sobota, 17 marca 2018

"Elegia dla bidoków" - J.D. Vance [ gdy zamiast amerykańskiego snu, masz koszmar ]

Elegia dla bidoków, książka o której ostatnio było bardzo, bardzo głośno. Miała to być opowieść tłumacząca wygraną Trumpa, co było dla wielu szokiem, to miało być zerwanie z mitem Ameryki, jako Eldoradu, co dla wielu Polaków byłoby szokiem. Gdy przeczytałam pierwsze zdania tej książki przeszedł mnie dreszcz, nie wiedziałam o co chodzi, czyżby ta książka miała być aż tak dobra? Ktoś powie, po co nam czytać o amerykańskiej biedzie, bo to mamy mało własnej? Teoretycznie tak, powinniśmy się zająć własnym podwórkiem, ale my Polacy ciągle tak wzdychamy za Ameryką, naprawdę znam wiele osób, które Stany utożsamiają z ziemią obiecaną, a przecież, na przykładzie tej książki, widać, że tak naprawdę mamy wiele punktów wspólnych i z łatwością można w tej książce odnaleźć wiele tematów, z naszego podwórka.







Od ponad 60. tygodni bestseller „New York Timesa”, niemal 2 miliony sprzedanych egzemplarzy. Prawa do tłumaczenia nabyli wydawcy z kilkunastu krajów. W produkcji film w reżyserii Rona Howarda.

Zdaniem recenzentów i czytelników Elegia dla bidoków odpowiada na pytanie: dlaczego Donald Trump wygrał wybory.

Porażająca, choć niepozbawiona humoru opowieść o dorastaniu w biednym miasteczku w „pasie rdzy”. To również napisana z uczuciem i zaangażowaniem analiza kultury pogrążonej w kryzysie – kultury białych Amerykanów z klasy robotniczej. O zmierzchu tej grupy społecznej, od czterdziestu lat ulegającej powolnej degradacji, powiedziano już niejedno. Nigdy dotąd jednak nie opisano jej z takim żarem, a zwłaszcza – od środka.

Historia Vance’ów zaczyna się w pełnych nadziei latach powojennych. Ciężką pracą udało im się awansować do klasy średniej, a ukoronowaniem sukcesu stał się J.D., który jako pierwszy w rodzinie zdobył dyplom wyższej uczelni. Vance pokazuje jednak, że nie da się uciec od spuścizny przemocy, alkoholizmu, biedy i traum, tak typowych dla rejonu, z którego się wywodzili.

Elegia dla bidoków to aktualne i niepokojące rozważania o tym, że znaczna część Stanów Zjednoczonych straciła wiarę w amerykański sen, co znalazło odzwierciedlenie w wyniku ostatnich wyborów prezydenckich. To książka, która pokazała Amerykanom z dużych miast, jak mało wiedzą o swoich rodakach, jak mylne mają o nich wyobrażenie. Ciepła, wyrozumiała narracja Vance’a stała się ważnym głosem w dyskusji o rozwarstwieniu społecznym. W tym sensie jest to rzecz uniwersalna, rzuca nowe światło na podziały społeczne i polityczne również w Polsce.

Już na samym wstępie J.D. Vance pisze, że ma nieco ponad trzydzieści lat i żadne dokonania nie uprawniają go do napisania autobiografii, nie pisze wspomnień. Próbuje zanalizować pewne zjawisko, opowiedzieć o życiu w Pasie Rdzy, regionie rozciągającym się pomiędzy Wielkimi Jeziorami na północy a Appallachami na południu. Kiedyś to była Stalowy Pas, określał region oparty na przemyśle ciężkim, który dał ludziom pochodzącym z biednych rodzin na awans społeczny, bo dzięki temu, że praca w tym przemyśle nie wymagała wykształcenia, pozwalała zdobyć zawód i dawała pensję pozwalającą uplasować się w klasie średniej. Migrowały całe rodziny. A później ten przemysł stopniowo upadał.  Brak pracy, brak perspektyw, tylko degrengolada w totalnej beznadziei, bo jak uciec bez pieniędzy, jak uchronić się przed przedawkowaniem, bo takie rozrywki oferuje ten świat. A jednak autor skończył prawo na Yale, czy był pobłogosławiony przez wróżki? Nie on, zdaje sobie sprawę, że zawdzięcza wszystko dwójce wojowniczych bidoków, którzy wyemigrowali z Appallachów w wieku nastu lat i wierzyli, że ich potomkowie dokonają rzeczy wielkich. I o tym jest ta opowieść. O codziennym życiu w amerykańskim koszmarze, o biedzie, dziewczynach zachodzących w przypadkowe ciąże, matkach które co i rusz sprowadzają nowych tatusiów, braku stabilizacji i przemożnym pragnieniu ucieczki. Lektura zapadająca w pamięć.


Jestem pewna, że każdy z was zna, nawet jeśli nie całe miasta, to dzielnice, gdzie kiedyś mieszkali robotnicy pobliskiej fabryki, która nie przetrwała próby kapitalizmu, kiedyś rozbudowywane, szkoły, przedszkola, potencjał, pogrążyły się w beznadziei i nikt o zdrowych zmysłach nie zapuści się tam po zmroku, a i w dzień lepiej tam nie zaglądać. Współczesne getta. Autor opisuje ten świat od środka, jest jednym z tych, którym udało się wyrwać, udało się, bo miał wsparcie bliskich osób, którzy wierzyli w siłę wykształcenia i tłukli mu to do głowy. Jednak perypetie tego chłopaka, to jak układało się jego życie, brzmią jak koszmar. My określilibyśmy to jednym słowem; patologia. Dziadkowie go niewątpliwie kochają, wyznają wprawdzie specyficzny katalog wartości, bo prawo pięści jednak jest niezbyt dobre podwaliny, ich język jest do bólu wulgarny, ale oni tego chłopca ocalili. Matka była niewydolna, sama potrzebowała pomocy i jest do bólu irytująca, wiele takich matek jest i u nas, kobiet, które pochłonął konsumpcjonizm, które zachwiały się dobrobytem rodziców i używają tego życia bez myślenia o konsekwencjach.

Homo novus czyli człowiek z awansu społecznego, to zawsze ciężkie zagadnienie, zawsze jest to trudna droga, ale może być ekstremalna. I tak, uważam, że Vance nie miał najgorzej, ale zdecydowanie przeszedł bardzo trudną drogę, zahartował swój charakter i nauczył się doceniać co ma.

Rzadko opisywana strona Ameryki, na pewno warto się z nią zapoznać, by mieć świadomość, że Ameryka to nie tylko splendor i góry dolarów. Świetne studium, całej grupy społecznej, procesów, konsekwencji ludzkich wyborów. Naprawdę nie spodziewałam się, że aż tak mnie ta książka porwie!!



*tłumaczył: Tomasz S. Gałązka

2 komentarze:

  1. Amerykański sen to nie tylko sielanka, ale dla wielu koszmar biedy i braku perspektyw. Autor dobrze przedstawił drugą twarz Ameryki.

    OdpowiedzUsuń
  2. Fajne przedstawienie społeczeństwa...

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Według Wydawnictw

Czarna Owca (9) Dom Wydawniczy Rebis (3) Wydawnictwo Psychoskok (1) Wydawnictwo Agora (3) Wydawnictwo Albatros (5) Wydawnictwo Bellona (2) Wydawnictwo Bukowy Las (3) Wydawnictwo Czarna Owca (11) Wydawnictwo Czarne (8) Wydawnictwo Czwarta Strona (12) Wydawnictwo Czytelnik (2) Wydawnictwo Dolnośląskie (7) Wydawnictwo Edipresse Książki (6) Wydawnictwo Erica (1) Wydawnictwo Esprit (1) Wydawnictwo Feeria (1) Wydawnictwo Filia (9) Wydawnictwo Hachette (2) Wydawnictwo Harper Collins (7) Wydawnictwo Insignis (2) Wydawnictwo Iskry (3) Wydawnictwo Kobiece (17) Wydawnictwo Książnica (6) Wydawnictwo Literackie (22) Wydawnictwo MAG (1) Wydawnictwo Marginesy (16) Wydawnictwo Media Rodzina (5) Wydawnictwo Mg (7) Wydawnictwo Muza (8) Wydawnictwo Nasza Księgarnia (3) Wydawnictwo Noir Sur Blanc (3) Wydawnictwo Nova Res (2) Wydawnictwo Nowa Proza (1) Wydawnictwo Otwarte (13) Wydawnictwo Pascal (7) Wydawnictwo Planeta (1) Wydawnictwo Poradnia K (1) Wydawnictwo Poznańskie (5) Wydawnictwo Prószyński (32) Wydawnictwo PWN (2) Wydawnictwo Replika (15) Wydawnictwo Smak Słowa (3) Wydawnictwo Sonia Draga (2) Wydawnictwo SQN (4) wydawnictwo Stara Szkoła (1) Wydawnictwo superNOWA (1) Wydawnictwo Szara Godzina (3) Wydawnictwo Szelest (1) Wydawnictwo Szósty Zmysł (3) Wydawnictwo Świat Książki (7) Wydawnictwo Święty Wojciech (1) Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (6) Wydawnictwo Uroboros (2) Wydawnictwo Vesper (1) Wydawnictwo W.A.B (17) Wydawnictwo WAM (2) Wydawnictwo Wielka litera (2) Wydawnictwo YA (3) Wydawnictwo Young (1) Wydawnictwo Znak (38) Wydawnictwo Zwierciadło (1) Wydawnictwo Zysk i s-ka (13)

Categories

2016 przeczytane (259) 30 dni z książkami (23) 52 filmy w 2014 (22) 52 filmy w 2015 (6) akcje (27) amor vincit omnia (10) Angielski ogród (6) audiobook (16) autobiografia (2) biografia (58) bolly (9) candy (2) Cmentarz Zapomnianych Książek (2) czytam przeleżałe trupy z półek (32) czytane 2018 (150) dzienniki (2) Euro 2012 (4) fantastyka (5) felietony (2) historia (28) kkd (4) klasyka (26) klasyka literatury popularnej (19) kolorowe czytanie (4) komedia (1) koty (5) kryminał (77) kucharzę (53) listy (1) literatura na peryferiach (4) łańcuszek (20) Mundial RPA (1) muzycznie (47) naturalnie (2) nie samą książką (141) oglądnęłam (189) ogrodowo (5) oscarowe wyzwanie (2) pachnące (129) planowanie i zagospodarowanie(niekoniecznie przestrzenne) (8) plany (7) podaj cegłę (13) podróże (4) podróże w czasie (13) podsumowanie (91) podsumowanie 2015 (12) podsumowanie 2016 (11) podsumowanie 2017 (14) podsumowanie 2018 (7) poezja (6) prawdziwe historie (17) projekt - nobliści (5) prywatne (74) prywatnie (9) przeczytałam (1712) przeczytałam 2015 (243) przeczytane w 2010 (1) przeczytane w 2011 (1) Real Madryt (3) recenzja książki (678) recenzyjne (974) religia i duchowość (4) reportaż (21) retro (3) robótki (24) roczne podsumowanie (7) romans (71) saga rodzinna (12) seriale (32) sportowo (26) stosik (102) test (1) top10 (12) turystycznie (1) village candle (12) w 2017 przeczytałam (226) woski (126) wymiana (8) wyzwanie - Agatha Christie (54) wyzwanie czytelnicze (69) wyzwanie filmowe (31) wyzwanie Picoult/Sparks (2) wyzwanie w centymetrach (1) yankee candle (94) z półki 2015 (3) zakupy (1) zapowiedź (11)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (2) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (4) Anna J. Szepielak (3) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (2) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (2) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (2) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (3) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (5) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (9) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (2) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (3) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (5) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (3) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (3) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (8) John Seeney (1) Jojo Moyes (8) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (7) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (2) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (16) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (3) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (6) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy