środa, 13 sierpnia 2014

"Powstanie `44" - Norman Davies

W 60. rocznicę Powstania Warszawskiego ukazała się najnowsza książka Normana Daviesa, jednego z najbardziej popularnych i najchętniej czytanych współczesnych historyków...












 Sierpień w naszym kraju to miesiąc pamięci o Powstaniu Warszawskim. Oglądając w godzinie W, obchody rocznicowe – bo to już 70 lat!! Popłakałyśmy się z Panią Matką, jak dwie sentymentalne niewiasty. Przy okazji posłuchałyśmy o monumentalnym dziele Daviesa. Krótka wymiana spojrzeń i… bierzemy. Dziś mija tydzień od chwili, gdy kurier przytargał pakę, ważącą kilka kilo(według mojej wagi samo powstanie waży dobrze ponad 2 kg.). Tydzień towarzyszyła mi ta książka… ostrzegam Was przed jej wagą(nie tylko treściową),  od nadmiernego czytania w złej pozycji nadwyrężyłam sobie bark. Dziś skończyłam… Mam nadzieję, że namówię Was Polki i Polacy do sięgnięcia po tę książkę…
 
Norman Davies - moja nowa miłość. 


Zacznę od przytoczenia cytatu z tej książki, który walnął mnie w twarz:
„Najwyższy czas, aby reszta świata, który sprawie Wolności poświęca tyle retorycznej energii, także złożyła hołd niezrównanemu pokoleniu kobiet i mężczyzn, których oddanie sprawie Wolności niewiele ma sobie równych. Trzeba zapomnieć  dawnych politycznych potyczkach. Albowiem każdy, kto ceni sobie dzisiejszy wolny świat, ma wobec warszawiaków z 1944 roku wielki dług wdzięczności. Dali cenny przykład wierności staromodnym wartościom – patriotyzmowi, altruizmowi, wytrwałości, poświeceniu i poszczuciu obowiązku. Jak Spartanie Leonidasa pod Termopilami, wspaniali w klęsce, i jak bojownicy warszawskiego getta z 1943 roku, zasługują na podobne, pełne podziwu epitafium:
Przechodniu, powiedz światu,
Że spoczywamy tu,
Posłuszni swoim prawom.”*

Może tym razem powinniśmy się uczyć od ludzi z Zachodu, którzy ponad naszymi narodowymi sporami potrafią dostrzec z właściwej perspektywy właściwy kontekst Powstania?
 
najlepiej czyta się w łóżku
Norman Davies napisał tę książkę na sześćdziesiątą rocznicę wybuchu Powstania, w Jego odczuciu ta rocznica była jedną z ostatnich, gdy możemy rozmawiać i spotkać się z tymi, którzy brali udział w walce. Zasłużyli na solidne rozliczenie. Po latach wolności w „demokratycznej” i socjalistycznej Polsce, gdy wciąż byli uważani za bandytów a Powstanie nie było czynem bohaterskim a zbrodniczym, zasłużyli na prawdę. Ja już nie doświadczyłam zakłamania Polski Ludowej, jestem z pierwszego pokolenia, które mogło mówić o Katyniu i Monte Cassino. Moja Mamusia tylko opowiadała mi o tym jak Dziadziuś słuchał w sekrecie Wolnej Europy i jak ukrywał swoją przeszłość Akowca. Moja Mamusia znała prawdę, ale przecież wśród Nas chodzą ludzie, którym socjalizm robił wodę z mózgu i nie miał kto im powiedzieć prawdy. A nie było w tym ich winy. Norman Davies we wstępie opowiada o wycieczce do Warszawy, gdy uderzyło go, że on student prestiżowego Uniwersytetu nie wie o tak ważnych sprawach.
Davies stworzył opus magnum, jego książka jest wynikiem wieloletnich studiów i rozmów z osobami, które w Powstaniu Walczyły. Zastanawiam się czy chociaż fragmenty nie powinny być lekturą obowiązkową?
Zacznijmy od początku, ponieważ książka nie jest przeznaczona li i jedynie na rynek polski, Davies kreśli szeroki kontekst historyczny. Do właściwego Powstania dojdziemy po ponad trzystu stronach czytania, po pierwsze o siatce sojuszy obowiązujących w ogarniętej wojną Europie i świecie, później poznamy rzeczywistość w okupowanej Polsce oraz zapuścimy się za linię naszych wschodnich nieprzyjaciół, tfu!! Co ja gadam naszych socjalistycznych sojuszników i przyjaciół broni! I dopiero po wydarzeniach poprzedzających godzinę W, przechodzimy do powstańczych walk. Walki te opisane są kompleksowo, nie tylko z polskiej perspektywy, ale z tak zwanego szerokiego kontekstu, co się działo u sojuszników, w czasie gdy Warszawa walczyła, czy faktycznie wystawili Nas do wiatru i dlaczego?
Dlaczego Powstanie skapitulowało? Co się później stało? Davies sięga w badaniu skutków Powstania do lat bardzo współczesnych. Książka, to nie tylko sucha historyczna relacja, to świadectwa żołnierzy i cywilów, sporo zdjęć i dodatków, które pozwolą Nam podreperować wiedzę.



Nie czytało mi się „Powstania `44” łatwo, książka wymaga skupienia, a z racji na rozmiar i wagę najlepiej czyta się ją w łóżku. Nie czytało mi się jej szybko i nie zawsze z wypiekami, ponieważ(o czym wspominałam wyżej) jest to książka również dla czytelnika nie-Polaka, Davies pisze dużo o rzeczach o których polski czytelnik, który już sięgnie po tę książkę, będzie wiedział, pierwsze 300 stron, to powtórka z okupowanej Polski, nie radzę jednak opuszczać tych fragmentów, bo w gąszczu informacji powszechnie znanych(dobra, może nie powszechnie znanych, bo ostatnio usłyszałam, że nie każdy WYKSZTAŁCONY człowiek wie kim była Eva Braun), są perełki – ciekawostki, których szkoda przegapić.  Opis powstania jest wyważony, nie atakuje Nas z każdej strony wytrzewionymi zwłokami, nie oblewa hektolitrami krwi, to nie historyczny brukowiec, ale proza historyczna na doskonałym poziomie. Jednak jeśli chcecie oszczędzić sobie brutalnych opisów… cóż sięgnijcie do… nie wiem stenogramów z prac Sejmu ostatnich lat?
Baczyńskiego wiersz... jak proroczy.

Na końcu, tuż przed dodatkami i indeksem nazwisk mamy "Raport przejściowy", streszczenie i podsumowanie najważniejszych informacji o powstaniu z tak lubianą przez Polaków gdybologią oraz szukaniem  dziury. 

Rozdziały po upadku Powstania, zwłaszcza reakcje Sowietów i rozprawa z Akowcami, też nie były dla mnie novum, od dawna żyję w kulcie Procesu szesnastu(jeden ze skazanych – Adam Bień – to mój krajanin, którego mój Tatuś poznał a później był na Jego pogrzebie, a że Tatuś umie zarażać córeczkę w wieku szesnastu lat zaczytywałam się stenogramami z procesu). Nie wszystko było dla mnie odkryciem Ameryki, ale naprawdę wielu rzeczy się dowiedziałam, wiele białych plam zniknęło.
Czego chcieć więcej?’
‘Cieszę się, że mogłam sięgnąć po tę książkę, ciężko opisać jej wspaniałość, doskonałe pióro Daviesa, wyczuwalną pasję i szacunek do ludzi, którzy oddali wszystko.
 
nawet nad wodę ją zabrałam. 
Polecam!! Nie pożałujecie wydanych pieniędzy i czasu : )






* N.Davies "Powstanie `44", Wydawnictwo Znak 2012, s. 827.

14 komentarzy:

  1. Słyszałem oczywiście o książce, ale bałem się jej, nie sądziłem, że będzie taka dobra. Muszę ją znaleźć...

    Dziękuję i pozdrawiam
    Michał.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli mam być szczera sama się obawiałam tej książki, cieszę się, że bezpodstawnie :)
      Pozdrawiam również :)

      Usuń
  2. Spore tomisko, jednak dla miłośnika historii twórczość Normana Daviesa jest obowiązkowa :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam zaczęty "Mikrokosmos" i jestem tak samo zachwycona!

      Usuń
  3. Jakoś to naszą historię zwykle traktuję po "macoszemu", a wielka szkoda, przydałoby się przeczytać taką powieść.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. w rodzimej historii najtrudniej o obiektywizm... niestety.

      Usuń
  4. Abstrahując od książki, bowiem aktualnie z tematyką ciężką, bo wojenną/powstańczą, po "Niewidzialnym moście" Julie Orringer wkraczam w fazę chwilowej separacji, to zastanawia mnie jedno... Jak Ty potrafisz czytać i pić piwo? :D Normalnie mnie się to nie udaje, bo zwykle zasypiam w połowie strony, jaka by nie była ciekawa, albo czytam tak szybko, że muszę wracać, by sobie przypomnieć, co przed sekundą przeczytałam...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zabiłaś mnie xD - nie wiem :D i Cornelius i redd`s mają tych promili niewiele, ale zwykłe piwo też piję spokojnie... może mam już tak uodporniony organizm. Jak piję to nie usnę, bo wiem, że zaleję się piwem, ale nie ukrywam, że leżąc i czytając nadal po wypiciu piwa zdarza mi się usnąć :) I zwykle ktoś przychodzi, wyjmuje mi z rąk książkę i gasi światło.

      "Niewidzialny most" był cudny - namawiam na pozostałe ksiażki z serii

      Usuń
  5. Nie wiem czy dam radę pod względem psychicznym. Mogę czytać naprawdę różne "straszne" książki, ale tematyka wojenna długo pozostaje mi w pamięci, bardzo wszystko przeżywam (do tego stopnia, że sny często związane są z wojną) i długo rozpamiętuję. Dlatego zawsze przed taką książką muszę w jakimś stopniu przygotować się psychicznie, a potem i tak w sumie nie jest łatwo...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam podobnie, ale ta książka jest inna, spokojniejsza. Dobrze się ją czyta, uderza po psychice, ale łagodniej

      Usuń
  6. Jeśli chodzi o historię, to tylko Davies.
    http://zakurzone-stronice.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
  7. Skoro Tobie się spodobały to już zapisuje ja listę muszę mieć.

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (3) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (3) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (3) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (2) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (2) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (6) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (6) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy