niedziela, 3 listopada 2013

"Antysemityzm. Niezamknięta historia" - Bożena Keff

Książka Keff to ważny głos w walce o nową, otwartą i tolerancyjną Rzeczpospolitą Książka
dotyka jednego z najboleśniejszych problemów w polskim życiu publicznym - antysemityzmu. Bożena Keff przedstawia historię tego zjawiska w Polsce, źródeł szukając w tradycji i religii. Na konkretnych przykładach wskazuje stereotypy i uprzedzenia obecne w polskiej kulturze i języku. Stara się uwrażliwić czytelników na przejawy nienawiści wobec Żydów i innych dyskryminowanych grup, których członkowie niejako stają się „Żydami“ – odmieńcami, przedstawicielami pogardzanej mniejszości


Nie samą beletrystyką człowiek żyje. Od czasu do czasu MUSZĘ sięgnąć po książkę z której dowiem się nowych rzeczy, rozszerzę swój światopogląd, lub stoczę wewnętrzną, burzliwą dyskusję. Lubię książki dotykające trudnych tematów, uczące i stawiające rzeczy w nowym świetle. Nawet jeśli budzą przy tym liczne kontrowersje.  Niewątpliwie takim tematem jest antysemityzm.


O ile sam antysemityzm jest, dla mnie zagadnieniem prostym. Każdy przejaw nietolerancji, dyskryminacji, nienawiści do jakiejś grupy narodowej, społecznej, etnicznej, czy mającej określone przekonania, jest z gruntu zły.  Antysemityzm i reperkusje tegoż pojawiają się najczęściej w kontekście II wojny światowej i holocaustu, chociaż oczywiście holocaust nie był jedynym przejawem nienawiści do Żydów. Często słyszę zdanie, że Żydzi mieli „przegwizdane” od samego początku, najeżdżał ich kto chciał, brał w niewolę, podbijał, przesiedlał. Naród bez kraju, bez ziemi, wszędzie obcy, zawsze wyalienowany, bez względu na próby asymilacji, zawsze tajemniczy a przez to wrogi. Doskonały bufor, gdy władcy mieli problem z poddanymi, którym nie podobała się sytuacja w państwie mogli z Żydów uczynić kozłów ofiarnych, skierować na nich falę niezadowolenia, obwinić ich o wszystko.

Bożena Keff w swojej książce „Antysemityzm. Niezamknięta historia” prowadzi nas przez kolejne epoki historyczne i pokazuje jakich pomówień, ofiarami stawali się Żydzi. Od najczęściej powtarzanych zarzutów o „zabicie Boga”, zwróćmy uwagę, że echa tych słów wciąż brzmią, mimo zmian w tekście odprawianej Mszy Świętej, w Wielki Piątek, w wielkiej Modlitwie wiernych, obejmujących wszystkie stany Kościoła a także całą ludzkość, katolicy do dziś modlą się za „niewiernych Żydów”. Autorka wykazuje absurdalność tych zarzutów, które zaważyły na losach Żydów w chrześcijańskim świecie. Bożena Keff nie ogranicza się do pobieżnego problemu, powszechnego antysemityzmu, szczególnie dużo miejsca poświęca sytuacji Żydów w Polsce, zarówno w wiekach wczesnych, co może zaskakiwać, bo do tej pory chlubiliśmy się naszą tolerancją, tym, że Żydzi do Polski uciekali, gdyż tutaj nie groziły im prześladowania, jak i w późniejszych okresach gdy ich sytuacja nie była już tak komfortowa.

Autorka umieściła na końcu książki ryciny, przedruki karykatur o wydźwięku antysemickim, które u współczesnego czytelnika budzą, zamiast oburzenia, obrzydzenie, grozę.  Książka jest adresowana do uczniów szkół średnich, studentów i wykładowców, moim zdaniem bardzo słusznie. Moim zdaniem jest nie odpowiednia dla osób bardzo młodych, nie tylko dlatego, że dotyka trudnych tematów, chociaż nie epatuje przesadnie brutalnością(ale nie jest też bajeczką dla dzieci), to autorka na temat pewnych wydarzeń podaje swoje zdanie, ocenia, nie jest to uczynione wprost, więc młody, niedoświadczony czytelnik nie zawsze to wychwyci i niekoniecznie zada sobie trud dalszej kwerendy, aby sprawdzić jak to było naprawdę. Zwłaszcza, że bibliografia(podana na końcu książki) jest naprawdę skromna. Autorka nie dyskutuje, nie rozważa, tylko stara się po prostu przedstawić swój punkt widzenia, według mnie taka postawa w książce mającej pełnić rolę podręcznika jest niedopuszczalna i jeśli poleciłabym ją swoim uczniom, to z zastrzeżeniem, że mają się do niej nie ograniczać. Mają sami szukać innych źródeł. O ile nie zabraniam nikomu mieć tego samego zdania co autorka, w wielu miejscach sama się z nią zgadzam(chociaż nie do końca odpowiada mi styl w jakim wypowiada swoje zdanie), o tyle uważam, że to zdanie należy sobie samemu wyrobić, mając dostęp do różnych źródeł.

...raczej do powolnej lektury, połączonej z refleksją
Książka jest trudna, raczej do powolnej lektury, połączonej z refleksją. Nie wiem jak w innych krajach, w Polsce dyskusja o antysemityzmie jest trudna, budzi zawsze emocje. Albo ktoś mówi dobrze i jesteśmy Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata, albo należy rozpalać stos, bo ktoś przywołuje temat ze „Złotych żniw” czy zaczyna rozmowę o Jedwabny.  Wydaje mi się, że czeka nas sporo pracy, przede wszystkim sporo trudu nauki, aby mieć to WŁASNE zdanie, nie zasłyszane, nie przejęte, odziedziczone, lecz własne.

Reasumując, uważam że czas spędzony na lekturze „Antysemityzmu. Niezamkniętej historii” przyniósł mi same korzyści. Wielu rzeczy się dowiedziałam, na pewne wydarzenia, mogłam spojrzeć inaczej. Cieszę się, że mogłam przeczytać tę książkę, mimo że nie we wszystkim bym się z autorką zgadzała i wolałabym, żeby pewne rzeczy napisała inaczej.  W moim odczuciu takie książki są potrzebne, młode pokolenia powinny je czytać!
Mam nadzieję, że uda mi się mojej Siostrzenicy podsunąć i skłonić ją do dyskusji.

7 komentarzy:

  1. Ta pozycja jest dla mnie,właśnie ostatnimi czasy poszukuję literatury o tematyce żydowskiej.Ta nacja jest mi bardzo bliska ze względu na duchowe pokrewieństwo.
    Dziękuje za recenzję,dodałam do "zapisanych":)Jola

    OdpowiedzUsuń
  2. Raczej bym nie czytała i nie skomentuję, gdyż moim zdanie na temat wpierania nam antysemityzmu jest uważam tendencyjne i z czegoś wynika..

    OdpowiedzUsuń
  3. Teamt bardzo mnie interesuje i chętnie czytam raz na jakiś czas jakąś ciekawą pozycję z nim związaną. Myślę, że ta nadaje się jak najbardziej na kolejne spotkanie.

    OdpowiedzUsuń
  4. Ja jakoś mam mieszane uczucia, co do tej lektury

    OdpowiedzUsuń
  5. Znasz moje zdanie - "Jakby antysemityzm nie istniał, to Żydzi by go wymyślili" - ale książkę zapewne przeczytam, chociażby żeby przy najbliższej kawie Ci wytknąć jej błędy:P No chyba że wcześniej dostanę "Doublecross" Bena Macintyre, bo na tą to się napaliłem jak szczerbaty na suchary i jak ją gdzieś w końcu znajdę to ma u mnie absolutny priorytet:D

    OdpowiedzUsuń
  6. Książka, która jest pisana na zamówienie (o czym autorka mówi w jednym z wywiadów dostępnych w necie) ma małe szanse by być dobrą. I tak dostajemy tu ewidentnie tendencyjny knot pisany pod konkretną tezę. Oto osoba zajmująca się na co dzień literaturą stara się napisać przystępną książkę historyczną i co chwila się potyka pisząc duże uproszczenia o przeinaczeniach nie mówiąc. Owszem, prawdą jest, że chrześcijaństwo i jako religia i jako konkretne jednostki w służbie tej religii miało i nadal ma spory udział w podtrzymywaniu mitów antysemickich, ale autorka w paru miejscach posuwa się do ewidentnych sugestii, że Polacy mieli niewiele mniejszy udział w Holokauście co sami Niemcy, co nie tylko jest bzdurą ile chamstwem i manipulanctwem. Owszem, nie brakowało u nas kapusiów, szumowin, ludzi, którym było na rękę uśmiercenie sąsiadów. To prawda, ale trzeba przykładać do spraw odpowiednią miarę. Autorka chętnie wytyka, jaka to endecja była antysemicka, jaka to antysemicka była prasa podziemna w czasie II wojny światowej, ale już konkretnych przykładów nie podaje. Sugeruje natomiast wyraźnie, że w owej prasie w ogóle nie było żadnego współczucia wobec mordowanych Żydów. Pani Keff powinna być oskarżona o odpowiednik „kłamstwa oświęcimskiego”. Bezczelnie przemilcza fakt, że niejednokrotnie AK i sądy państwa podziemnego wydawały wyroki na szmalcowników. Z rozdziału o XX wieku i II Rzeczypospolitej można odnieść wrażenie, że antysemityzm był rozpanoszony w Polsce nie mniej niż w Niemczech a pogromy odbywały się niemal codziennie. Oczywiście nad każdym pogromem jakiejkolwiek ludności należy ubolewać i go potępiać, ale bez przesady. Zupełnie przemilcza fakt, że w zagładzie Żydów mieli całkiem spory udział sami Żydzi. Nie wspomina o Judenratach, gdzie nie zawsze siedziały owieczki troszczące się o współbraci w wierze, o żydowskiej policji, która chętnie pałowała pobratymców w gettach. Tendencyjnych bzdur wypisywanych na zamówienie pani Keff popełniła w książce całkiem sporo. Zupełnie inną też kwestią jest fakt, że nie tylko autorka ma poważne problemy z językiem polskim, ale również pani redaktor jak i korektorka. W książce roi się od porażających błędów stylistycznych i gramatycznych. Przecinki często pojawiają się dość dowolnie. Gdybym był złośliwy, napisałbym, że chyba książkę pisano po hebrajsku, ale zapewne zaraz by mi autorka przypięła metkę antysemity.

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (2) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (2) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (2) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (1) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (3) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (1) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (6) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (5) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy