poniedziałek, 15 czerwca 2015

"Niedziela, która zdarzyła się w środę" - Mariusz Szczygieł

Miałem szczęście być świadkiem, kiedy pewnym ludziom w środę przydarzyła się niedziela. To moja pierwsza reporterska książka. Z czasów, kiedy uwielbiałem pisać o Polsce, kiedy nie prowadziłem jeszcze talk-show w telewizji i kiedy nie miałem pojęcia, że pojadę w jakimkolwiek celu do Czech. Są to reportaże o przeciętności, bo sam pochodzę z przeciętnego miasteczka i, jak mówi mój tata Jerzy Szczygieł, to piękne być przeciętnym. Nowa Polska po upadku komuny postawiła przed przeciętnymi nieprzeciętne zadanie. Dlatego proszę potraktować tę książkę jako relację z zawodów w utrzymywaniu się na powierzchni— Mariusz Szczygieł (2011)
"Szczygieł łapie czas jak nikt inny nasycając swoje teksty choćby marzeniem bohaterki, by za odprawę z pracy kupić synowi 'kurtkę z koca'. Słucha wszystkich, jeżeli kogoś zawstydza, to tylko czytelnika, bo każe myśleć i mieć oczy szerzej otwarte. Jeżeli w przyszłości historycy będą chcieli się dowiedzieć czegoś o Polsce lat dziewięćdziesiątych, współczesna literatura piękna nie da im za dużo, książka Szczygła – bardzo wiele".Paweł Dunin-Wąsowicz, "Machina" (1997)
"Za kilka lat ta książka będzie pewnie ważnym dokumentem historycznym o czasach, które badacze nazywają okresem transformacji. Bohaterowie reportaży Mariusza Szczygła są niczym marionetki, których losem pociągają niezrozumiałe wypadki. Te wypadki to nie choroba, śmierć, czy powódź. To: demokracja, rynek, prywatyzacja, popyt i podaż".Paweł Śpiewak, "Życie" (1997)
"Przyszłość już nadeszła, owe kilka lat minęło dawno. (Niedziela, która zdarzyła się w środę wyszła pod koniec 1996 roku). Uznaliśmy, że dziś jest to już książka historyczna.
Tekstom reportera towarzyszą zdjęcia Witolda Krassowskiego, który w tym samym czasie co Mariusz Szczygieł, między rokiem 1989 a 1997, rejestrował życie nowej Polski. Był to czasy bardzo fotogeniczne, bo ludzkie twarze zmieniały się jak nigdy dotąd. Do tego Witold Krassowski zarejestrował je na prawdziwych negatywach, bo była to epoka sprzed fotografii cyfrowej.

Wczoraj, w niedzielę, która wyjątkowo zdarzyła się w niedzielę, miałam dzień przygnębienia. Może to poranne wstawanie i chroniczne niewyspanie, może zmiana pogody – z upału na deszczowo-burzowo, aż znajomi w pracy uznali, że jestem taka bardzo czarnowidząca. Ja ogólnie nie jestem optymistką. Ludzie obrażają mnie w różny sposób, mówią że jestem kibicem Barcelony, albo że jestem podobna do siostry, ale nikt jeszcze nie zarzucił mi optymizmu. A jednak gdy zaczęłam czytać książkę Szczygła, miałam ochotę się upić… chociaż od października nie używam mocnych alkoholi. Książkę nabyłam w okolicach lutego – bodajże, gdy byłą dołączona do jakiegoś magazynu o urządzaniu wnętrz. Artykuły te bardzo mnie rozbawiły, jak wszystkie o tym jak elegancko mieszkać, rozmarzyłam się, że zapraszam do mojego pokoju dekoratora, pokazuję mu moją dziuplę i każę mu ją urządzić, żeby wyglądało to pięknie, modnie i żeby wszystkie książki się zmieściły. A później obserwowałabym jak ów dekorator schodzi na zawał : P Gazeta najprawdopodobniej poszła na podpałkę, albo buja się gdzieś w nieskończonych przestrzeniach mego domu. Książka zaś wylądowała na stosie u Rodziców. Stos ma tytuł nie mam zielonego pojęcia co zrobić z tymi książkami, tam ją wczoraj dojrzałam, a że w czwartek w MBP w Stalowej Woli jest spotkanie z autorem, postanowiłam przeczytać chociaż jedną jego książkę nim się na nie udam. Wzięłam książkę pod pachę i poszłam delektować się lekturą.



To moje pierwsze spotkanie z prozą Mariusza Szczygła, który – jak wywnioskowałam z pełnych zachwytów okrzyków znajomych – lubuje się w reportażach o Czechach, mam nadzieję, że coś zdobędę, właśnie na spotkaniu. Niedziela, jest na wskroś polską ksiażką, opowiada o naszym pięknym kraju w latach dziewięćdziesiątych, gdy świat wielu ludzi runął i nastała nowa rzeczywistość. Ponieważ do posiłków dawkuję sobie Przeminęło z wiatrem i akurat do obiadu czytałam fragment, gdy Rhett tłumaczy Scarlett o przemijaniu słabych i zmierzchu bogów, zebrało się to dla mnie w jedną całość i bardzo mnie przybiło. Później ta książka nie jest aż tak dołująca, bo i rozmyślania o języku, o Licheniu są ciekawe, miejscami nawet zabawne, to początek… no było ciężko i nie dlatego, że Szczygieł pisze fatalnie, nie! On naprawdę pisze świetnie, ale opowieść o ludziach, którzy stracili pracę, żyją ledwo wiążąc koniec z końcem, albo unikają wzroku głodnego kota(bardzo mi było smutno), za bardzo podziałały na moje uczucia.

Co ze mną się działo w latach dziewięćdziesiątych? Przeżywałam szczęśliwe dzieciństwo, słuchałam z siostrą disco polo. Moi Rodzice pracowali i dopiero od Szczygła dowiaduję się jakie to były ciężkie czasy, jak wielu ludzi upadło, straciło nadzieję. Ja mieszkałam na spokojnej prowincji, łaziłam po drzewach a w wielkim świecie była dzicz, morderstwa, wyłudzenia i sieci sprzedażowe. Ta książka zburzyła obraz mojego dzieciństwa. Dodatkowo martwi mnie fakt, że takie przemiany zdarzają się cyklicznie i nie ma gwarancji, że coś takiego znowu do nas nie przyjdzie. Upadek uporządkowanego świata. Strasznie mnie to zasmuca.




Wcale nie żałuję lektury to naprawdę dobra książka, bardzo dobry reportaż, ale strasznie mnie przygnębiła… a może to wina książki, tylko menopauzy? Żałuję, że przed spotkaniem nie poczytam o Czechach… może to by mnie rozerwało trochę… bo potrzebuję odpocząć po tej książce, ale to dobrze, takie książki muszą być mocniejsze, a nie być taką mamałygą i intelektualną papką.
 

16 komentarzy:

  1. Czyli przeżyłyśmy podobne emocję z tą książką. choć wydania Ci zazdroszczę, bo ja miałam kontakt z pierwszą edycją wydruku i pewnie jest tam sporo dodatkowych informacji.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kosztowała chyba dychę... albo dwie, z gazetą, która do niczego mi się nie przyda :P
      Dodane są przypisy, na pewno zmiany są, ale chyba niewielkie

      Usuń
  2. Nie pamiętam czy miałam 8 czy 9 lat i oglądając wiadomości w tv zauważyłam zdjęcie firmy w której kiedyś pracowali moi rodzice, a obecnie tylko tata, a mama szukała pracy. Podobno firma bankrutowała i masowo zwalniano ludzi. Wierzyć mi się nie chciało, bo kto nie miał roweru z ROMET-u, a były przecież niezawodne. Poszłam do rodziców i dowiedziałam się, że to prawda i tata też już tam nie będzie pracował i szuka pracy, a nas nie chcieli martwić.

    Przypomniałam sobie o tym czytając Twoją recenzję. Mając wiele wspomnień z tamtych lat, pewnie sięgnę po tę książkę, ale wiem, że łatwa lektura to nie będzie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oj niełatwa, albo ja mam okres "Eru - jak mnie wszystko przygnębia" też jest taka opcja. Moim Rodzicom udało się przepracować do emerytury w HSW, które też wydawało mi się ostoją trwałości i pewności. Mama mi pokazywała armaty które strzelały przy okazji parad na Placu Piłsudskiego a przy projektowaniu których pracowała, w TV pokazywali maszyny budowlane(vide "Alternatywy), a teraz? Upadek. No nie do pomyślenia...

      Usuń
  3. Czytałam jeden reportaż Szczygła dotyczący Czech, ale jakoś mnie nie zachwycił. Raczej po ten już nie sięgnę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. ale ten Ci polecam, nie wiem jeszcze jak się mają te do tych o Czechach, ale ten jest mocny

      Usuń
  4. Nie czytałam jeszcze reportaży Szczygła, ale chcę w końcu po nie sięgnąć.. może zacznę od ,,Niedzieli, która zdarzyła się w środę"! O tak lata 90 pomimo beztroskiego dzieciństwa i słuchania disco polo nie były kolorowe, rodzice aby dostać mieszkanie zadłużyli się na maksa, nic nie mieliśmy, nigdzie nie jeździliśmy, życie w szarym blokowisku i na działce momentami było smutne, szczególnie jak zachorowała mama a i tato został długo bez pracy, bo upadł jego zakład..

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To w tej książce to odnajdziesz, dużo jest takich historii, dla mnie to historia tego, że ta transformacja to nie tylko wielkie wow, zachłyśnięcie się i zrzucenie jarzma, to wiele tragedii niezawinionych przez ludzi.

      Usuń
  5. Tych reportaży nie miałam jeszcze okazji czytać, ale byłam swego czasu na spotkaniu z panem Mariuszem i bardzo miło je wspominam :).

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja już też mam bardzo miłe wspomnienia - super!

      Usuń
  6. Chodze dookola tej ksiazki od kilku lat i nie wiem, czy mój zoladek ja wytrzyma. Czytalam ksiazki Szczygla o Czechach, sa fantastyczne. Mysle, ze to od nich zaczela sie swoista czechomania w Polsce. Goraco Ci polecam "Gottland", "Zrób sobie raj" i "Laska nebeska" (ta ostatnia jest w zasadzie luzna historia wspólczesnej literatury czeskiej). I zazdroszcze tego spotkania z autorem, bo to bardzo interesujacy czlowiek!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Baaardzo! Książki mam, będą czytane - prędko!!!

      Usuń
  7. Ja w latach dziewięćdziesiątych żyłam podobnie jak Ty i pewnie mnie też zszokowałaby prawda zawarta w tej książce :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. o tak, dobrze że doświadczamy tylko post factum i książkowo :)

      Usuń
  8. I ja należę do grupy szczęśliwych dzieci lat 90., którym niczego nie brakowało, więc pewnie też powinnam poznać tę drugą, znacznie bardziej pesymistyczną stronę tej dekady.

    OdpowiedzUsuń

To dużymi literami: KAŻDY KOMENTARZ ZAWIERAJĄCY LINK - WYLATUJE- WIELOKROTNIE PROSIŁAM, NIE ODNOSIŁO SKUTKU, TERAZ Z AUTOMATU I BEZ CZYTANIA.

A teraz grzecznie i klasycznie ; ) bo bardzo Was przecież lubię : )

Witaj Gościu, cieszy mnie Twoja wizyta, cieszę się, że chcesz pozostawić ślad po tym, że przeczytałeś to miałam do powiedzenia.

Proszę :) komentuj, ale pamiętaj :)

Każdy głos w dyskusji jest dla mnie ważny. Każdy komentarz jest czytany, na komentarz każdego czytelnika staram się odpowiedzieć.

Jeśli chcesz coś powiedzieć, zwrócić uwagę, a komentarz pod danym postem będzie niewłaściwy - z boku podałam adres mejlowy

Nie spamuj, nie jestem nastolatką, więc nie pisz "Super, zapraszam do mnie". To właśnie jest spam, takie komentarze usuwam. Napisz coś merytorycznego, a na pewno zaciekawisz mnie i odwiedzę Twoją stronę.

Chcesz mnie obrazić? Wyzwać? Wyśmiać moje poglądy, czy mnie, jako mnie? Daruj sobie! Jesli szydzisz, lub obrażasz moich czytelników, lub po prostu naruszasz netetykietę, komentarz również wyleci.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Wg. Autorów ( w trakcie tworzenia)

Agata Christie (51) Agata Pruchniewska (1) Agatha Christie (16) Agnieszka Kaluga (1) Agnieszka Krakowiak-Kondracka (1) Agnieszka Lingas-Łoniewska (10) Agnieszka Wojdowicz (3) Aleksander Jażwiński (1) Aleksander Makowski (1) Aleksandra Szarłat (2) Alex Bellos (1) Alice Hoffman (1) Alina Białowąs (2) Aly Cha (1) Alyson Richman (1) Ałbena Grabowska (3) Ałbena Grabowska-Grzyb (4) Amy Hatvany (2) Andrzej Andrusiewicz (2) Andrzej Chwalba (1) Andrzej Grembowicz (1) Andrzej Kępiński (1) Andrzej Markowski (2) Angele Lieby (1) Angelika Kuźniak (1) Ann Brashares (1) Ann Wroe (1) Anna Bikont (1) Anna Fincer-Ogonowska (1) Anna Gavalda (1) Anna Herbich (3) Anna J. Szepielak (3) Anna Jean Mayhew (1) Anna Moczulska (1) Anna Nejman (1) Annabel Pitcher (1) Anne Brontë (2) Anne O'Brien (1) Anne Tyler (1) Antoni Słonimski (1) Antonina Kozłowska (2) Arael Zurli (1) Arthur Conan Doyle (1) Astrid Lindgren (4) Barbara Mutch (1) Barbara O`Neal (4) Barbara Sęk (1) Barbara Wachowicz (1) Becky Wade (1) Bill Bryson (1) Bolesław Prus (2) Bożena Keff (1) Brenda Reid (1) Brigitte Hamann (1) Brygida Grysiak (1) Carla Montero (1) Carlos Ruiz Zafón (3) Carrie Snyder (1) Cat Patrick (1) Cecelia Ahern (1) Cecilia Samartin (1) Cesarina Vighy (1) Chandra Hoffman (1) Charles Dickens (4) Charles Frazier (1) Charlotte Brontë (5) Cheryl Strayed (1) Chesley McLaren (1) Chris Columbus (1) Chris Fabry (1) Chris Grabenstein (1) Christian Jacq (1) Christina Baker-Kline (2) Chufo Llorens (1) Claire North (1) Clara Sanchez (1) Claude Quétel (1) Clive Staples Lewis (2) Colin Campbell (1) Colleen Hoover (3) Colleen McCullough (1) Conor Grennan (1) Consilia Maria Lakotta (2) Dan Brown (2) Daniel Silva (2) Danielle Steel (1) Danuta Awolusi (1) Danuta Pytlak (1) Dario Fo (1) Debbie Macomber (2) Denis Brian (1) Denis Diderot (1) Denise Hildreth Jones (1) Dennis Lehane (1) Diana Gabaldon (7) Diane Chamberlain (12) Doda Około-Kułak (1) Dodie Smith (1) Donald Spoto (2) Dorota Combrzyńska-Nogala (1) Dorota Gąsiorowska (2) Dorota Golińska (1) Dorota Ponińska (1) Dorota Terakowska (2) Dorothea Johnson (1) Dorothy Rowe (1) Dörthe Binkert (1) Douglas Smith (1) E. Lockhart (1) Edward Rutherfurd (2) Eileen Goudge (1) Eliza Orzeszkowa (2) Elizabeth Cooke (3) Elizabeth Gaskell (5) Elizabeth Haran (3) Elżbieta Cherezińska (4) Emilia Sokolik (1) Emily Jane Brontë (1) Emma Donoghue (1) Eowyn Ivey (1) Eric Lomax (1) Erin Morgenstern (1) Eugen Ruge (1) Eva Weaver (1) Ewa Bauer (2) Ewa Stachniak (2) Ewa Wróbel (1) Federico Moccia (4) Fern Britton (1) Fern Michaels (1) Florian Illies (1) Francine Rivers (3) Francis Hackett (1) Francis Scott Fitzgerald (1) Francoise Giroud (1) Gardner Raymond Dozois (1) Gavin Extence (2) George Orwell (1) George R.R. Martin (7) Georgia Bockoven (1) Gigi Buffon (1) Giovannino Guareschi (5) Glenys Carl (1) Grażyna Jeromin-Gałuszka (1) Greg King (1) Gregg Olsen (1) Grzegorz Sokołowski (1) Grzegorz Strzelczyk (1) Håkan Nesser (1) Hanna Cygler (3) Harper Lee (1) Helen Fielding (2) Helen Rappaport (1) Helena Mniszkówna (1) Helga Hoškova-Weissowá (1) Hellmut Andics (1) Henning Mankell (2) Henryk Sienkiewicz (1) Holly Peterson (1) Horacio Verbitsky (1) Ibn Warraq (1) Igor Sokołowski (3) Ismet Prcić (1) Iwona J. Walczak (3) Izabela Jung (1) Izabela Sowa (1) Izabella Frączyk (1) J.J. Renert (1) Jacek Dehnel (2) Jacek Hugo-Bader (1) Jacek Lusiński (1) Jadwiga Czajkowska (1) Jakub Puchalski (1) Jan Łoziński (1) Jan Miodek (2) Jan Paweł II (1) Jan Wróbel (1) Jane Austen (7) Janina Fedorowicz (1) Jaroslav Hašek (1) Jaume Cabré (2) Jaume Collel (1) Jean des Cars (2) Jean-Christophe Brisard (1) Jean-Jacques Sempé (1) Jean-Paul Roux (1) Jeannette Kalyta (1) Jennifer Kaufman (1) Jennifer Teege (1) Jennifer Worth (1) Jerzy Bralczyk (4) Jerzy Niemczuk (2) Jerzy Sosnowski (1) Jewgienij Wodołazkin (1) Jill Barnett (1) Jill Mansell (1) Joanna Konopińska (1) Joanna Marat (1) Joanna Szczęsna (1) Joanne Harris (1) Joanne Kathleen Rowling (13) Jodi Picoult (22) John Borrell (1) John Boyne (2) John Carlin (1) John Curran (1) John Green (1) John Grogan (1) John Ronald Reuel Tolkien (7) John Seeney (1) Jojo Moyes (6) Jolanta Król (1) Jolanta Kwiatkowska (1) Jon Ronson (1) Jonathan Littell (1) Jordi Pons Salas (1) Joyce Maynard (1) Józef Witko (2) Julia Alvarez (1) Julia Child (1) Julia P. Gelardi (1) Julian Tuwim (2) Julie Lawson Timmer (1) Julie Orringer (1) Jürgen Thorwald (6) Justin Go (1) Justin Peacock (1) Justyna Wydra (2) Ka Hancock (1) Kamil Janicki (2) Kard. Jorge Mario Bergolio (2) Karen Dionne (1) Karen Karbo (1) Karen Mack (1) Karolina Frankowska (1) Karolina Lanckorońska (1) Katarina Mazetti (2) Katarzyna Archimowicz (3) Katarzyna Bonda (6) Katarzyna Kołczewska (2) Katarzyna Kwiatkowska (5) Katarzyna Michalak (14) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (5) Kate Lord Brown (1) Katherine Webb (3) Kathryn Taylor (1) Keith Lowe (1) Kerstin Ekman (1) Kiera Cass (5) Kristina Sabaliauskaitė (1) Krzysztof Sadło (1) Krzysztof Ziemiec (2) ks. Jan Twardowski (1) Laila El Omari (1) Laurens van der Post (1) Leah Fleming (1) Lena Najdecka (1) Leslie Carroll (1) Levi Henriksen (1) Lily Koppel (1) Linda Green (2) Lisa Genova (3) Lisa Kleypas (1) Lisa Scottoline (1) Liv Tyler (1) Louisa May Alcott (1) Louise Walters (1) Lucy Ferriss (1) Lucy Maud Montgomery (8) Lucyna Olejniczak (1) Ludwig Winder (1) Ludwik Stomma (1) Łukasz Maciejewski (1) Łukasz Orbitowski (1) M.L. Stedman (1) Maciej Karpiński (1) Maciej Stuhr (1) Magda Gessler (1) Magdalena Grzebałkowska (3) Mag­da­lena Knedler (1) Magdalena Kordel (4) Magdalena Kulus (1) Magdalena Tulli (1) Maja Łozińska (1) Małgorzata Gutowska - Adamczyk (4) Małgorzata Halber (1) Małgorzata Hayles (1) Małgorzata Łukowiak (1) Małgorzata Maj (1) Małgorzata Musierowicz (15) Małgorzata Szejnert (1) Małgorzata Tusk (1) Małgorzata Warda (2) Mandy Hale (1) Marc Llewellyn (1) Marcin Górka (1) Marcin Mastalerz (2) Marcin Prokop (2) Marcin Wilk (1) Marcin Zaremba (1) Marek Aureliusz (1) Marek Grechuta (1) Marek Ławrynowicz (1) Marek Rybarczyk (2) Margaret Dilloway (1) Margaret Mitchell (1) Maria Dąbrowska (2) Maria Kruger (2) Maria Krüger (1) Maria Sveland (1) Maria Ulatowska (3) Marilyn Brant (1) Marina Stepnova (1) Mariola Pryzwan (1) Marion Zimmer Bradley (1) Mariusz Szczygieł (4) Mariusz Urbanek (6) Mariusz Wilka (1) Mariusz Ziomecki (1) Marta Kisiel (2) Martha Grimes (1) Martin Sixsmith (1) Matthew Quick (1) Melchior Wańkowicz (1) Melissa Hill (1) Meredith Goldstein (1) Mhairi McFarlane (2) Michał Heller (1) Mieczysław Mokrzycki (1) Mike Carson (1) Mira Suchodolska (1) Miriam Karmel (1) Mitch Albom (3) Monika A. Oleksa (6) Monika Szwaja (10) Nadine Gordimer (1) Natasha Walker (1) Ned Vizzini (1) Olle Lönnaeus (1) Papież Franciszek (2) Patrick Ness (1) Patrick Pesnot (1) Paul Arden (1) Paullina Simons (3) Penny Jordan (1) Peter Heller (1) Peter Kreeft (1) Platon (1) Pola Kinski (1) Priscille Sibley (1) Rachel Hauck (2) Rebecca Johns (1) Regina Brett (6) René Goscinny (1) Richard Paul Evans (6) Richard Phillips Feynman (3) Robert Galbraith (3) Robert J. Woźniak (1) Roma Ligocka (3) Ryszard Legutko (1) Sally Bedell Smith (1) Sam Pivnik (1) Samantha Hayes (1) Samantha van Leer (1) Sarita Mandanna (1) Seré Prince Halverson (1) Shelley Emling (1) Stanisław Zakościelny (1) Stephanie Evanovich (1) Stephenie Meyer (2) Sue Eckstein (1) Sue Woolmans (1) Sylwia Chutnik (1) Szymon Hołownia (12) Szymon Sokolik (1) Terry Pratchett (2) Trygve Gulbranssen (4) Tullio Avoledo (1) Victoria Twead (2) Walter R. Brooks (2) Wiesław Myśliwski (2) Wilkie Collins (2) Yrsa Sigurdardóttir (5) Zośka Papużanka (1)

Pogoda w mojej okolicy