskwierać musiała ta złota klatka mająca chronić jego zdrowie i życie, przy całej dojrzałości, był przecież zwykłym chłopcem, który chciał się bawić, dokazywać, czy wreszcie jeździć na rowerku. Jego koniec jest najokrutniejszy… ale o tym przecież wiecie.

Wreszcie na sam koniec mamy rozdział poświęcony hemofilii od pierwszych wzmianek na temat choroby  jej przebiegu, objawów, dywagacji na temat tego skąd u Wiktorii gen odpowiadający za hemofilię. Pewnie wielu z Was obawia się iż książka będzie niestrawialna ze względu na terminologię medyczną. Nic bardziej błędnego Autor w bardzo przystępny sposób tłumaczy, zarówno rzeczy tak oczywiste jak krzyżówki Mendla w kontekście hemofilii(czy możliwe jest aby kobieta zachorowała na hemofilię), jak również opis procesu krzepnięcia krwi i zaburzeń wywołanych hemofilią będzie zrozumiały.

Nie objawiam jakichś szalonych fascynacji medycyną, jednak bardzo mnie ujęła ta książka, każda czynność przerywająca lekturę była bardzo niemile widziana. Czyta się bardzo szybko, porusza, dostarcza wielu nowych informacji o tym jak ciężkie było życie człowieka z hemofilią kiedyś, rzeczy błahe, potknięcie, przeciągniecie się przez sen, wypadanie mleczaków, stanowiły zagrożenie życia, jakby człowiek był z kruchej porcelany.