wtorek, 8 sierpnia 2017

"Kolej podziemna. Czarna krew Ameryki" - Colson Whitehead [ nasz świat to złudzenia ]

Następnym razem, nim zacznę się oburzać, że ktoś z innego kraju nie zna jakichś faktów dotyczących historii Polski, przypomnę sobie, że o Kolei Podziemnej też długo nie miałam pojęcia. Dowiedziałam się o niej za sprawą powieści Dzieci kartografa, ach! Do dziś pamiętam, jak mnie przeczołgała ta książka. Niby przypadkowy wybór, a kończyłam ją czytać w środku nocy z obolałą od łkania głową. Kiedy tylko wśród nowości pojawiła się zapowiedź książki Kolej Podziemna. Czarnakrew Ameryki, to już nawet siostrzenicę wysłałam do księgarni, bo czytałam akurat wywiad z autorem w magazynie Książki, gdzie była polecana. Dziecko książki nie dostało(Ona ma nie po drodze z księgarnią chyba) to jednak powieść była mi przeznaczona. Biłam się z myślami, bo ostatnio czytałam masę sceptycznych opinii. I bałam się, że może to  nie jest tak dobra książka jak myślałam.



"Kiedy sprzedają cię tyle razy, świat uczy cię uważności"



Książka uhonorowana Nagrodą Pulitzera 2017 i National Book Award 2016. Zdobywczyni Goodreads Choice Award w kategorii „historical fiction”.
Cora jest niewolnicą w trzecim pokoleniu na plantacji bawełny w stanie Georgia. Jej życie nie jest łatwe, a będzie jeszcze gorzej, bo lada moment z dziecka stanie się kobietą. Kiedy Ceasar, najnowszy nabytek z Wirginii, opowiada jej o podziemnej kolei, oboje decydują się zaryzykować ucieczkę. Po piętach depcze im pościg, a schwytanie oznacza los gorszy od śmierci. 
Tytułowa kolej podziemna to określenie stworzonej przez abolicjonistów sieci przerzutowej zbiegłych czarnych niewolników z południowych stanów Ameryki głównie na północ do Kanady, a także do Meksyku. Na ten skomplikowany system ucieczkowy składały się drogi, tunele, szlaki, bezpieczne kryjówki, przewodnicy, organizacje i społeczności. Nazewnictwo kolejowe tworzyło tajny kod, jakim posługiwali się uciekinierzy i abolicjoniści. Do sekretnego języka dochodził też system tajnych znaków graficznych.
Whitehead odsłania przed czytelnikami tajniki systemu przerzutowo ratunkowego dla zbiegłych niewolników, odtwarzając precyzyjnie misterną konstrukcję systemu i przerzutowe szlaki. Niezwykle wiarygodnie oddaje też opresję niewolniczego życia, codzienny znój, strach, pragnienie wydostania się na wolność.

"Znaj swoją wartość, a poznasz swoje miejsce w szeregu. Ucieczka z granic plantacji byłaby ucieczką od fundamentalnych zasad własnej egzystencji - niemożliwością."

Babka Cory została zabrana z Afryki, aby służyć białym w Ameryce. Ojciec tej babki, nawet nie dotarł na statek, ją samą zgwałcono jeszcze na statku. Wydawało się, że rzucono na nią urok, bo jej kolejni właściciele bankrutowali. Wreszcie dotarła na plantację Rndallów, to oni postawili na bawełnę. Świat był głodny bawełny, a murzyni byli karmą, która miała zapchać żarłoczny pysk wiecznie głodnej bestii. Babka Cory umiera w niewoli, ale już jej matka ucieka. Dokonuje niemożliwego i ucieka na Północ. I pewnego dnia ten zew wolności zagra w duszy Cory. Dziewczyna ruszy w podróż Podziemną Koleją. Wsiądzie do wagonu, który może powieźć ją do wolności, ale również może wrócić do punktu wyjścia i wtedy spotka ją straszliwa kara. Rosyjska ruletka. Ta powieść to niebanalna książka w której dosłowność miesza się z symboliką. Autor chce pokazać ciemną stronę Ameryki, kraju który kilkadziesiąt lat po powstaniu Deklaracji Niepodległości ciemiężył innych bo pojęcie wszyscy ludzie miało wyjątki, głosząc Dobrą Nowinę sankcjonował upodlenie drugiego człowieka, mieniąc się stolicą wolności, zakuwał innych w kajdany. To nie jest gra w pociągi, to prawdziwa, czarna strona człowieczeństwa.

"Zawsze mowię, że jeśli ktoś chce zrozumieć ten kraj, musi pojechać koleją. Pędząc przed siebie, wyjrzyjcie z wagonu, a zobaczycie prawdziwą twarz Ameryki."


 "Bycie wolnym nie ma nic wspólnego z łańcuchami ani dostępnością wolnej przestrzeni"
Wiecie co, jestem po lekturze tej książki jakby omotana kirem, czarną płachtą, albo zakurzoną pajęczyną. Dziękuję tym, co studzili mój zapał, bo tak może bym się rozczarowała, a tak jestem ukontentowana, chociaż ciężko zakończyć taką lekturę z dobrym samopoczuciem.

 "Sama Ameryka to także złudzenie, największe ze wszystkich. Biała rasa wierzy, wierzy z całego serca, że przywłaszczenie tej ziemi jest jej prawem. Zabijanie Indian. Prowadzenie wojny. Zniewolenie swoich braci. Ten naród nie powinien istnieć, jeżeli istnieje sprawiedliwość na tym świecie, jest bowiem zbudowany na mordzie, kradzieży i okrucieństwie. A jednak tu jesteśmy."

"Nie możemy uratować każdego. Ale to nie znaczy, że trzeba próbować. Nieraz przydatne złudzenie lepsze jest od bezużytecznej prawdy."

Bardzo gorzka prawda o niewolniczym Południu. Koszmarny obraz pokazujący jak traktowano ludzi. Przy czym, im tego miana odmawiano, byli czarnuchami, smoluchami, niewolnikami, ich potomstwo to po prostu murzyniątka. Bez prawa, bez uczuć, mają pracować i zabawiać swoich panów. Nawet ucieczka nie jest metodą na wyrwanie się z tej sieci, bo po kraju krążą łowcy zbiegłych niewolników. Na przekór systemowi i całej mentalności posiadaczy powstaje Kolej Podziemna, która ma pomóc w ucieczce z tego systemu uciemiężenia. Autor postanowił przedstawić ową kolej dosłownie, a wiec jako rodzaj metra, bardzi dynamicznego metra ze zmiennymi stacjami i trasami. Z konduktorami, zawiadowcami stacji i zdesperowanymi pasażerami. Konduktorami są przewodnicy, zawiadowcami stacji, ludzie którzy dają schronienie na danym etapie. Wszyscy narażają życie, bo Południe to system opierający się na wyzysku i nie można doprowadzić do jego ruiny, więc pełno donosicieli, łowców, wszyscy skuszeni są wysoką nagrodą za zdemaskowanie uciekiniera i tych którzy idą im w sukurs.
Sama Cora jest raczej pretekstem, do opowiedzenia histori. Jest symbolem dążenia do wolności, nie jest bardzo ambitna, przesadnie bystra, nie cechuje ją heroizm. Jest zwykłym człowiekiem, który chce przestać się bać. Dzięki niej poznajemy nie tylko realia pierwszej połowy XIX wieku w Ameryce, poznajemy amerykańską mentalność, która kilkadziesiąt lat po trzynastej poprawce(zniesienie niewolnictwa), konstruowała eugeniczne projekty zakładające sterylizację Murzynów, prowadziła badania nad różnymi stadiami kiły udając leczenie, gdy tymczasem pacjentom podawano wodę z cukrem, skąpiąc im informacji o tym, że są chorzy(wyobraźcie sobie skutki). Lincze, biała supremacja, to wszystko tkwi w głowach, w mentalności. Przemoc fizyczna, której nie można umniejszać, jest jednak mniej przerażająca(chociaż i tak straszna), w porównaniu z tym jak myślą ludzie uznający niewolnictwo. Odczłowieczenie innego człowieka, później już wszystko jest proste. W końcu Hitler nie był pierwszym, który na to wpadł.


Ta książka nie nastraja pozytywnie, ale pokazuje jak silne w nas jest pragnienie wolności i że ten świat będzie istniał, gdy znajdzie się chociaż kilka osób, które będą chciały dobra. I pokazuje, co jest cenne, że nie zawsze pomagamy z chęcią, że czasami jesteśmy jak Szymon z Cyreny, przymuszeni, ale motyw nie jest taki ważny, liczy się efekt. Bohaterstwo, odwaga, to piękne cechy, ale jesteśmy ludźmi i czasami się łamiemy. Ale wszyscy jesteśmy ludźmi!


Książka Kolej podziemna. Czarna krew Ameryki do kupienia w księgarni TaniaKsiążka.pl




Kolej podziemna. Czarna krew Ameryki, tytuł oryginału: ​The Underground Railroad, Colson Whitehead, tłumaczył: Rafał Lisowski, liczba stron: 384.

4 komentarze:

  1. Dzisiaj pobrałam ją na półkę w Legimi - coś jest na rzeczy.

    Ciekawie o niej napisałaś. Mnie skusił właściwie tytuł wraz z okładką, nie zagłębiałam się, co czeka mnie w środku, tymczasem uświadomiłaś mi, że tematyka jest poważna i niełatwa. Czyli tak, jak lubimy :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Niestety mijają wieki, a wolność dla wielu jest niedostępna i niewolnictwo wciąż istnieje.

    OdpowiedzUsuń
  3. Tematyka mega ciekawa, trudna, mam już książkę w koszyku, ale coś za dużo nabrałam i muszę trochę powyrzucać, ale "Kole..." na pewno wezmę. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  4. Cytaty które wybrałaś są mocne. Książkę już mam i na pewno przeczytam.

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (50) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (15) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (1) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (2) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (2) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (1) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (3) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (12) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (1) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (5) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (2) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (1) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (3) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (4) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (11) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy