piątek, 15 stycznia 2016

"Ginekolodzy" - Jürgen Thorwald [ o kobiecym koszmarze]

Ku rozbawieniu niektórych lektura ta towarzyszyła mi podczas oczekiwania na kolędującego księdza. Zastałam ją w domu, gdy wróciłam z pracy a tak byłam jej ciekawa, że nie chciałam zwlekać ni minuty. Thorwald pisze tak, że człowiek martwieje, ma ciarki, przeżywa stan osłupienia a później przychodzi ta cudowna świadomość – jak wspaniale żyć w tych czasach, w czasach w których dentysta ma znieczulenie(znam rzeźnika, który nie używa, a jeszcze zdaje głupie pytania), w których nikt nie dźga na ślepo drutem, ani nie przypala rozżarzonym żelazem. Piękne czasy, cudownie jest żyć. Naprawdę.



Pierwsze światowe wydanie najbardziej kontrowersyjnej książki Jürgena Thorwalda.
Właściwy rozwój ginekologii przypada na wiek XIX i XX, gdy wprowadzono nowoczesne, jak na ówczesne czasy, metody diagnostyczne i operacyjne. Zanim to nastąpiło – trwał horror. Ginekolodzy, czy jak ich nazywano „damscy rzeźnicy”, prześcigali się w wykonywaniu zabiegów, które tylko pozornie przynosiły poprawę, a pokazowe operacje chirurgiczne i sprawne posługiwanie się skalpelem bardziej służyły sławie medyków niż zdrowiu pacjentek, które zbyt często kończyły na cmentarzu. Konserwatyści wołali, że kobieta ma rodzić w bólu, bo tak napisano w Biblii. I że badanie powinno być przyzwoite, więc lekarz nie mógł złamać tabu i zobaczyć nagiej pacjentki. Prekursorom nowoczesnej diagnostyki nie było łatwo. Gdy pojawiali się lekarze chcący ulżyć chorym kobietom, stawali się tematem kpin, tracili prawo wykonywania zawodu, a nawet trafiali przed sąd. Innych chciano wieszać. Autor w tej książce po raz pierwszy wystąpił przeciwko lekarzom. Nie szczędzi gorzkich słów tym, którzy nauki Kościoła, nierzadko stojące w sprzeczności z medycyną i zdrowym rozsądkiem, przedkładali nad dobro pacjentek. Pisał: „Ginekolodzy będą książką prowokacyjną. Opowiada ona o brutalności wielu lekarzy, ich wrogości do kobiet, kulcie macicy, któremu się oddawali, nawet jeśli kobieta musiała umrzeć z tego powodu”.
Jednocześnie Jürgen Thorwald pisze o tych, którzy wbrew przeciwnościom uśmierzali ból porodowy, leczyli przetoki i nowotwory, o tych, którzy zmniejszali śmiertelność rodzących, wymyślili cesarskie cięcie i badanie cytologiczne, którzy uczyli się anatomii na sztucznych miednicach i macicach, i o tych, którym zawdzięczamy dziś pojawienie się całej gamy środków antykoncepcyjnych. Przedstawia fascynującą opowieść o historii medycyny. Opisuje rozwój metod badań i narzędzi chirurgicznych, niejednokrotnie przełamuje wstydliwe tabu i odkrywa pilnie strzeżone tajemnice. Śledząc poszczególne przypadki medyczne obserwujemy sposoby dochodzenia do wiedzy, którą posiadają współcześni lekarze. Thorwald pisze barwnie i intrygująco, za jego sprawą historia medycyny opisana jest w sposób przystępny i zrozumiały dla laika, a narracja momentami przypomina powieść sensacyjną. Nic dziwnego, że jego książki doczekują się kolejnych przekładów na całym świecie, a pokolenia czytelników czytają te historie z wypiekami na twarzy.
Podobnie jak w przypadku poprzednich książek o tematyce medycznej, Thorwald korzystał z pomocy grupy współpracowników. Tym razem do zespołu należeli dwaj amerykańscy reporterzy, były funkcjonariusz hamburskiej policji kryminalnej oraz lekarz z Bawarii. Artykuły początkowo publikował tygodnik „Der Stern”, a później także „Los Angeles Times”.

Nakładem wydawnictwa Marginesy ukazuje się kontrowersyjna powieść Jutgena Thorwalda, kontrowersyjna, pomimo XXI wieku, bo gdy się wczytacie, zobaczycie, że pewne impasy trwają od wielu, wielu lat. Książka jest napisana specyficznie, tak jak to bywa u Thorwalda, bo tak naprawdę największe emocje mamy na początku, gdy ta medycyna raczkuje i przypomina raczej ciuciubabkę, tylko z paleniem na stosie i cierpiącą kobietą, im dalej w las, kwestie techniczne, ustępują przed dylematami etycznymi, walką fanatyków. Zresztą, najsmutniejsze jest to, że tak naprawdę od najdawniejszych czasów, najintymniejsze kobiece części ciała tak naprawdę były jej zabrane, oddane ojczyźnie i prokreacji a kobieta była jak drukarka, miała wypluwać z siebie dzieci, niczego więcej się od niej nie oczekiwało. Jeśli się coś TAM psuło, to jak ze starym telewizorem, jeśli uderzenie otwartą dłonią nie pomagało, to znaczy, że nic się nie da zrobić, Bóg tak chciał, a kobieta na to zasłużyła, bo w końcu kto jej kazał brać od węża ten owoc. Proste i logiczne. Zdarzali się szaleńcy, którzy ryzykując gniew religii, kolegów z branży, śmieli leczyć kobiecy układ rozrodczy i powiem Wam, że lektura ich prób, niekiedy budzi uśmieszek politowania(odbieranie porodu z zawiązanymi oczami?? Serio??), ale jednak częściej po prostu paraliżuje. Sporo czytałam w pociągu, akurat wypadło na fragmenty dotyczące cesarskiego cięcia. I jako dziecię, które tą drogą zawitało na ten łez padół, to chciało mi się płakać, to telepało mnie ze zgrozy.


Straszne czasy.

Mam za sobą trzy książki Thorwalda, jedną o hemofilii, dwie o początkach chirurgii, oczekiwałam po Ginekologach, mocnej, wstrząsającej nawet, lektury i pomimo tych oczekiwań, znajomości autora, muszę napisać, że nie spodziewałam się, że ta książka będzie aż tak mocna. Może dlatego, że jestem kobietą i czuję jakąś więź z pokoleniami kobiet, skazywanymi na nieludzkie męki w imię dziwnych ideałów wymyślonych przez mężczyzn? Kłóci się to z racjonalizmem, z poczuciem sprawiedliwości, a w jawnej sprzeczności stoi z wszelkimi zasadami humanitaryzmu. Krew się we mnie gotowała, wrzała, a nawet nie mam pijawek.


Według mnie ta książka jest genialnie straszna, przerażająco wstrząsająca, okrutnie wciągająca. Napisana w doskonałym stylu Thorwalda, przedstawiająca ważne odkrycia ginekologii z perspektywy, tych, którzy przecierali szlaki, walczyli z przeciwnościami losu, niedoskonałością techniki a przede wszystkim z opinią publiczną.

Polecam ją każdej kobiecie. Zobaczcie jak wspaniale jest żyć!! Tu i teraz!


Recenzja pierwotnie ukazała się na portalu:


38 komentarzy:

  1. Własnie taką sobie tę książką wyobrażam: genialnie straszną i okrutnie wciągającą. Czytałam już o tej pozycji i z pewnością niedługo ją przeczytam, pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Na pewno się nie zawiedziesz, na tej książce nie da się zawieść.

      Usuń
  2. Jestem przerażona tą lekturą. czytam i czytam i złość mnie bierze, taka bezsilna, na tych wszystkich konowałów, którzy decydowali o życiu i zdrowiu kobiet na przestrzeni wieków. Naprawdę, mamy wielkie szczęście żyjąc w dzisiejszych czasach. I chwała Bogu za tych nielicznych, którzy całe życie poświęcili na stawianiu czoła ciemnocie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dokładnie!! Mną wstrząsał święty gniew, że ludzie których sprawa nie dotyczyła mieli najwięcej do powiedzenia. Oj dozgonna wdzięczność, dla odważnych prekursorów.

      Usuń
    2. Pod tym względem wiele się nie zmieniło. A czasem wydaje się, że cofamy się - wiedza wiedzą, ale decydują oszołomy.

      Usuń
  3. Brr koszmarne czasy, ale na książkę czekam, aż do mnie przyjedzie. Bardzo cenię książki Thorwalda.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też! Muszę w końcu zabrać za te detektywistycznie

      Usuń
  4. Moje must have początku roku.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I bardzo słusznie. Jeszcze w grudniu się tak napaliłam, że tylko wyczekiwałam.

      Usuń
  5. Ja tego nie mam zamiaru czytać - nie chcę się dodatkowo denerwować. Wszak pogląd, że "to jest poród i musi boleć" - ma się dobrze do dziś

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Lektura faktycznie podnosi ciśnienie, ale ja umarłabym, gdybym nie przeczytała, bo to po prostu świetna książka.

      Usuń
  6. Obysmy tylko szybko nie powrócili do pewnych praktyk...

    OdpowiedzUsuń
  7. Chętnie przeczytałabym tę książkę. :) Właśnie dlatego, że jest tak wstrząsająca. Czasem tylko taki wstrząs pozwala docenić czasy, w jakich żyjemy.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O po tej lekturze człowiek prędko docenia. Brrr

      Usuń
  8. Jestem w trakcie czytania, dawkuję sobie tę książkę, żeby przypadkiem nie dostać wylewu. Jestem zła, bezsilna, zrozpaczona, zszokowana. Brak mi słów, żeby wyrazić to, jak bardzo mam ochotę cofnąć się w czasie i zadusić tych świętoszkowatych konowałów, którzy operowali kobiety na czuja, pod pierzynami. Ja poleciłabym tę książkę nie tylko kobietom, ale przede wszystkim mężczyznom - niech wiedzą, że od początku miałyśmy pod górkę, a bycie kobietą nie polega tylko na malowaniu paznokci.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O tak, ciemni hipokryci, którzy chodzili do domów uciech, ale oczywiście im wolno. Obawiam się, że mężczyźni tylko zatęskniliby za tymi czasami.

      Usuń
  9. Nie czytałam wcześniejszych dzieł tego autora. Po Twojej recenzji chętnie przeczytam polecaną przez Ciebie książkę, chociaż trochę się obawiam tych emocji.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie czytałam niestety wszystkich książek autora, ale Ginekologów i te medyczne książki polecam szczerze

      Usuń
  10. Br.... to faktycznie dziękować za ówczesną medycynę i metody lecznicze.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wciąż nie jest idealnie, ale mimo wszystko da się żyć.

      Usuń
  11. Ja mam taką ochotę na tę książkę. I chociaż już sobie wynagrodziłam sesję to chyba tę sobie zakupię jako nagroda za zdane egzaminy (nagród nigdy za mało :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nagród za sesję nigdy nie jest dość.

      Usuń
  12. Słyszałam o tej książce i wiem, że muszę ją przeczytać. Najlepiej jak najszybciej!

    OdpowiedzUsuń
  13. Muszę koniecznie poznać tę książkę, bo widzę po Twojej recenzji, że jest to niezwykle kontrowersyjna lektura, a ja takowe lubię.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo kontrowersyjna i bardzo można, aż chce się czytać.

      Usuń
  14. Niesamowite, że medycyna zaczynała w taki sposób, na oślep. Z drugiej strony czytałam kiedyś w jaki sposób skazywano kobiety na spalenie na stosie i w sumie nie powinno mnie to dziwić. Co do książki to po takiej recenzji na pewno po nią sięgnę :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. :) naprawdę polecam inne medyczne książki Thorwalda, straszne były te początki

      Usuń
  15. Zrobiło mi się zimno na samą myśl, co może mnie zastać w trakcie lektury. Koniecznie muszę nadrobić medyczne książki Thorwalda.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Musisz!! Chociaż to momentami naprawdę mocne lektury, tak, że czasami jeść się odechciewa.

      Usuń
  16. Nie chciałam jej czytać, bardzo nie chciałam.
    Ale kurczę - mam jednak masochistyczne ciągoty i ostatecznie sięgnę.
    Niech Cię!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ha! zobaczysz, że nie pożałujesz.
      Bo niestety okrucieństwo innych i głupota są ponadczasowe

      Usuń
  17. Bardzo polecam "Stulecie chirurgów" tego autora. Dobrze, że Thorwald jest tak konsekwentny w odkrywaniu przed współczesnym czytelnikiem początków medycyny, jej małych wzlotów i wielkich upadków. Z jednej strony, jest tak, jak piszesz - czytanie o "ciemnym" okresie rozwoju medycyny zwyczajnie dziś przeraża, z drugiej - wszystkie początki są trudne i pociągają za sobą ofiary. Możliwe, że całkiem niedługo, nasi przyszli potomkowie z podobnymi emocjami przyglądać się będą naszym dzisiejszym praktykom, uznając je za przestarzałe i zacofane. Kto wie? Medycyna rozwija się błyskawicznie, dzisiejsza nowość za kilka dni staje się przeżytkiem. Co nie znaczy, że nie doceniam wygód i naukowego postępu, jakich sama jestem beneficjentem. Oraz, tym bardziej, że nie sięgnę po "Ginekologów" - bo zrobię to z pewnością. Nie umiem oprzeć się ciekawym lekturom :-)

    OdpowiedzUsuń
  18. Teraz serio zaczełam się bać... Bardzo się cieszę, że pozycja ta czeka na mojej półce, ale jako kobieta i matka, która przeszła... różne rzeczy, nie wiem czy to nie będzie dla mnie zbyt mocna lektura. Czym innym jest przecież czytanie o początkach medycznych eksperymentów, nieraz brutalnych, ale w efekcie koniecznych, a czym innym szczery obraz okrucieństwa, które mogło być zbędne, a spotkało kobiety. Nie rozpisuję się, będę czytać, ale może nie przed snem :)

    OdpowiedzUsuń
  19. Muszę powiedzieć, że wydawało mi się kiedyś, że potrafię czytać wszystko. Ale Throwald piszący o chirurgach... No, może nie przerósł mnie, bo przemęczyłem, ale czytałem z trudem. I nie chodziło o styl (świetny), czy temat sam w sobie (ciekawy), ale właśnie o odstręczający charakter opisów chorób i sposobu ich leczenia.
    "Ginekologów" kupiłem w wersji elektronicznej. Spróbuję. Ale wcale mnie nie zachęcasz :)

    OdpowiedzUsuń
  20. Kurczaczki zastrzeliłaś mnie. Aż chyba się skuszę się i kupię. Miałam wcześniej już styczność z Thornwaldem i lubię jego styl pisania. Myślę, że lektura będzie dla mnie tym trudniejsza ze trzy miesiące temu urodziłam dziecko więc sama rozumiesz... Ale jestem już [prawie pewna, że przeczytam!

    OdpowiedzUsuń
  21. Muszę mieć te książkę, jeśli jest choć w połowie tak dobra jak Stulecie Chirurgów.

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (50) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (15) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (1) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (2) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (2) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (1) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (3) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (12) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (1) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (5) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (2) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (1) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (3) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (4) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (11) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy