poniedziałek, 10 marca 2014

"Gołębiarki" - Alice Hoffman

Najnowsza powieść Alice Hoffman została okrzyknięta na świecie literackim arcydziełem!
„Od wieków miłość była źródłem nadludzkiej siły, której udawało się zmienić świat. Ta książka ma w sobie podobną moc” – Małgorzata Gutowska-Adamczyk
„Ta książka jest hołdem dla mocy kobiecego ducha i miłości zrodzonej na zgliszczach wojny” – Jodi Picoult
„Książka piękna i bolesna, ważna pozycja literatury XXI wieku” – Toni Morrison
Za kanwę powieści posłużyły wydarzenia, które miały miejsce w roku 70 n.e., gdy 900 Żydów zamkniętych w górskiej twierdzy Masada odpierało miesiącami ataki Rzymian. Ostatecznie ocalały jedynie dwie kobiety i pięcioro dzieci. Autorka opisuje losy czterech różnych bohaterek, z których każda ma dramatyczną historię i własne sekrety - teraz ich losy przecinają się w tych rozpaczliwych dniach zagłady. Tym, co je łączy jest walka o przetrwanie, a także opieka nad gołębiami pocztowymi, które stanowią jedyny łącznik oblężonej twierdzy ze światem zewnętrznym.
Alice Hoffman - jedna z najpoczytniejszych powieściopisarek amerykańskich. Ma na swoim koncie dwadzieścia jeden powieści, dwa zbiory opowiadań i osiem książek dla dzieci i młodzieży. Jej książki przetłumaczono na ponad dwadzieścia języków i doczekały się ponad stu zagranicznych wydań. Na podstawie jednej z jej powieści pt. Totalna magia powstał film z Sandrą Bullock i Nicole Kidman w rolach głównych. Gołębiarki zostały uznane za najważniejsza książkę w jej dorobku.



Do dziś pamiętam jakim cudem ta książka wpadła mi w ręce. Byłam w Lublinie i jedna Pani w księgarni wdała się ze mną w rozmowę i tak od słowa, do słowa zaczęłyśmy nawijać o książkach o Ona zaczęła pod niebiosa wychwalać „Gołębiarki”, owszem ostrzegała, że lektura będzie trudna, wyczerpująca emocjonalnie, ale że ona poleca. I dzięki Bogu za tą panią, bo opis na LC i na okładce lakoniczny, niewiele o treści książki mówił. A książka bardzo warta lektury. Zresztą Wy też mi pomogliście w dwóch ankietach, wiele głosów właśnie na „Gołębiarki” oddając.


Akcja książki toczy się w czasie żydowskiego powstania przeciwko Rzymianom. Są to lata siedemdziesiąte pierwszego wieku naszej Ery. Akcja właściwa to trzy lata, od zburzenia Świątyni Jerozolimskiej do upadku twierdzy Masada, ostatniego bastionu oporu rebeliantów. Jednak opowieści jaką snuje Hoffman towarzyszą liczne dygresje, retrospekcje, więc zakres czasowy jest zdecydowanie większy.  „Gołębiarki” to historia czterech zupełnie różnych kobiet. Każda opowiada swoją historię i historię życia w oblężonej twierdzy z własnej perspektywy. Każda opowieść ma swój styl, czytelnik wyczuwa, że zmienia się narrator, nawet nie były potrzebne zaznaczanie tego. Autorka naprawdę świetnie się spisała.  Każda z bohaterek Hoffman jest wyrazista i ma jakieś cechy, które ją wyróżniają, zapadają w pamięć.
Najpierw przemawia Jael, jej ojciec i brat są przedstawicielami radykalnego odłamu zelotów, są sykariuszami, zabiją kolaborujących z okupującymi Judeę Rzymianami.  Jael została wydarta z łona martwej matki, którą zabił poród. Ojciec ponad własne życie kochał żonę, więc znienawidził dziecko, którego przyjście odebrało mu żonę, dodatkowo Jael nosi imię zmarłej matki i ma jej płomienne rude włosy.  Ojciec traktuje córkę jak psa, dziewczyna uczy się więc być niewidzialną, nie rzucać się w oczy i nie ufać nikomu. W swoim niedługim życiu poznała bardzo niewiele życzliwych jej osób a los jakby celowo każdą z nich jej odbierał.

Jael jest kobietą o ogromnej wewnętrznej sile, poznajemy ją w okresie gdy z dziewczynki staje się kobietą.
Zmuszona do pospiesznego porzucenia Jerozolimy, jedynego domu jaki miała, jest jeszcze świadkiem zburzenia Świątyni, najświętszego miejsca dla Żydów, upadek żydowskiego miejsca kultu stanie się metaforą losu Jael, która stopniowo porzucać będzie wszystkie fundamentalne zasady swojej wiary. Ucieka z Ojcem i jego znajomym z Jerozolimy, tułają się po pustyni, walczą ze strachem, rozpaczą, głodem i pragnieniem, Jael zaś pierwszy raz, ale za to bardzo wyraźnie uświadamia sobie swoją kobiecość. Ta trudna pielgrzymka ma dramatyczne zwroty akcji, kończy się gdy cudem docierają do twierdzy wzniesionej ongiś przez Heroda Wielkiego – która teraz stała się schronieniem tych, którzy próbują zrzucić jarzmo rzymskiej okupacji. Po koszmarze pustynnej wędrówki Masada jawi się jako ziemia obiecana, jest tam spokój, jedzenie, picie i nadzieja. Są też nowe wyzwania. Jael trafia do pracy w gołębniku, gdzie razem z trzema innymi kobietami będzie opiekowała się gołębiami, które odgrywają ważną rolę w życiu mieszkańców twierdzy. 
"Oblężenie i zniszczenie Jerozolimy" - David Roberts


Riwka zaraz po Jael rozpoczyna swoją opowieść. W Masadzie jest z wnukami i zięciem. Kiedyś była szczęśliwą, pełną życia i optymizmu kobietą, Bóg pobłogosławił jej życie, dając jej kochającego, dobrego męża. Mąż Riwki był piekarzem, kobietę codziennie budził zapach pieczonego chleba był człowiekiem dobrym i pogodnym. Wspólnie, doczekali się pięknej córki, która swoją urodą oczarowała uczonego w piśmie, który pokochał ją ogromnym uczuciem. Byli szczęśliwą, pełną miłości i zgody rodziną. Aż przyszli Rzymianie, najpierw zginął mąż Riwki, później pohańbili i okaleczyli córkę, co sprawiło, że ta zatraciła swą duszę. Wnukowie patrząc na to co z ich matką robili żołnierze stracili głos, po śmierci żony jej zięć jakby rozum postradał. Całkiem jak Nowowiejski z „Pana Wołodyjowskiego”.  Riwka początkowo z wilka patrzy na Jael, ale z czasem nabiera do niej przekonania. Jej życie to historia wielkiego smutku. Kobieta, która powinna myśleć tylko o kołysaniu wnuków, musi patrzeć jak całe jej życie obraca się w gruzy, a gdy wydaje się, że dotarła z bliskimi do oazy, na horyzoncie zbierają się czarne chmury będące ponurym zwiastunem tego co ma nadejść.


Po Riwce do głosu dochodzi Aziza, niepokorna dziewczyna, córka czarownicy. Nie raz zmieniała swoje przeznaczenie, wielokrotnie widziała i przeżyła rzeczy, które nie były odpowiednie dla jej wieku lub płci. Aziza jest harda, Aziza chodzi własnymi ścieżkami a jedyną istota, którą bezgranicznie kocha jest jej młodsza siostra.  Wydaje się, że swoją kobiecość odkrywa za sprawą brata Jael – przystojnego jak młody bóg wojownika Amrama. Aziza traci po kolei wszystko, jako małe dziecko została wyrwana ze swego środowiska, później utraciła uwagę swojego ojczyma, po to by następnie udać się z matką w nieznane. Nie wie dlaczego trafiły do Masady. Może co najwyżej tylko się domyślać. Podczas pobytu – zyskuje pewność, miesiące pobytu w oblężonej twierdzy zmieniają w niej wszystko, także to – w jaki sposób postrzega matkę – zresztą ich relacja jest bardzo dynamiczna. W mieście, gdzie z pozoru, wszyscy żyją kradzionym życiem, dzieje się mnóstwo rzeczy, które sprawiają, że dusza Azizy dojrzewa i kształtuje się.


Matka Azizy – Szira podejmuje opowieść na końcu, to z jej ust usłyszymy dlaczego Masada upadła. To, a także dzieje jej życia, pełnego wielkiego uczucia, które zdeterminowało jej życie. W jej życiu dużą rolę odgrywała magia, która sprawiła, że została wypchnięta poza nawias społeczeństwa. Jej żywiołem była woda i tak jak ona Szira jest dynamiczna, nieuchwytna, dąży ku wolności i niezależności. Szira jest niezwykle wytrzymała, miłość dodała jej sił. Wiedźma, z sercem przepełnionym miłością i bólem, której dopiero śmierć przyniesie spokój.


Chciałam Wam pokrótce zarysować o czym jest ta książka. Żadne jednak słowa nie oddadzą, klimatu i stylu tej książki. Od pierwszych słów wkraczamy do innego, nieznanego świata. Nie wiem jak Wy, ale moja wiedza dotycząca Izraela jest szkolna, co za tym idzie skąpa i wybiórcza. O powstaniach żydowskich w szkole niewiele się mówiło. Ta książka pokazuje, jak heroiczna walka toczyła się na początku naszej ery. Walka do ostatniej kropli krwi, walka o honor o wolność. Nieustępliwa. Masada zajmuje bardzo ważne miejsce w świadomości Izraelczyków. To co zrobili, broniący się tam do końca ludzie, stali się symbolem, wolności i nieustępliwości – do samego końca. Masada to symbol, tak ważny, że dziś żołnierze izraelskiego wojska przysięgają „Masada nigdy więcej nie zostanie zdobyta”.

Gorąco zachęcam Was do lektury tej książki, jest to książka poruszająca, dająca do myślenia. Skłania do rozmyślań na wiele tematów. Pokazuje siłę miłości, przyjaźni. Pokazuje jak pozornie słabe kobiety, w trudnych warunkach zmieniają się i stają się nieustraszone, twarde. Napisana w świetnym stylu. Mocna. Tak mocna, że niekiedy wręcz przypala nerwy, przyprawia o gęsią skórkę.  Przepiękna, niezwykła książka.
Bardzo polecam!



29 komentarzy:

  1. Ależ potężny post Kasiu napisałaś. To już świadczy dobrze o książce, która z czego cieszę się bardzo czeka u mnie jeszcze na czytanie. Ale jest.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. :)) nie mogłam się opanować. Jest świetna! Po prostu. Pisałam, pisałam i mam wrażenie, że i tak mało i kiepsko napisałam!

      Usuń
  2. Co ja mogę powiedzieć - dobra książka, świetna lektura, niesamowita fabuła, dobry styl, wciągająca, ale w moje widzenie świata nic nowego nie wniosła. Relaksująca, ale tak do pochłonięcia na jeden raz - i to by było na tyle. Ale ja maruda jestem.

    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. a tam marudna od razu :P nie zachwyciła Cię, nie może wszystkich, wszystko zachwycać :) Czy do niej wrócę - sama nie wiem... ale czytało mi się dobrze :)

      Usuń
    2. A czyta się świetnie! I z pewnością warto - intrygująca.

      ;*

      Usuń
    3. Mamie chcę podsunąć, ale dałam Jej "Wojna nie ma w sobie nic z kobiety" i mi źlamda jaka to ciężka i przygnębiająca, ale świetna, książka, że wstrzymam się z kolejną pozycją, która łatwa nie jest.
      :** :)

      Usuń
    4. Też muszę dać mamie "Gołębiarki". Czuję, że jej się spodoba.

      "Wojna nie ma w sobie nic z kobiety" jeszcze przede mną...

      Usuń
    5. Ja się za bardzo boję wojny teraz, żeby brać się za tę książkę. A Mamik czytał "Czarnobylską modlitwę" i też chodziła niesamowicie poruszona. Mnie dusza boli od czytania reportaży. A zamówiłam kolejny. O Izraelu - pod wpływem "Gołębiarek"

      Usuń
    6. ...ech - tak to z nami bywa. Po przeczytaniu jednej książki mamy na liście następne. ;)

      (ktoś to gdzieś powiedział, w jakiejś książce..)

      Usuń
    7. Nie mam pojęcia :D a ja akurat mam szlaban na nowe książki. Bo kiedy te co mam przeczytam. Wczoraj patrzyłam sobie na zachód słońca <3 i myślałam co z moimi książkami będę jak umrę. Kto je pogłaska i utuli. To chociaż przeczytać je muszę :))

      Usuń
    8. :) Wariacie Ty mój!

      Kacha, musisz po prostu zostawić potomka (potomków) :)!!
      A jak nie, to zapiszesz jakiejś bibliotece w testamencie i uszczęśliwisz wielu ludzi. ^^
      Też mam szlaban :D Wiecznie mam szlaban. I co z tego... ;)

      :*

      Usuń
    9. :D
      Ja i potomek, wyobrażasz to sobie. Moja Przyjaciółka roztacza niekiedy wizje, jaką demoniczną matką bym była :P

      A bibliotece nie zapiszę, bo ludzie niszczą i nie szanują.

      Teraz naprawdę mam szlaban. Bo do końca świata się nie wyrobię

      Usuń
    10. A co Ty tam przyjaciółki słuchasz!

      No jeśli tak, to naprawdę nie masz wyjścia - SZLABAN i koniec!

      To znaczy, że jak kupisz jeszcze jakąś książkę i ja się o tym dowiem, to Ci tyłek spiorę! [albo dostaniesz po rzyci, jak mówią górale] ;D

      Usuń
    11. U nas rzyc też cieszy się popularnością :P chociaż brzmi to dwuznacznie.


      Przyjaciółka zna mnie jak zły szeląg - wie co mówi ;)


      Pilnuj mnie Olik, pilnuj :)) :*

      Usuń
  3. Świetna recenzja, widziałam książkę, ale nie wiedziałam czego mam się po niej spodziewać widzę, że powinnam była kupić.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo dziękuję :))) Oby lektura nie zawiodła :)

      Usuń
  4. Jak dla mnie jedna z najlepszych książek jakie czytałam w zeszłym roku - po prostu cudo :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No!! :) A ja bym ją przegapiła ;/ coś chemia nie działała.

      Usuń
  5. Witaj! Natknęłam się na Twój blog przypadkiem i od razu zaczęłam przeglądać książki, które przeczytałaś. Muszę przyznać, że jestem pod wrażeniem. Czytasz niesamowicie dużo, co naprawdę podziwiam. Sama od niedawna zaczytuję się w książkach. Jednak nie w tak niesamowitej ilości jak Ty, mimo wszystko dążę do tego. ;-) Niestety mam przypadłość zaczynania wielu książek naraz, co skutkuje tym, że nie mogę skończyć żadnej w szybkim czasie. Mimo to próbuję to zwalczać ;) Powodzenia w dalszym zagłębianiu się w lektury! :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję!! :) faktycznie, największy problem to gdy kilka książek jest rozgrzebanych, samej też mi się to zdarza, ale staram się walczyć ;)

      Usuń
  6. Kurcze tak o niej napisałaś , że nie sposób nie sięgnąć

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się :) mam misję zachęcania do tej książki :)

      Usuń
  7. To się przyznam, że byłam wśród głosujących na "Gołębiarki" właśnie. Strasznie mnie ta książka ciekawi...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To ja Ci bardzo dziękuję że mnie popchnęłaś do tej książki :))

      Usuń
  8. Jakie szczęście, że udało mi się upolować tę książkę w promocji. Po recenzji aż mnie skręca, żeby jak najszybciej ją przeczytać :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też swoją kupiłam w promocji :) Warto dać się skusić - prawda?
      Niech Cię nie skręca - czytaj :)

      Usuń
    2. Prawda :)) Będę, ale cierpię na brak czasu, coraz trudniej znaleźć chwilę na czytanie :/.

      Usuń
    3. Niestety signum temporis. I tyle dobrych książek umyka

      Usuń
  9. Na początku bałam się, że historia rozgrywająca się tak dawno mnie nie porwie, ale widzę, że to nie przeszłosć jest w tej książce najważniejsza, ale kobiety. Bardzo chętnie przeczytam - zaintrygowałaś mnie. :)

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (2) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (2) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (2) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (1) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (1) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (6) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (5) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy