czwartek, 3 grudnia 2015

"Rok 1984" - George Orwell [ raz dwa trzy - Wielki Brat patrzy]

Lekturę książek Orwella obiecywałam sobie od dawna. Ongi czytałam książkę W hołdzie Katalonii, ale niestety w swej ignorancji ominęłam dwie sztandarowe książki Orwella Folwark zwierzęcy i właśnie Rok 1984. Dlatego wyzwanie Bookathonu było idealne, coś mi się kołatało – może błędnie, że Orwell był kiedyś lekturą. Jeśli nie był i nie jest, to być nią powinien. Chociaż ja akurat coraz bardziej powątpiewam, że młodzież można nauczyć czegokolwiek, a już myślenia i wyciągania wniosków? No bardzo kontrowersyjne.


Wszyscy wiedzą, że Rok 1984  to wzorcowa powieść antyutopijna, nie pokazuje krain wymarzonych, wyśnionych rzeczywistości, ale przerażającą i wrogą wizję świata. Wydaje mi się, że gdy Orwell pisał tę książkę, jej wydźwięk był jeszcze mocniejszy. Przypomnijmy, bo może nie wszyscy wiedzą, że datą jej powstania jest rok z tytułu, ale z zamienionymi ostatnimi cyframi. A więc 1948. A przynajmniej niektórzy tak twierdzą. Świat na skraju zimnej wojny, ze złym Związkiem Radzieckim, tuż po krwawej wojnie rozpętanej przez szalonego dyktatora, ta książka w chwili wydania musiała być niezwykle aktualna i dająca do myślenia. Czy ludzie bali się, że ich świat będzie tak wyglądał?  Wprawdzie w Polsce cenzura długo nie pozwalała na oficjalny druk, to jednak w drugim obiegu w końcu się pojawiła.  Książka opowiada o Winstonie Smith żyjącym w Oceanii, jednym z trzech supermocarstw, które powstały. Pozostałe trzy mocarstwa to Eurazja, a więc Związek Radziecki, który wchłoną Europę – prócz Wielkiej Brytanii, bo ta należy do Oceanii. Mamy jeszcze Wchódazję, czyli bardzo tłoczne Chiny – mniej więcej. Te wszystkie trzy mocarstwa ciągle ze sobą walczą.
Oceania jest państwem terroru myśli, wszystko kontroluje Partia, na czele stoi Wielki Brat, który PATRZY, jak głoszą plakaty. Każdy aspekt życia ma być podporządkowany państwu, niedopuszczalna jest miłość, przyjaźń, kontakty międzyludzkie. Nawet stosunki seksualne, mają koncentrować się na spłodzeniu obywateli walczących za kraj. Trwają prace nad zlikwidowaniem orgazmu. Ludzie, którzy występują przeciwko linii Partii są ewaporowani, a więc usuwa się ich, nie tylko z teraźniejszości, ale również wymazuje się po nich wszelki ślad.
Winston pracuje w Ministerstwie Prawdy, przerabia artykuły, aby aktualne wydarzenia zgadzały się z prognozami sprzed miesięcy. Pewnego dnia coś w nim pęka i zaczyna myśleć. Zakochuje się, zdecydowanie występuje przeciwko linii Partii.


Chciałabym czasami przeczytać książkę, w tym czasie w którym była ona wydana, czuć aktualne wydarzenia, emocje towarzyszące życiu i przekonać się jak wszystko wpływało na odbiór powieści. To pragnienie było wyjątkowo gorące przy lekturze Roku 1984. Na pewno z perspektywy czasu, takie czytanie w oderwaniu od stanu aktualnego, który był przecież inspiracją dla tej książki, bo to czułam, było uboższe. Owszem wzbogacone o wiedzę historyczną, ale jednak jak inaczej, głębiej musieli przeżywać tę książkę, ci, którzy pamiętali rządy Hitlera, lub którzy uciekli spod buta Stalina.

To jest niezwykła książka, która oddziałuje na psychikę, która już tak wiele wniosła do kultury i powszechnej świadomości, że nie sposób jej w żadnej sposób umniejszać, krytykować, a ciężko mi ją omówić, bo jej siła tkwi w emocjach jakie wzbudza. Można więc tylko ją przeczytać.


Do czego gorąco was namawiam. Bo wciąż jest aktualne zdanie: Ortodoksyjność oznacza niemyślenie, brak potrzeby myślenia. Ortodoksyjność to nieświadomość.


6 komentarzy:

  1. Podziwiam Cię, że czytasz tak ambitne, moim zdaniem, lektury. Ja po całym, zwariowanym dniu pracy marzę jedynie o powieści lekkiej, niewymagającej wytężenia umysłu. Zresztą ja ogólnie z klasyką jestem na bakier.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam strasznie wyrzuty, że czytam tyle literatury popularnej, że powinnam korzystać i poznawać wielkie dzieła, ale no kurczę...

      Usuń
    2. A ja nie mam wyrzutów sumienia. Czytam to, co chcę, a nie to, co powinnam. Wszak czytanie ma być przyjemnością a nie obowiązkiem, dlatego nie miej żadnych wyrzutów sumienia, że wybierasz taką, a nie inną literaturę.

      Usuń
    3. Ja lubię ambitne książki, tylko tak jak piszesz, po tej pracy to bywam czasami tak wypłukana, że Elementarz Falskiego to dla mnie zbyt ambitne dzieło :)

      Usuń
  2. Recenzja dość uboga, a przecież o książce można napisać tak dużo! Te wszystkie toposy... złamany zakaz, utopia i antyutopia, analogie nie tylko do ZSRR (chociaż głównie) ale i do wielu innych państw. Poza tym stosunek licznych postaci i NIELICZNYCH LUDZI do całej tej sytuacji...
    Ja do młodzieży się zaliczam, mam 17 lat i nie uważam, żeby moje pokolenie nie było w stanie "myśleć i wyciągać wniosków", niektórzy po prostu nie chcą tego robić. Ale to nie tyczy się tylko młodzieży, wśród dorosłych znajduje się również przerażająca grupa tych, którzy pozostają obojętni na tego typu sygnały, tudzież nie potrafią wyciągnąć z nich wniosków.
    Pozdrawiam i zapraszam,
    ksiegoteka.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dlatego wiem, że będę wracała do tej książki.

      Nie twierdzę, że młodzież nie wyczyta nic z tej książki, ale że chciałabym czytać ją w chwili wydania, bo sądzę, że byłby odbiór bogatszy. I nawiązania do ZSRR są dla nas - dzięki Bogu również abstrakcyjne, bo nie byliśmy świadkami takiego życia

      Usuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (2) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (2) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (2) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (1) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (1) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (6) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (5) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy